İf'i'lâl bəbindən ecvef, ya hərfi ilə quruluşlu müxtəlif nümunələri

İf'i'lâl Əcvəf Bina-i Yai	Mazi	Muzari	Məzdər
Vəzn	إِفْعَلَّ	يَفْعَلُّ	إِفْعِلاَلًا
Mövzun	إِبْيَضَّ	يَبْيَضُّ	إِبْيِضَاضًا

Bu bab eyib və qüsurlar (şaşaqözlük, korluq, şikəstlik) və rənglər üçün sifət-i müşəbbəh kimi gəldiyinə görə, müzekkəri أَبْيَضُ və müənnəsi بَيْضَاءُ olan "ağ" rəng adının müəyyən bir subyektə və ya obyektə aid edilməsi ilə İf'i'lâl babından gələn feiləri yaradır.

Emsile-i Muxtəlifə

فَهُوَ مُبْيَضٌّ

ذَاكَ مُبْيَضٌّ

لَمْ يَبْيَضَِّ

لَمَّا يَبْيَضَِّ

مَا يَبْيَضُّ

لاَ يَبْيَضُّ

لَنْ يَبْيَضَّ

لِيَبْيَضَِّ

لاَ يَبْيَضَِّ

إِبْيَضَِّ

لاَ تَبْيَضَِّ

مُبْيَضٌّ

إِبْيِضَاضَةً

إِبْيِضَاضَةً حَسَنَةً

بُيَيْضِيضٌ

إِبْيِضَاضِيٌّ

أَحْسَنُ إِبْيِضَاضًا

مَا أَحْسَنَ إِبْيِضَاضَهُ

أَحْسِنْ بِإِبْيِضَاضِهِ

Muzari Feillərin Açıq Halları

يَبْيَضُّ	يَبْيَضِضُ
لَمْ يَبْيَضَِّ	لَمْ يَبْيَضِضْ
لَمَّا يَبْيَضَِّ	لَمَّا يَبْيَضِضْ
مَا يَبْيَضُّ	مَا يَبْيَضِضُ
لاَ يَبْيَضُّ	لاَ يَبْيَضِضُ
لَنْ يَبْيَضَّ	لَنْ يَبْيَضِضَ
لِيَبْيَضَِّ	لِيَبْيَضِضُ
لاَ يَبْيَضَِّ	لاَ يَبْيَضِضْ
إِبْيَضَِّ	إِبْيَضِضْ
لاَ تَبْيَضَِّ	لاَ تَبْيَضِضْ

*Daha ətraflı məlumat üçün Sülasi Məzid Feillərin 2-ci hissəsi olan "Sülasi Məzid Hümasi" bablardan 3-cü baba baxa bilərsiniz.

Muzari Feillərin Məchulləri

İf'i'lâl babından gələn əcvəf bina-i yai olan bir məlum muzari feil məchul edilmək istənildikdə, yalnız muzaraət hərfini damməli etmək kifayətdir. Bu babdakı feillər lazım olduğuna görə, hərf-i cərr ilə birləşik zamir birgə işlədilir.

Məchul

Məlum

يُبْيَضُّ لَهُ يُبْيَضَضُ لَهُ	يَبْيَضُّ يَبْيَضِضُ
لَمْ يُبْيَضَِّ لَهُ لَمْ يُبْيَضَضْ لَهُ	لَمْ يَبْيَضَِّ لَمْ يَبْيَضِضْ
لَمَّا يُبْيَضَِّ لَهُ لَمَّا يُبْيَضَضْ لَهُ	لَمَّا يَبْيَضَِّ لَمَّا يَبْيَضِضْ
مَا يُبْيَضُّ لَهُ مَا يُبْيَضَضُ لَهُ	مَا يَبْيَضُّ مَا يَبْيَضِضُ
لاَ يُبْيَضُّ لَهُ لاَ يُبْيَضَضُ لَهُ	لاَ يَبْيَضُّ لاَ يَبْيَضِضُ
لَنْ يُبْيَضَّ لَهُ لَنْ يُبْيَضَضَ لَهُ	لَنْ يَبْيَضَّ لَنْ يَبْيَضِضَ
لِيُبْيَضَِّ لَهُ لِيُبْيَضَضْ لَهُ	لِيُبْيَضَِّ لِيَبْيَضِضْ
لاَ يُبْيَضَِّ لَهُ لاَ يُبْيَضَضْ لَهُ	لاَ يَبْيَضَِّ لاَ يَبْيَضِضْ
لِتُبْيَضَِّ لِتُبْيَضَضْ لَكَ	إِبْيَضَّ إِبْيَضِضْ
لاَ تُبْيَضَِّ لَكَ لاَ تُبْيَضَضْ لَكَ	لاَ تَبْيَضَِّ لاَ تَبْيَضِضْ

Emr-i Hazır Çəkimləri

Emr-i hazır siqalarını müxatəb və müxatəbə siqalarından əldə edirik. 

إِبْيَضَِّ	تَبْيَضُّ
إِبْيَضَّا	تَبْيَضَّانِ
إِبْيَضُّوا	تَبْيَضُّونَ
إِبْيَضِّي	تَبْيَضِّينَ
إِبْيَضَّا	تَبْيَضَّانِ
إِبْيَضِضْنَ	تَبْيَضِضْنَ

Emr-i Hazır Prosesi

Müxatəb Feilin Əsli	تَبْيَضِضُ
Feilin İ'lalli Hali	تَبْيَضُّ تَبْيَضِضُ بْيَضُّ بْيَضِضُ بْيَضّ بْيَضِضْ إِبْيَضّ إِبْيَضِضْ
Muzaraət hərfi ixtisar olundu
Sonu cəzm olundu
Kəsrə ilə vasıl həmzəsi gəldi
Sonda olan şəddəli dad hərfinin hərəkəsi fətah və ya kəsrə ola bilər	إِبْيَضَِّ إِبْيَضِضْ

Emr-i Qayıb Çəkimləri

Emr-i Qayıb çəkimlərini qayıb və qayıbə olan muzari feillərin əvvəlinə kəsrəli bir "lam" ədatı (lam ul-emir) əlavə edilir və sonu hərəkəli olan muzari feilin hərəkəsi cəzm edilir, cəmi müənnəs nunu istisna olmaqla, digər muzari feillərin nunları da ixtisar olunur. Cəmi müzekkər qayıb siqasından nun düşəndə yerinə bir elif gəlir.

لِيَبْيَضَِّ لِيَبْيَضِضْ	يَبْيَضُّ يَبْيَضِضُ
لِيَبْيَضَّا لِيَبْيَضِضَا	يَبْيَضَّانِ يَبْيَضِضَانِ
لِيَبْيَضُّوا لِيَبْيَضِضُوا	يَبْيَضّونَ يَبْيَضِضُونَ
لِتَبْيَضَِّ لِتَبْيَضِضْ	تَبْيَضُّ تَبْيَضِضُ
لِتَبْيَضَّا لِتَبْيَضِضَا	تَبْيَضَّانِ تَبْيَضِضَانِ
لِيَبْيَضِضْنَ لِيَبْيَضِضْنَ	يَبْيَضِضْنَ يَبْيَضِضْنَ

Emr-i Qayıb Prosesi

Tək müzekkər qayıb feil	يَبْيَضُّ
Əvvəlinə lam gəldi	لِيَبْيَضُّ
Sonu cəzm olundu	لِيَبْيَضّ
Sonda olan sakit hərfə fətah və ya kəsrə caiz oldu	لِيَبْيَضَِّ
Son Hali	لِيَبْيَضَِّ

İsm-i Fail

İf'i'lâl babından gələn əcvəf bina-i yai bir feilin ism-i fail siqası مُفْعَلِلٌ - مُفْعَلٌّ vəznindədir. Məlum muzari feilin muzaraət hərfi yerinə damməli bir mim gətirməklə də əldə etmək olar.

İsm-i Fail	Məlum Muzari
مُفْعَلٌّ	يَبْيَضُّ
مُبْيَضُّ	مُبْيَضُّ

İsm-i Fail Prosesi

İsm-i Fail siqası	مُفْعَلِلٌ
Əsli	مُبْيَضِضٌ
مُفْعَلٌّ vəzni	مُبْيَضٌّ

İsm-i Məful

İf'i'lâl babından gələn bütün feillərdə ism-i məful siqası مُفْعَلَلٌ - مُفْعَلٌّ şəklindədir. Məchul muzari feilin muzaraət hərfi yerinə mim hərfi gətirməklə əldə etmək olar və ya ism-i failin ayn-ul-feilini fətah edə bilərik.

İsm-i Fail	Məchul Muzari
مُبْيَضٌّ	يُبْيَضُّ
مُبْيَضٌّ	مُبْيَضٌّ

İsm-i Məful Prosesi

İsm-i Məful siqası	مُفْعَلَلٌ
Əsli	مُبْيَضَضٌ
مُفْعَلٌّ vəzni	مُبْيَضٌّ

Emsile-i Muttaride

إِبْيَضَّوا	إِبْيَضَّا	إِبْيَضَّ
إِبْيَضَضْنَ	إِبْيَضَّتَا	إِبْيَضَّتْ
إِبْيَضَضْتُمْ	إِبْيَضَضْتُمَا	إِبْيَضَضْتَ
إِبْيَضَضْتُنَّ	إِبْيَضَضْتُمَا	إِبْيَضَضْتِ
إِبْيَضَضْنَا إِبْيَضَضْتُ

يَبْيَضُّونَ يَبْيَضِضُونَ	يَبْيَضَّانِ يَبْيَضِضَانِ	يَبْيَضُّ يَبْيَضِضُ
يَبْيَضِضْنَ يَبْيَضِضْنَ	تَيْيَضَّانِ تَبْيَضِضَانِ	تَيْيَضُّ تَبْيَضِضُ
تَيْيَضُّونَ تَبْيَضِضُونَ	تَيْيَضَّانِ تَبْيَضِضَانِ	تَيْيَضُّ تَبْيَضِضُ
تَبْيَضِضْنَ تَبْيَضِضْنَ	تَيْيَضَّانِ تَبْيَضِضَانِ	تَبْيَضِّينَ تَبْيَضِضِينَ
نَبْيَضُّ نَبْيَضِضُ أَبْيَضُّ أَبْيَضِضُ

Bu feilin bütün çəkilişləri təsrifat hissəsində veriləcəkdir.