Meczum Kəlimələr | 2

Cəzm əlaməti yalnız felə məxsusdur və irabdan payı olan isə muzari feldir, buna görə də muzari felin cəzm halları ilə tanış olacağıq. Muzari felin əvvəlinə gələn bəzi cəzm edən ədatlar (cəvazim) yalnız bir muzari feli və ya şərt-cəza adlandırdığımız iki muzari feli cəzm edir. Bunlardan başqa, zahirdə yazılmayan, amma mənaca muzari feli cəzm edən gizli bir "in-i şartiyye" var, ardıcıllıqla baxaq;

1 Muzari Feli Cəzm edən ədatlar;

Cəhd-i mutlaq	لَمْ
Cəhd-i mustağraq	لَمَّا
Əmir lâm'ı	لِ
Qadağa lâm'ı	لاَ

2 Muzari Feli Cəzm edən ədatlar;

əgər	إِنْ
-dikdə	إِذْمَا
kim	مَنْ
o şey ki	مَا
hər nə	مَهْمَا
hər hansı	أَيٌّ

hər nə zaman	مَتَى
hər harada	أَيْنَمَا
hər nə zaman	أَيَّانَ
hər hara	حَيْثُمَا
hara	أَنَّى
hər necə	كَيْفَمَا

Muzari feli cəzm edən gizli İn-i Şartiyye isə əmr, qadağa və istifhamdan sonra gələn muzari fellərdə görünür. Əgər belə bir cümlədə muzari felin önündə vav və ya fe hərfi yoxdursa, deməli, gizli bir in ilə cəzm olunub. Qısası, tələb, yəni əmr, qadağa və istifham cümləciklərindən sonra gələn muzari felin əvvəlində vav və ya fe hərfi varsa, muzari fel gizli bir ən ilə mənsubdur, yoxdursa, muzari fel gizli bir in ilə məczumdur deyə bilərik.