Tefe'ûl bəbindən ecvef, vav quruluşlu müxtəlif nümunələri

Təfə'ul Əcvəf Bina-i Vavi	Mazi	Muzari	Məzdər
Vəzn	تَفَعَّلَ	يَتَفَعَّلُ	تَفَعُّلاُ
Mövzun	تَقَوَّلَ	يَتَقَوَّلُ	تَقَوُّلاً

Sülasi mücərrədlərin 1-ci babından gələn mazi قَالَ və muzarisi يَقُولُ olan və məzdəri də قَوْلٌ olan "dedi, söylədi" mənasında olan bir feil təfə'ul babına daxil etmək istədik və mazisi تَقَوَّلَ "iddia etdi, dedi-qodu yaydı, yalan danışdı" oldu. Bu babdan gələn əcvəf feillərə i'lal əməli tətbiq olunmur, səhih feillərin çəkimləri kimi təsrif olunurlar.

Emsilə-i Muxtəlifə

مُتَقَوِّلٌ

مُتَقَوَّلٌ

لَمْ يَتَقَوَّلْ

لَمَّا يَتَقَوَّلْ

مَا يَتَقَوَّلُ

لاَ يَتَقَوَّلُ

لَنْ يَتَقَوَّلَ

لِيَتَقَوَّلْ

لاَ يَتَقَوَّلْ

تَقَوَّلْ

لاَ تَتَقَوَّلْ

مُتَقَوَّلٌ

تَقَوُّلَةً

تَقَوُّلَةً حَسَنَةً

تُقَيِّيلٌ

تَقَوُّلِيٌّ

أَحْسَنُ تَقَوُّلاً

مَا أَحْسَنَ تَقَوُّلَهُ

أَحْسِنْ بِتَقَوُّلِهِ

تَقَوَّلَ feilinin təsrifi səhih bir feil olan تَكَلَّمَ ilə eynidir.

Muzari Feillərin Məchulləri

Təfə'ul babından gələn əcvəf bina-i vavi olan bir məlum muzari feil məchul edilmək istənildikdə muzaraat hərfi damməli edilir, son hərfdən əvvəlki hərf (ayn əl-feil) fəthalanır.

Məchul

Məlum

يُتَقَوَّلُ	يَتَقَوَّلُ
لَمْ يُتَقَوَّلْ	لَمْ يَتَقَوَّلْ
لَمَّا يُتَقَوَّلْ	لَمَّا يَتَقَوَّلْ
مَا يُتَقَوَّلُ	مَا يَتَقَوَّلُ
لاَ يُتَقَوَّلُ	لاَ يَتَقَوَّلُ
لَنْ يُتَقَوَّلَ	لَنْ يَتَقَوَّلَ
لِيُتَقَوَّلْ	لِيَتَقَوَّلْ
لاَ يُتَقَوَّلْ	لاَ يَتَقَوَّلْ
لِتُتَقَوَّلْ	تَقَوَّلْ
لاَ تُتَقَوَّلْ	لاَ تَتَقَوَّلْ

Emr-i Hazır Çəkimləri

Emr-i hazır siqalarını müxatəb və müxatəbə siqalarından əldə edirik. 

تَقَوَّلْ	تَتَقَوَّلُ
تَقَوَّلَا	تَتَقَوَّلَانِ
تَقَوَّلُوا	تَتَقَوَّلُونَ
تَقَوَّلِي	تَتَقَوَّلِينَ
تَقَوَّلَا	تَتَقَوَّلَانِ
تَقَوَّلْنَ	تَتَقَوَّلْنَ

Emr-i Hazır Prosesi

Müxatəb Feil	تَتَقَوَّلُ
Muzaraat hərfi ixtisar olundu	تَقَوَّلُ
Sonu cəzm olundu	تَقَوَّلْ

Emr-i Qayıb Çəkimləri

Emr-i qayıb çəkimlərini qayıb və qayıbə olan muzari feillərin əvvəlinə kəsrəli bir "lam" ədatı (lam ul-əmr) əlavə olunur və sonu hərəkəli olan muzari feilin hərəkəsi cəzm edilir, cəmi müənnəs nunu istisna olmaqla digər muzari feillərin nunları da ixtisar edilir. Cəmi müzekkər qayıb siqasında nun düşəndə yerinə bir elif gəlir. 

لِيَتَقَوَّلْ	يَتَقَوَّلُ
لِيَتَقَوَّلَا	يَتَقَوَّلَانِ
لِيَتَقَوَّلُوا	يَتَقَوَّلُونَ
لِتَتَقَوَّلْ	تَتَقَوَّلُ
لِتَتَقَوَّلَا	تَتَقَوَّلَانِ
لِيَتَقَوَّلْنَ	يَتَقَوَّلْنَ

Emr-i Qayıb Prosesi

Qayıb Muzari Feil	يَتَقَوَّلُ
Əvvəlinə lam gəldi	لِيَتَقَوَّلُ
Sonu cəzm olundu	لِيَتَقَوَّلْ

İsm-i Fail

Təfə'ul babından gələn əcvəf bina-i vavi bir feil üçün ism-i fail siqası مُتَفَعِّلْ vəznində olur. Məlum muzari feilin muzaraat hərfinin yerinə damməli bir mim qoymaqla da əldə etmək olar.

İsm-i Fail	Məlum Muzari
مُتَفَعِّلٌ	يَتَقَوَّلُ
مُتَقَوِّلٌ	مُتَقَوِّلٌ

İsm-i Məf'ul

Təfə'ul babından gələn bütün feillərdə ism-i məf'ul siqası مُتَفَعَّلٌ şəklindədir. Məchul muzari feilin muzaraat hərfi yerinə mim hərfi gətirməklə əldə edilir və ya ism-i failin ayn əl-feilini fəthalamaqla da əldə etmək olar.

İsm-i Fail	Məchul Muzari
مُتَقَوِّلٌ	يُتَقَوَّلُ
مُتَقَوَّلٌ	مُتَقَوَّلٌ

Emsilə-i Muttaridə

تَقَوَّلُوا	تَقَوَّلَا	تَقَوَّلَ
تَقَوَّلْنَ	تَقَوَّلَتَا	تَقَوَّلَتْ
تَقَوَّلْتُمْ	تَقَوَّلْتُمَا	تَقَوَّلْتَ
تَقَوَّلْتُنَّ	تَقَوَّلْتُمَا	تَقَوَّلْتِ
تَقَوَّلْنَا تَقَوَّلْتُ

يَتَقَوَّلُونَ	يَتَقَوَّلَانِ	يَتَقَوَّلُ
يَتَقَوَّلْنَ	تَتَقَوَّلَانِ	تَتَقَوَّلُ
تَتَقَوَّلُونَ	تَتَقَوَّلَانِ	تَتَقَوَّلُ
تَتَقَوَّلْنَ	تَتَقَوَّلَانِ	تَتَقَوَّلِينَ
نَتَقَوَّلُ أَتَقَوَّلُ

Bu feilinin bütün çəkimləri təsrifat hissəsində yer alacaqdır.