İfti'âl bəbindən ecvef, vav quruluşlu müxtəlif nümunələri

İfti'âl Əcvəf Bina-i Vavi	Mazi	Muzari	Məzdər
Vəzn	إِفْتَعَلَ	يَفْتَعِلُ	إِفْتِعَالاً
Mövzun	إِجْتَابَ	يَجْتَابُ	إِجْتِيَابًا
Əsli	إِجْتَوَبَ	يَجْتَوِبُ

Sülasi mücərrədlərin 1-ci babından gələn mazi forması جَابَ və muzari forması يَجُوبُ olan, məzdəri isə جَوْبًا və ya تَجْوَابًا olan "baştan başa dolaşdı, deşib keçdi, gəzdi, yayıldı" mənasını verən bir feil ifti'âl babına daxil etmək istədik və mazi forması إِجْتَابَ "gəzdi, yırtdı, quyu qazdı" oldu. إِجْتَابَ mazi feilinin əsli إِجْتَوَبَ şəklindədir, i'lâl prosesi tətbiq olunduğu üçün إِجْتَابَ olmuşdur.

Emsile-i Muxtəlifə

فَهُوَ مُجْتَابٌ

ذَاكَ مُجْتَابٌ

لَمْ يَجْتَبْ

لَمَّا يَجْتَبْ

مَا يَجْتَابُ

لاَ يَجْتَابُ

لَنْ يَجْتَابَ

لِيَجْتَبْ

لاَ يَجْتَبْ

إِجْتَبْ

لاَ تَجْتَبْ

مُجْتَابٌ

إِجْتِيَابَةً

إِجْتِيَابَةً حَسَنَةً

جُتَيِّيبٌ

إِجْتِيَابِيٌّ

أَحْسَنُ إِجْتِيَابًا

مَا أَحْسَنَ إِجْتِيَابَهُ

أَحْسِنْ بِإِجْتِيَابِهِ

Muzari Fiillərin Əslləri

يَجْتَابُ	يَجْتَوِبُ
لَمْ يَجْتَبْ	لَمْ يَجْتَوِبْ
لَمَّا يَجْتَبْ	لَمَّا يَجْتَوِبْ
مَا يَجْتَابُ	مَا يَجْتَوِبُ
لاَ يَجْتَابُ	لاَ يَجْتَوِبُ
لَنْ يَجْتَابَ	لَنْ يَجْتَوِبَ
لِيَجْتَبْ	لِيَجْتَوِبْ
لاَ يَجْتَبْ	لاَ يَجْتَوِبْ
إِجْتَبْ	إِجْتَوِبْ
لاَ تَجْتَبْ	لاَ تَجْتَوِبْ

Muzari Fiillərin Məchulləri

İfti'âl babından gələn əcvəf bina-i vavi olan bir məlum muzari feil məchul edilmək istənildikdə yalnız muzaraat hərfini damməli etmək kifayətdir.

Məchul

Məlum

يُجْتَابُ	يَجْتَابُ
لَمْ يُجْتَبْ	لَمْ يَجْتَبْ
لَمَّا يُجْتَبْ	لَمَّا يَجْتَبْ
مَا يُجْتَابُ	مَا يَجْتَابُ
لاَ يُجْتَابُ	لاَ يَجْتَابُ
لَنْ يُجْتَابَ	لَنْ يَجْتَابَ
لِيَجْتَبْ	لِيَجْتَبْ
لاَ يُجْتَبْ	لاَ يَجْتَبْ
لِتُجْتَبْ	إِجْتَبْ
لاَ تُجْتَبْ	لاَ تَجْتَبْ

Emr-i Hazır Çəkimləri

Emr-i hazır siqalarını müxatəb və müxatəbə siqalarından əldə edirik. Bu babdakı əcvəf feilərdə də bəzi i'lâl qaydaları tətbiq olunur;

إِجْتَبْ	تَجْتَابُ
إِجْتَابَا	تَجْتَابَانِ
إِجْتَابُوا	تَجْتَابُونَ
إِجْتَابَِي	تَجْتَابِينَ
إِجْتَابَا	تَجْتَابَانِ
إِجْتَبْنَ	تَجْتَبْنَ

Emr-i Hazır Prosesi

Müxatəb Feilin Əsli	تَجْتَوِبُ
Feilin i'lâlli Hali	تَجْتَابُ
Muzaraât hərfi hazf olundu	جْتَابُ
Sonu cəzm olundu	جْتَابْ
Kəsrəli vasıl həmzəsi gəldi	إِجْتَابْ
İki sakin olduqda elif hazf olundu	إِجْتَبْ

Emr-i Qayıb Çəkimləri

Emr-i Qayıb çəkimlərini qayıb və qayıbə olan muzari fiillərin əvvəlinə kəsrəli bir "lâm" edatı (lam ul-emir) əlavə olunur və sonu hərəkəli olan muzari fiilin hərəkəsi cəzm edilir, cəmi müənnəs nunu istisna olmaqla digər muzari fiillərin nunları da düşür. Cəmi müzekkər qayıb siqasından nun düşdükdə yerinə bir elif gəlir.

لِيَجْتَبْ	يَجْتَابُ
لِيَجْتَابَا	يَجْتَابَانِ
لِيَجْتَابُوا	يَجْتَابُونَ
لِتَجْتَبْ	تَجْتَابُ
لِتَجْتَابَا	تَجْتَابَانِ
لِيَجْتَبْنَ	يَجْتَبْنَ

Emr-i Qayıb Prosesi

Müfrəd müzekkər qayıb feil	يَجْتَابُ
Əvvəlinə lam gəldi	لِيَجْتَابُ
Sonu cəzm olundu	لِيَجْتَابْ
İki sakin olduqda elif hazf olundu	لِيَجْتَبْ
Son Hali	لِيَجْتَبْ

İsm-i Fail

İfti'âl babından gələn əcvəf bina-i vavi bir feil üçün ism-i fail siqası مُفْتَعِلٌ vəznində olur. Məlum muzari fiilin muzaraât hərfi yerinə damməli mim qoymaqla da əldə etmək mümkündür.

İsm-i Fail	Məlum Muzari
مُفْتَعِلٌ	يَجْتَابُ
مُجْتَابٌ	مُجْتَابٌ

İsm-i Fail Prosesi

İsm-i Fail siqası	مُفْتَعِلٌ
Əsli	مُجْتَوِبٌ
Vav elifə çevrilir	مُجْتَابٌ

İsm-i Meful

İfti'âl babından gələn bütün feillərdə ism-i meful siqası مُفْتَعَلٌ şəklində olur. Məchul muzari fiilin muzaraât hərfi yerinə mim hərfi gətirməklə və ya ism-i failin ayn əl-fiilini fətxalamaqla da əldə etmək olar.

İsm-i Fail	Məchul Muzari
مُجْتَابٌ	يُجْتَابُ
مُجْتَابٌ	مُجْتَابٌ

İsm-i Meful Prosesi

İsm-i Meful siqası	مُفْتَعَلٌ
Əsli	مُجْتَوَبٌ
Vav elifə çevrilir	مُجْتَابٌ

Emsile-i Muttaride

إِجْتَابُوا	إِجْتَابَا	إِجْتَابَ
إِجْتَبْنَ	إِجْتَابَتَا	إِجْتَابَتْ
إِجْتَبْتُمْ	إِجْتَبْتُمَا	إِجْتَبْتَ
إِجْتَبْتُنَّ	إِجْتَبْتُمَا	إِجْتَبْتِ
إِجْتَبْنَا إِجْتَبْتُ

يَجْتَابُونَ	يَجْتَابَانِ	يَجْتَابُ
يَجْتَبْنَ	تَجْتَابَانِ	تَجْتَابُ
تَجْتَابُونَ	تَجْتَابَانِ	تَجْتَابُ
تَجْتَبْنَ	تَجْتَابَانِ	تَجْتَابِينَ
نَجْتَابُ أَجْتَابُ

Bu feilə aid bütün çəkimlər təsrifat hissəsində yer alacaqdır.