İf'îlâl bəbindən vavla qurulan əcvəfin müxtəlif misalları

İf'îlâl Əcvəf Bina-i Vavi	Mazi	Muzari	Məzdər
Vezin	إِفْعَالَّ	يَفْعَالُّ	إِفْعِيلاَلًا
Mevzun	إِسْوَادَّ	يَسْوَادُّ	إِسْوِيدَادًا

Bu bab qüsurlar və nöqsanlar (şaşaqözlük, korluq, şikəstlik) və rənglər üçün sifət-i müşəbbəhə kimi gəldiyinə görə müzekkəri أَسْوَدُ və müənnəsi سَوْدَاءُ olan "qara" rəng adının müəyyən bir subyektə və ya obyektə aid edilməsi ilə İf'îlâl babından gələn feiləri əmələ gətirir. 

Müxtəlif Əmsilə

فَهُوَ مُسْوَادٌّ

ذَاكَ مُسْوَادٌّ لَهُ

لَمْ يَسْوَادَِّ

لَمَّا يَسْوَادَِّ

مَا يَسْوَادُّ

لاَ يَسْوَادُّ

لَنْ يَسْوَادَّ

لِيَسْوَادَِّ

لاَ يَسْوَادَِّ

إِسْوَادَِّ

لاَ تَسْوَادَِّ

مُسْوَادٌّ

إِسْوِيدَادَةً

إِسْوِيدَادَةً حَسَنَةً

سُوَيْدِيدٌ

إِسْوِيدَادِيٌّ

أَحْسَنُ إِسْوِيدَادًا

مَا أَحْسَنَ إِسْوِيدَادَهُ

أَحْسِنْ بِإِسْوِيدَادِهِ

Muzari Feillərin Açıq Halları

يَسْوَادُّ	يَسْوَادِدُ
لَمْ يَسْوَادَِّ	لَمْ يَسْوَادِدْ
لَمَّا يَسْوَادَِّ	لَمَّا يَسْوَادِدْ
مَا يَسْوَادُّ	مَا يَسْوَادِدُ
لاَ يَسْوَادُّ	لاَ يَسْوَادِدُ
لَنْ يَسْوَادَّ	لَنْ يَسْوَادِدَ
لِيَسْوَادَِّ	لِيَسْوَادِدْ
لاَ يَسْوَادَِّ	لاَ يَسْوَادِدْ
إِسْوَادَِّ	إِسْوَادِدْ
لاَ تَسْوَادَِّ	لاَ تَسْوَادِدْ

*Daha ətraflı məlumat üçün Sülasi Mezid Feillərin 2-ci hissəsi olan "Sülasi Mezid Hümasi" bablardan 3-cü baba baxa bilərsiniz.

Muzari Feillərin Məchulləri

İf'îlâl babından gələn əcvəf bina-i vavi olan bir məlum muzari feil məchul edilmək istənildikdə yalnız muzaraət hərfini damməli etmək kifayətdir. Bu babdakı feillər lazım olduğu üçün hərf-i cerr ilə birləşik zamir birlikdə işlədilir.

Məchul

Məlum

يُسْوَادُّ لَهُ يُسْوَادِدُ لَهُ	يَسْوَادُّ يَسْوَادِدُ
لَمْ يُسْوَادَِّ لَهُ لَمْ يُسْوَادَدْ لَهُ	لَمْ يَسْوَادَِّ لَمْ يَسْوَادِدْ
لَمَّا يُسْوَادَِّ لَهُ لَمَّا يُسْوَادَدْ لَهُ	لَمَّا يَسْوَادَِّ لَمَّا يَسْوَادِدْ
مَا يُسْوَادُّ لَهُ مَا يُسْوَادَدُ لَهُ	مَا يَسْوَادُّ مَا يَسْوَادِدُ
لاَ يُسْوَادُّ لَهُ لاَ يُسْوَادَدُ لَهُ	لاَ يَسْوَادُّ لاَ يَسْوَادِدُ
لَنْ يُسْوَادَّ لَهُ لَنْ يُسْوَادَدَ لَهُ	لَنْ يَسْوَادَّ لَنْ يَسْوَادِدَ
لِيُسْوَادَِّ لَهُ لِيُسْوَادَدْ لَهُ	لِيَسْوَادَِّ لِيَسْوَادِدْ
لاَ يُسْوَادَِّ لَهُ لاَ يُسْوَادَدْ لَهُ	لاَ يَسْوَادَِّ لاَ يَسْوَادِدْ
لِتُسْوَادَِّ لِتُسْوَادَدْ لَكَ	إِسْوَادَِّ إِسْوَادِدْ
لاَ تُسْوَادَِّ لَكَ لاَ تُسْوَادَدْ لَكَ	لاَ تَسْوَادَِّ لاَ تَسْوَادِدُ

Emr-i Hazır Çəkimləri

Emr-i hazır siqalarını müxatəb və müxatəbə siqalarından əldə edirik. 

إِسْوَادَِّ	تَسْوَادُّ
إِسْوَادَّا	تَسْوَادَّانِ
إِسْوَادُّوا	تَسْوَادُّونَ
إِسْوَادِّي	تَسْوَادِّينَ
إِسْوَادَّا	تَسْوَادَّانِ
إِسْوَادِدْنَ	تَسْوَادِدْنَ

Emr-i Hazır Prosesi

Müxatəb feilinin əsli	تَسْوَادِدُ
Feilin i'lalli halı	تَسْوَادُّ تَسْوَادِدُ سْوَادُّ سْوَادِدُ سْوَادّ سْوَادِدْ إِسْوَادّ إِسْوَادِدْ
Muzaraət hərfi ixtisar olundu
Axırı cəzm olundu
Kəsrəli vəsil həmzəsi gəldi
Axırdakı şəddəli dal hərfinin hərəkəsi fetha və ya kəsrə ola bilər	إِسْوَادَِّ إِسْوَادِدْ

Emr-i Qayıb Çəkimləri

Emr-i Qayıb çəkimlərində qayıb və qayıbə olan muzari feillərin əvvəlinə kəsrəli bir "lam" ədatı (lam ul-emir) əlavə olunur və axırı hərəkəli olan muzari feilin hərəkəsini cəzm edirik, cəmi müənnəs nunu istisna olmaqla digər muzari feillərin nunlarını da ixtisar edirik. Cəmi müzekkər qayıb siqasından nun düşdükdə yerinə bir elif gəlir. 

لِيَسْوَادَِّ لِيَسْوَادِدْ	يَسْوَادُّ يَسْوَادِدُ
لِيَسْوَادَّا لِيَسْوَادِدَا	يَسْوَادَّانِ يَسْوَادِدَانِ
لِيَسْوَادُّوا لِيَسْوَادِدُوا	يَسْوَادُّونَ يَسْوَادِدُونَ
لِتَسْوَادَِّ لِتَسْوَادِدْ	تَسْوَادُّ تَسْوَادِدُ
لِتَسْوَادَّا لِتَسْوَادِدَا	تَسْوَادَّانِ تَسْوَادِدَانِ
لِيَسْوَادِدْنَ لِيَسْوَادِدْنَ	يَسْوَادِدْنَ يَسْوَادِدْنَ

Emr-i Qayıb Prosesi

Müfrəd müzekkər qayıb feil	يَسْوَادُّ
Əvvəlinə lam gəldi	لِيَسْوَادُّ
Axırı cəzm olundu	لِيَسْوَادّْ
Axırdakı sakit hərfə fetha və ya kəsrə caiz oldu	لِيَسْوَادَِّ
Son Hali	لِيَسْوَادَِّ

İsm-i Fail

İf'îlâl babından gələn əcvəf bina-i vavi bir feil üçün ism-i fail siqası مُفْعَالِلٌ - مُفْعَالٌّ veznindədir. Məlum muzari feilin muzaraət hərfinin yerinə damməli bir mim qoymaqla da əldə etmək olar.

İsm-i Fail	Məlum Muzari
مُفْعَلٌّ	يَسْوَادُّ
مُسْوَادٌّ	مُسْوَادٌّ

İsm-i Fail Prosesi

İsm-i Fail siqası	مُفْعَالِلٌ
Əsli	مُسْوَادِدٌ
مُفْعَالٌّ vezni	مُسْوَادٌّ

İsm-i Meful

İf'îlâl babından gələn bütün feillərdə ism-i meful siqası مُفْعَالَلٌ - مُفْعَالٌّ şəklindədir. Məchul muzari feilin muzaraət hərfi yerinə mim hərfi qoymaqla əldə etmək olar və ya ism-i failin ayn əl-feilini fethə ilə oxumaqla da əldə etmək mümkündür.

İsm-i Fail	Məchul Muzari
مُسْوَادٌّ	يُسْوَادُّ
مُسْوَادٌّ	مُسْوَادٌّ

İsm-i Meful Prosesi

İsm-i Meful siqası	مُفْعَالَلٌ
Əsli	مُسْوَادَدٌ
مُفْعَالٌّ vezni	مُسْوَادٌّ

Emsile-i Muttaride

إِسْوَادُّوا	إِسْوَادَّا	إِسْوَادَّ
إِسْوَادَدْنَ	إِسْوَادَّتَا	إِسْوَادَّتْ
إِسْوَادَدْتُمْ	إِسْوَادَدْتُمَا	إِسْوَادَدْتَ
إِسْوَادَدْتُنَّ	إِسْوَادَدْتُمَا	إِسْوَادَدْتِ
إِسْوَادَدْنَا إِسْوَادَدْتُ

يَسْوَادُّونَ يَسْوَادِدُونَ	يَسْوَادَّانِ يَسْوَادِدَانِ	يَسْوَادُّ يَسْوَادِدُ
يَسْوَادِدْنَ يَسْوَادِدْنَ	تَسْوَادَّانِ تَسْوَادِدَانِ	تَسْوَادُّ تَسْوَادِدُ
تَسْوَادُّونَ تَسْوَادِدُونَ	تَسْوَادَّانِ تَسْوَادِدَانِ	تَسْوَادُّ تَسْوَادِدُ
تَسْوَادِدْنَ تَسْوَادِدْنَ	تَسْوَادَّانِ تَسْوَادِدَانِ	تَسْوَادِّينَ تَسْوَادِدِينَ
نَسْوَادُّ نَسْوَادِدُ أَسْوَادُّ أَسْوَادِدُ

Bu feilin bütün çəkimləri təsrifat hissəsində yer alacaqdır.