İf'îlâl bəbindən ya ilə qurulan əcvəfin müxtəlif misalları

İf'îlâl Əcvəf Bina-i Yai	Mazi	Muzari	Məzdər
Vəzn	إِفْعَالَّ	يَفْعَالُّ	إِفْعِبلاَلًا
Mövzun	إِبْيَاضَّ	يَبْيَاضُّ	إِبْيِيضَاضًا

Bu bab eyiblər və qüsurlar (şaşa olmaq, kor olmaq, şikəst olmaq) və rənglər üçün sifət-i müşəbbəhə mənasında gəldiyinə görə müzekkəri أَبْيَضُ və müənnəsi بَيْضَاءُ olan "ağ" rəng adının müəyyən bir subyektə və ya obyektə aid edilməsi yolu ilə İf'îlâl babından gələn feiləri əmələ gətirir. 

Emsile-i Muxtəlifə

فَهُوَ مُبْيَاضٌّ

ذَاكَ مُبْيَاضٌّ لَهُ

لَمْ يَبْيَاضَِّ

لَمَّا يَبْيَاضَِّ

مَا يَبْيَاضُّ

لاَ يَبْيَاضُّ

لَنْ يَبْيَاضَّ

لِيَبْيَاضَِّ

لاَ يَبْيَاضَِّ

إِبْيَاضَِّ

لاَ تَبْيَضَِّ

مُبْيَاضٌّ

إِبْيِيضَاضَةً

إِبْيِيضَاضَةً حَسَنَةً

بُيَيْضِيضٌ

إِبْيِيضَاضِيٌّ

أَحْسَنُ إِبْيِيضَاضًا

مَا أَحْسَنَ إِبْيِيضَاضَهُ

أَحْسِنْ بِإِبْيِيضَاضِهِ

Muzari Feillərin Açıq Halları

يَبْيَاضُّ	يَبْيَاضِضُ
لَمْ يَبْيَاضَِّ	لَمْ يَبْيَاضِضْ
لَمَّا يَبْيَاضَِّ	لَمَّا يَبْيَاضِضْ
مَا يَبْيَاضُّ	مَا يَبْيَاضِضُ
لاَ يَبْيَاضُّ	لاَ يَبْيَاضِضُ
لَنْ يَبْيَاضَّ	لَنْ يَبْيَاضِضَ
لِيَبْيَاضَِّ	لِيَبْيَاضِضُ
لاَ يَبْيَاضَِّ	لاَ يَبْيَاضِضْ
إِبْيَاضَِّ	إِبْيَاضِضْ
لاَ تَبْيَاضَِّ	لاَ تَبْيَاضِضْ

*Daha ətraflı məlumat üçün Sülasi Mezid feilərin 2-ci hissəsi olan "Sülasi Mezid Hümasi" bablardan 3-cü baba baxa bilərsiniz.

Muzari Feillərin Məchulləri

İf'îlâl babından gələn əcvəf bina-i yai olan bir məlum muzari feil məchul edilmək istənildikdə yalnız muzaraət hərfini damməli etmək kifayətdir. Bu babdakı feilər lazım olduğu üçün hərf-i cərr ilə birləşik zamir birlikdə istifadə olunur.

Məchul

Məlum

يُبْيَاضُّ لَهُ يُبْيَاضَضُ لَهُ	يَبْيَاضُّ يَبْيَاضِضُ
لَمْ يُبْيَاضَِّ لَهُ لَمْ يُبْيَاضَضْ لَهُ	لَمْ يَبْيَاضَِّ لَمْ يَبْيَاضِضْ
لَمَّا يُبْيَاضَِّ لَهُ لَمَّا يُبْيَاضَضْ لَهُ	لَمَّا يَبْيَاضَِّ لَمَّا يَبْيَاضِضْ
مَا يُبْيَاضُّ لَهُ مَا يُبْيَاضَضُ لَهُ	مَا يَبْيَاضُّ مَا يَبْيَاضِضُ
لاَ يُبْيَاضُّ لَهُ لاَ يُبْيَاضَضُ لَهُ	لاَ يَبْيَاضُّ لاَ يَبْيَاضِضُ
لَنْ يُبْيَاضَّ لَهُ لَنْ يُبْيَاضَضَ لَهُ	لَنْ يَبْيَاضَّ لَنْ يَبْيَاضِضَ
لِيُبْيَاضَِّ لَهُ لِيُبْيَاضَضْ لَهُ	لِيُبْيَاضَِّ لِيَبْيَاضِضْ
لاَ يُبْيَاضَِّ لَهُ لاَ يُبْيَاضَضْ لَهُ	لاَ يَبْيَاضَِّ لاَ يَبْيَاضِضْ
لِتُبْيَاضَِّ لِتُبْيَاضَضْ لَكَ	إِبْيَاضَّ إِبْيَاضِضْ
لاَ تُبْيَاضَِّ لَكَ لاَ تُبْيَاضَضْ لَكَ	لاَ تَبْيَاضَِّ لاَ تَبْيَاضِضْ

Emr-i Hazır Çəkimləri

Emr-i hazır siğalarını müxatəb və müxatəbə siğalarından əldə edirik. 

إِبْيَاضَِّ	تَبْيَاضُّ
إِبْيَاضَّا	تَبْيَاضَّانِ
إِبْيَاضُّوا	تَبْيَاضُّونَ
إِبْيَاضِّي	تَبْيَاضِّينَ
إِبْيَاضَّا	تَبْيَاضَّانِ
إِبْيَاضِضْنَ	تَبْيَاضِضْنَ

Emr-i Hazır Prosesi

Müxatəb Feilin Əsli	تَبْيَاضِضُ
Feilin İ'lalli Hali	تَبْيَاضُّ تَبْيَاضِضُ بْيَاضُّ بْيَاضِضُ بْيَاضّ بْيَاضِضْ إِبْيَاضّ إِبْيَاضِضْ
Muzaraət hərfi ixtisar olundu
Sonu cəzm olundu
Kəsrəli vasıl həmzəsi gəldi
Sonda olan şəddəli dad hərfinin hərəkəsi fətah və ya kəsrə ola bilər	إِبْيَاضَِّ إِبْيَاضِضْ

Emr-i Qayıb Çəkimləri

Emr-i Qayıb çəkimlərini qayıb və qayıbə olan muzari feillərin əvvəlinə kəsrəli bir "lam" ədatı "lam ul-emir" olan əmr lamı əlavə olunur və sonu hərəkəli olan muzari feilin hərəkəsini cəzm edir, cəmi müənnəs nunu istisna olmaqla digər muzari feillərin nunlarını da ixtisar edirik. Cəmi müzekkər qayıb siğasından nun düşəndə yerinə bir elif gəlir. 

لِيَبْيَاضَِّ لِيَبْيَاضِضْ	يَبْيَاضُّ يَبْيَاضِضُ
لِيَبْيَاضَّا لِيَبْيَاضِضَا	يَبْيَاضَّانِ يَبْيَاضِضَانِ
لِيَبْيَاضُّوا لِيَبْيَاضِضُوا	يَبْيَاضّونَ يَبْيَاضِضُونَ
لِتَبْيَاضَِّ لِتَبْيَاضِضْ	تَبْيَاضُّ تَبْيَاضِضُ
لِتَبْيَاضَّا لِتَبْيَاضِضَا	تَبْيَاضَّانِ تَبْيَاضِضَانِ
لِيَبْيَاضِضْنَ لِيَبْيَاضِضْنَ	يَبْيَاضِضْنَ يَبْيَاضِضْنَ

Emr-i Qayıb Prosesi

Müfrəd müzekkər qayıb feil	يَبْيَاضُّ
Əvvəlinə lam gəldi	لِيَبْيَاضُّ
Sonu cəzm olundu	لِيَبْيَاضّ
Sonda olan sakit hərfə fətah və ya kəsrə caiz oldu	لِيَبْيَاضَِّ
Son Hali	لِيَبْيَاضَِّ

İsm-i Fail

İf'îlâl babından gələn əcvəf bina-i yai bir feilin ism-i fail siğası مُفْعَالِلٌ - مُفْعَالٌّ vəznindədir. Məlum muzari feilin muzaraət hərfinin yerinə damməli bir mim qoymaqla da əldə edə bilərik.

İsm-i Fail	Məlum Muzari
مُفْعَالٌّ	يَبْيَاضُّ
مُبْيَاضُّ	مُبْيَاضُّ

İsm-i Fail Prosesi

İsm-i Fail siğası	مُفْعَالِلٌ
Əsli	مُبْيَاضِضٌ
مُفْعَالٌّ vəzni	مُبْيَاضٌّ

İsm-i Meful

İf'îlâl babından gələn bütün feillərdə ism-i meful siğası مُفْعَالَلٌ - مُفْعَالٌّ şəklindədir. Məchul muzari feilin muzaraət hərfi yerinə mim hərfi gətirməklə əldə edə bilərik və ya ism-i failin ayn ul-feilini fətah edə bilərik.

İsm-i Fail	Məchul Muzari
مُبْيَاضٌّ	يُبْيَاضُّ
مُبْيَاضٌّ	مُبْيَاضٌّ

İsm-i Meful Prosesi

İsm-i Meful siğası	مُفْعَالَلٌ
Əsli	مُبْيَاضَضٌ
مُفْعَالٌّ vəzni	مُبْيَاضٌّ

Emsile-i Muttaride

إِبْيَاضَّوا	إِبْيَاضَّا	إِبْيَاضَّ
إِبْيَاضَضْنَ	إِبْيَاضَّتَا	إِبْيَاضَّتْ
إِبْيَاضَضْتُمْ	إِبْيَاضَضْتُمَا	إِبْيَاضَضْتَ
إِبْيَاضَضْتُنَّ	إِبْيَاضَضْتُمَا	إِبْيَاضَضْتِ
إِبْيَاضَضْنَا إِبْيَاضَضْتُ

يَبْيَاضُّونَ يَبْيَاضِضُونَ	يَبْيَاضَّانِ يَبْيَاضِضَانِ	يَبْيَاضُّ يَبْيَاضِضُ
يَبْيَاضِضْنَ يَبْيَاضِضْنَ	تَيْيَاضَّانِ تَبْيَاضِضَانِ	تَيْيَاضُّ تَبْيَاضِضُ
تَيْيَاضُّونَ تَبْيَاضِضُونَ	تَيْيَاضَّانِ تَبْيَاضِضَانِ	تَيْيَاضُّ تَبْيَاضِضُ
تَبْيَاضِضْنَ تَبْيَاضِضْنَ	تَيْيَاضَّانِ تَبْيَاضِضَانِ	تَبْيَاضِّينَ تَبْيَاضِضِينَ
نَبْيَاضُّ نَبْيَاضِضُ أَبْيَاضُّ أَبْيَاضِضُ

Bu feilin bütün çəkimləri təsrifat hissəsində yer alacaqdır.