İf'i'lâl bəbindən ecvef, vav quruluşlu müxtəlif nümunələri

İf'i'lâl Əcvəf Bina-i Vavi	Mazi	Muzari	Məzdər
Vəzn	إِفْعَلَّ	يَفْعَلُّ	إِفْعِلاَلًا
Mövzun	إِسْوَدَّ	يَسْوَدُّ	إِسْوِدَادًا

Bu bab eyib və qüsurlar (şaşaqözlük, korluq, şikəstlik) və rənglər üçün sifət-i müşəbbəhə mənasında gəldiyinə görə müzekkəri أَسْوَدُ və müənnəsi سَوْدَاءُ olan "qara" rəng adının müəyyən bir subyektə və ya obyektə aid edilməsi ilə İf'i'lâl babından gələn feiləri əmələ gətirir. 

Emsile-i Muxtəlifə

فَهُوَ مُسْوَدٌّ

ذَاكَ مُسْوَدٌّ

لَمْ يَسْوَدَِّ

لَمَّا يَسْوَدَِّ

مَا يَسْوَدُّ

لاَ يَسْوَدُّ

لَنْ يَسْوَدَّ

لِيَسْوَدَِّ

لاَ يَسْوَدَِّ

إِسْوَدَِّ

لاَ تَسْوَدَِّ

مُسْوَدٌّ

إِسْوِدَادَةً

إِسْوِدَادَةً حَسَنَةً

سُوَيْدِيدٌ

إِسْوِدَادِيٌّ

أَحْسَنُ إِسْوِدَادًا

مَا أَحْسَنَ إِسْوِدَادَهُ

أَحْسِنْ بِإِسْوِدَادِهِ

Muzari Feillərin Açıq Halları

يَسْوَدُّ	يَسْوَدِدُ
لَمْ يَسْوَدَِّ	لَمْ يَسْوَدِدْ
لَمَّا يَسْوَدَِّ	لَمَّا يَسْوَدِدْ
مَا يَسْوَدُّ	مَا يَسْوَدِدُ
لاَ يَسْوَدُّ	لاَ يَسْوَدِدُ
لَنْ يَسْوَدَّ	لَنْ يَسْوَدِدَ
لِيَسْوَدَِّ	لِيَسْوَدِدْ
لاَ يَسْوَدَِّ	لاَ يَسْوَدِدْ
إِسْوَدَِّ	إِسْوَدِدْ
لاَ تَسْوَدَِّ	لاَ تَسْوَدِدْ

*Daha ətraflı məlumat üçün Sülasi Mezid Feillərin 2-ci hissəsi olan "Sülasi Mezid Hümasi" bablardan 3-cü baba baxa bilərsiniz.

Muzari Feillərin Məchulləri

İf'i'lâl babından gələn əcvəf bina-i vavi olan bir məlum muzari feil məchul edilmək istənildikdə yalnız muzaraət hərfini damməli etmək kifayətdir. Bu babdakı feillər lazım olduğu üçün hərf-i cərr ilə birləşik zamir birlikdə işlədilir.

Məchul

Məlum

يُسْوَدُّ لَهُ يُسْوَدِدُ لَهُ	يَسْوَدُّ يَسْوَدِدُ
لَمْ يُسْوَدَِّ لَهُ لَمْ يُسْوَدَدْ لَهُ	لَمْ يَسْوَدَِّ لَمْ يَسْوَدِدْ
لَمَّا يُسْوَدَِّ لَهُ لَمَّا يُسْوَدَدْ لَهُ	لَمَّا يَسْوَدَِّ لَمَّا يَسْوَدِدْ
مَا يُسْوَدُّ لَهُ مَا يُسْوَدَدُ لَهُ	مَا يَسْوَدُّ مَا يَسْوَدِدُ
لاَ يُسْوَدُّ لَهُ لاَ يُسْوَدَدُ لَهُ	لاَ يَسْوَدُّ لاَ يَسْوَدِدُ
لَنْ يُسْوَدَّ لَهُ لَنْ يُسْوَدَدَ لَهُ	لَنْ يَسْوَدَّ لَنْ يَسْوَدِدَ
لِيُسْوَدَِّ لَهُ لِيُسْوَدَدْ لَهُ	لِيَسْوَدَِّ لِيَسْوَدِدْ
لاَ يُسْوَدَِّ لَهُ لاَ يُسْوَدَدْ لَهُ	لاَ يَسْوَدَِّ لاَ يَسْوَدِدْ
لِتُسْوَدَِّ لِتُسْوَدَدْ لَكَ	إِسْوَدَِّ إِسْوَدِدْ
لاَ تُسْوَدَِّ لَكَ لاَ تُسْوَدَدْ لَكَ	لاَ تَسْوَدَِّ لاَ تَسْوَدِدُ

Emr-i Hazır Çəkmələri

Emr-i hazır siğalarını müxatəb və müxatəbə siğalarından əldə edirik. 

إِسْوَدَِّ	تَسْوَدُّ
إِسْوَدَّا	تَسْوَدَّانِ
إِسْوَدُّوا	تَسْوَدُّونَ
إِسْوَدِّي	تَسْوَدِّينَ
إِسْوَدَّا	تَسْوَدَّانِ
إِسْوَدِدْنَ	تَسْوَدِدْنَ

Emr-i Hazır Prosesi

Müxatəb feilinin əsli	تَسْوَدِدُ
Feilin i'lallı halı	تَسْوَدُّ تَسْوَدِدُ سْوَدُّ سْوَدِدُ سْوَدّ سْوَدِدْ إِسْوَدّ إِسْوَدِدْ
Muzaraət hərfi ixtisar olundu
Sonu cəzimləndi
Kəsrəli vasıl həmzəsi gəldi
Sonda olan şəddəli dal hərfinin hərəkəsi fetha və ya kəsrə ola bilər	إِسْوَدَِّ إِسْوَدِدْ

Emr-i Qayıb Çəkmələri

Emr-i Qayıb çəkmələrini qayıb və qayıbə olan muzari feillərin əvvəlinə kəsrəli bir "lam" ədatı (lam ul-emir) əlavə edilir və sonu hərəkəli olan muzari feil cəzimlənir, cəmi müənnəs nunu istisna olmaqla digər muzari feillərin nunları da düşür. Cəmi müzekkər qayıb siğasından nun düşdükdə yerinə bir elif gəlir. 

لِيَسْوَدَِّ لِيَسْوَدِدْ	يَسْوَدُّ يَسْوَدِدُ
لِيَسْوَدَّا لِيَسْوَدِدَا	يَسْوَدَّانِ يَسْوَدِدَانِ
لِيَسْوَدُّوا لِيَسْوَدِدُوا	يَسْوَدُّونَ يَسْوَدِدُونَ
لِتَسْوَدَِّ لِتَسْوَدِدْ	تَسْوَدُّ تَسْوَدِدُ
لِتَسْوَدَّا لِتَسْوَدِدَا	تَسْوَدَّانِ تَسْوَدِدَانِ
لِيَسْوَدِدْنَ لِيَسْوَدِدْنَ	يَسْوَدِدْنَ يَسْوَدِدْنَ

Emr-i Qayıb Prosesi

Müfrəd müzekkər qayıb feil	يَسْوَدُّ
Əvvəlinə lam gəldi	لِيَسْوَدُّ
Sonu cəzimləndi	لِيَسْوَدّْ
Sonda olan sakit hərfə fetha və ya kəsrə caiz oldu	لِيَسْوَدَِّ
Son Hali	لِيَسْوَدَِّ

İsm-i Fail

İf'i'lâl babından gələn əcvəf bina-i vavi bir feil üçün ism-i fail siğası مُفْعَلِلٌ - مُفْعَلٌّ vəznində olur. Məlum muzari feilinin muzaraət hərfi yerinə damməli bir mim gətirməklə də əldə etmək olar.

İsm-i Fail	Məlum Muzari
مُفْعَلٌّ	يَسْوَدُّ
مُسْوَدٌّ	مُسْوَدٌّ

İsm-i Fail Prosesi

İsm-i Fail siğası	مُفْعَلِلٌ
Əsli	مُسْوَدِدٌ
مُفْعَلٌّ vəzni	مُسْوَدٌّ

İsm-i Meful

İf'i'lâl babından gələn bütün feillərdə ism-i meful siğası مُفْعَلَلٌ - مُفْعَلٌّ şəklində olur. Məchul muzari feilinin muzaraət hərfi yerinə mim hərfi gətirməklə əldə etmək olar və ya ism-i failin ayn əl-feilini fethalayıb əldə edə bilərik.

İsm-i Fail	Məchul Muzari
مُسْوَدٌّ	يُسْوَدُّ
مُسْوَدٌّ	مُسْوَدٌّ

İsm-i Meful Prosesi

İsm-i Meful siğası	مُفْعَلَلٌ
Əsli	مُسْوَدَدٌ
مُفْعَلٌّ vəzni	مُسْوَدٌّ

Emsile-i Muttaride

إِسْوَدُّوا	إِسْوَدَّا	إِسْوَدَّ
إِسْوَدَدْنَ	إِسْوَدَّتَا	إِسْوَدَّتْ
إِسْوَدَدْتُمْ	إِسْوَدَدْتُمَا	إِسْوَدَدْتَ
إِسْوَدَدْتُنَّ	إِسْوَدَدْتُمَا	إِسْوَدَدْتِ
إِسْوَدَدْنَا إِسْوَدَدْتُ

يَسْوَدُّونَ يَسْوَدِدُونَ	يَسْوَدَّانِ يَسْوَدِدَانِ	يَسْوَدُّ يَسْوَدِدُ
يَسْوَدِدْنَ يَسْوَدِدْنَ	تَسْوَدَّانِ تَسْوَدِدَانِ	تَسْوَدُّ تَسْوَدِدُ
تَسْوَدُّونَ تَسْوَدِدُونَ	تَسْوَدَّانِ تَسْوَدِدَانِ	تَسْوَدُّ تَسْوَدِدُ
تَسْوَدِدْنَ تَسْوَدِدْنَ	تَسْوَدَّانِ تَسْوَدِدَانِ	تَسْوَدِّينَ تَسْوَدِدِينَ
نَسْوَدُّ نَسْوَدِدُ أَسْوَدُّ أَسْوَدِدُ

Bu feilinin bütün çəkmələri təsrifat hissəsində yer alacaqdır.