İfti'âl bəbindən ecvef, ya hərfi ilə quruluşlu müxtəlif nümunələri

İfti'âl Əcvəf Bina-i Yai	Mazi	Muzari	Məzdər
Vəzn	إِفْتَعَلَ	يَفْتَعِلُ	إِفْتِعَالاً
Mövzun	إِخْتَارَ	يَخْتَارُ	إِخْتِيَارًا
Əsli	إِخْتَيَرَ	يَخْتَيِرُ

Sülasi mücərrədlərin 2-ci babından gələn mazi forması خَارَ və muzari forması يَخِيرُ olan və məzdəri də خَيْرٌ olan, "üstün tutdu, üstünlük verdi, seçdi" mənasını bildirən bir feil ifti'âl babına daxil etmək istədik və mazi forması إِخْتَارَ "seçdi, seçim etdi, üstünlük verdi, öncəlik tanıdı" oldu. إِخْتَارَ mazi feilinin əsli إِخْتَيَرَ şəklindədir, i'lâl prosesi tətbiq olunduğu üçün إِخْتَارَ olmuşdur. 

Emsile-i Muxtəlifə

فَهُوَ مُخْتَارٌ

ذَاكَ مُخْتَارٌ

لَمْ يَخْتَرْ

لَمَّا يَخْتَرْ

مَا يَخْتَارُ

لاَ يَخْتَارُ

لَنْ يَخْتَارَ

لِيَخْتَرْ

لاَ يَخْتَرْ

إِخْتَرْ

لاَ تَخْتَرْ

مُخْتَارٌ

إِخْتِيَارَةً

إِخْتِيَارَةً حَسَنَةً

خُتَيِّيرٌ

إِخْتِيَارِيٌّ

أَحْسَنُ إِخْتِيَارًا

مَا أَحْسَنَ إِخْتِيَارَهُ

أَحْسِنْ بِإِخْتِيَارِهِ

Muzari Feillərin Əslləri

يَخْتَارُ	يَخْتَيِرُ
لَمْ يَخْتَرْ	لَمْ يَخْتَيِرْ
لَمَّا يَخْتَرْ	لَمَّا يَخْتَيِرْ
مَا يَخْتَارُ	مَا يَخْتَيِرُ
لاَ يَخْتَارُ	لاَ يَخْتَيِرُ
لَنْ يَخْتَارَ	لَنْ يَخْتَيِرَ
لِيَخْتَرْ	لِيَخْتَيِرْ
لاَ يَخْتَرْ	لاَ يَخْتَيِرْ
إِخْتَرْ	إِخْتَيِرْ
لاَ تَخْتَرْ	لاَ تَخْتَيِرْ

Muzari Feillərin Məchulləri

İfti'âl babından gələn əcvəf bina-i yai olan bir məlum muzari feil məchul edilmək istənildikdə, sadəcə muzaraat hərfini damməli etmək kifayətdir.

Məchul

Məlum

يُخْتَارُ	يَخْتَارُ
لَمْ يُخْتَرْ	لَمْ يَخْتَرْ
لَمَّا يُخْتَرْ	لَمَّا يَخْتَرْ
مَا يُخْتَارُ	مَا يَخْتَارُ
لاَ يُخْتَارُ	لاَ يَخْتَارُ
لَنْ يُخْتَارَ	لَنْ يَخْتَارَ
لِيُخْتَرْ	لِيَخْتَرْ
لاَ يُخْتَرْ	لاَ يَخْتَرْ
لِتُخْتَرْ	إِخْتَرْ
لاَ تُخْتَرْ	لاَ تَخْتَرْ

Emr-i Hazır Çəkimləri

Emr-i hazır siqalarını müxatəb və müxatəbə siqalarından əldə edirik. Bu babdakı əcvəf feillərdə də bəzi i'lâl qaydaları tətbiq olunur;

إِخْتَرْ	تَخْتَارُ
إِخْتَارَا	تَخْتَارَانِ
إِخْتَارُوا	تَخْتَارُونَ
إِخْتَارِي	تَخْتَارِينَ
إِخْتَارَا	تَخْتَارَانِ
إِخْتَرْنَ	تَخْتَرْنَ

Emr-i Hazır Prosesi

Müxatəb Feilin Əsli	تَخْتَيِرُ
Feilin i'lâlli Hali	تَخْتَارُ
Muzaraât hərfi hazf olundu	خْتَارُ
Sonu cəzimləndi	خْتَارْ
Kəsrəli vasıl həmzəsi gəldi	إِخْتَارْ
İki sakin olduqda elif hazf olundu	إِخْتَرْ

Emr-i Qayıb Çəkimləri

Emr-i Qayıb çəkimlərini qayıb və qayıbə olan muzari feillərin əvvəlinə kəsrəli bir "lam" ədatı (lam ul-emir) əlavə olunur və sonu hərəkəli olan muzari feilin hərəkəsi cəzimlənir, cəmi müənnəs nunundan başqa digər muzari feillərin nunları da düşür. Cəmi müzekkər qayıb siqasında nun düşdükdə yerinə bir elif gəlir. 

لِيَخْتَرْ	يَخْتَارُ
لِيَخْتَارَا	يَخْتَارَانِ
لِيَخْتَارُوا	يَخْتَارُونَ
لِتَخْتَرْ	تَخْتَارُ
لِتَخْتَارَا	تَخْتَارَانِ
لِيَخْتَرْنَ	يَخْتَرْنَ

Emr-i Qayıb Prosesi

Müfrəd müzekkər qayıb feil	يَخْتَارُ
Əvvəlinə lam gəldi	لِيَخْتَارُ
Sonu cəzimləndi	لِيَخْتَارْ
İki sakin olduqda elif hazf olundu	لِيَخْتَرْ
Son Hali	لِيَخْتَرْ

İsm-i Fail

İfti'âl babından gələn əcvəf bina-i yai bir feil üçün ism-i fail siqası مُفْتَعِلٌ vəznində olur. Məlum muzari feilin muzaraât hərfi yerinə damməli bir mim gətirməklə də əldə etmək olar.

İsm-i Fail	Məlum Muzari
مُفْتَعِلٌ	يَخْتَارُ
مُخْتَارٌ	مُخْتَارٌ

İsm-i Fail Prosesi

İsm-i Fail siqası	مُفْتَعِلٌ
Əsli	مُخْتَيِرٌ
Ya əlifə çevrilir	مُخْتَارٌ

İsm-i Meful

İfti'âl babından gələn bütün feillərdə ism-i meful siqası مُفْتَعَلٌ şəklində olur. Məchul muzari feilin muzaraât hərfi yerinə mim hərfi gətirməklə əldə etmək olar və ya ism-i failin ayn ul-feilini fətxələmək olar.

İsm-i Fail	Məchul Muzari
مُخْتَارٌ	يُخْتَارُ
مُخْتَارٌ	مُخْتَارٌ

İsm-i Meful Prosesi

İsm-i Meful siqası	مُفْتَعَلٌ
Əsli	مُخْتَيَرٌ
Ya əlifə çevrilir	مُخْتَارٌ

Emsile-i Muttaride

إِخْتَارُوا	إِخْتَارَا	إِخْتَارَ
إِخْتَرْنَ	إِخْتَارَتَا	إِخْتَارَتْ
إِخْتَرْتُمْ	إِخْتَرْتُمَا	إِخْتَرْتَ
إِخْتَرْتُنَّ	إِخْتَرْتُمَا	إِخْتَرْتِ
إِخْتَرْنَا إِخْتَرْتُ

يَخْتَارُونَ	يَخْتَارَانِ	يَخْتَارُ
يَخْتَرْنَ	تَخْتَارَانِ	تَخْتَارُ
تَخْتَارُونَ	تَخْتَارَانِ	تَخْتَارُ
تَخْتَرْنَ	تَخْتَارَانِ	تَخْتَارِينَ
نَخْتَارُ أَخْتَارُ

Bu feilinin bütün çəkimləri təsrifat hissəsində yer alacaqdır.