İnfi'al bəbindən ecvef, ya hərfi ilə quruluşlu müxtəlif nümunələri

İnfi'al Əcvəf Bina-i Yai	Mazi	Muzari	Məzdər
Vəzn	إِنْفَعَلَ	يَنْفَعِلُ	إِنْفِعَالاً
Məvzun	إِنْقَاسَ	يَنْقَاسُ	إِنْقِيَاسًا
Əsli	إِنْقَيَسَ	يَنْقَيِسُ

Sülasi mücərrədlərin 2-ci babından gələn mazi forması قَاسَ və muzari forması يَقِيسُ olan, məzdəri isə قِيَاسًا və ya قَيْسًا olan "müqayisə etdi, qarşılaşdırdı" mənasını verən feilini infi'al babına daxil etmək istədik və mazi forması إِنْقَاسَ "ölçüldü, bir-birinin ardınca gəldi" oldu. إِنْقَاسَ mazi feilinin əsli إِنْقَيَسَ şəklindədir, i'lâl prosesi tətbiq olunduğu üçün إِنْقَاسَ olmuşdur. 

Emsile-i Muxtəlifə

مُنْقَاسٌ

مُنْقَاسٌ لَهُ

لَمْ يَنْقَسْ

لَمَّا يَنْقَسْ

مَا يَنْقَاسُ

لاَ يَنْقَاسُ

لَنْ يَنْقَاسَ

لِيَنْقَسْ

لاَ يَنْقَسْ

إِنْقَسْ

لاَ تَنْقَسْ

مُنْقَاسٌ

إِنْقِيَاسَةً

إِنْقِيَاسَةً حَسَنَةً

نُقَيِّيسٌ

إِنْقِيَاسِيٌّ

أَحْسَنُ إِنْقِيَاسًا

مَا أَحْسَنَ إِنْقِيَاسَهُ

أَحْسِنْ بِإِنْقِيَاسِهِ

Muzari Feillərin Əslləri

يَنْقَاسُ	يَنْقَيِسُ
لَمْ يَنْقَسْ	لَمْ يَنْقَيِسْ
لَمَّا يَنْقَسْ	لَمَّا يَنْقَيِسْ
مَا يَنْقَاسُ	مَا يَنْقَيِسُ
لاَ يَنْقَاسُ	لاَ يَنْقَيِسُ
لَنْ يَنْقَاسَ	لَنْ يَنْقَيِسَ
لِيَنْقَسْ	لِيَنْقَيِسْ
لاَ يَنْقَسْ	لاَ يَنْقَيِسُ
إِنْقَسْ	إِنْقَيِسْ
لاَ تَنْقَسْ	لاَ تَنْقَيِسْ

Muzari Feillərin Məchulləri

İnfi'al babından gələn əcvəf bina-i yai olan bir məlum muzari feil məchul etmək istədikdə sadəcə muzaraət hərfini damməli etmək kifayətdir.

Məchul

Məlum

يُنْقَاسُ	يَنْقَاسُ
لَمْ يُنْقَسْ	لَمْ يَنْقَسْ
لَمَّا يُنْقَسْ	لَمَّا يَنْقَسْ
مَا يُنْقَاسُ	مَا يَنْقَاسُ
لاَ يُنْقَاسُ	لاَ يَنْقَاسُ
لَنْ يُنْقَاسَ	لَنْ يَنْقَاسَ
لِيُنْقَسْ	لِيَنْقَسْ
لاَ يُنْقَسْ	لاَ يَنْقَسْ
لِتُنْقَسْ	إِنْقَسْ
لاَ تُنْقَسْ	لاَ تَنْقَسْ

Emr-i Hazır Çəkimləri

Emr-i hazır şəkillərini müxatab və müxataba şəkillərindən əldə edirik. Bu babdakı əcvəf feillərdə də bəzi i'lâl qaydaları tətbiq olunur;

إِنْقَسْ	تَنْقَاسُ
إِنْقَاسَا	تَنْقَاسَانِ
إِنْقَاسُوا	تَنْقَاسُونَ
إِنْقَاسِي	تَنْقَاسِينَ
إِنْقَاسَا	تَنْقَاسَانِ
إِنْقَسْنَ	تَنْقَسْنَ

Emr-i Hazır Prosesi

Müxatab Feilin Əsli	تَنْقَيِسُ
Feilin i'lâlli Hali	تَنْقَاسُ
Muzaraət hərfi ixtisar olundu	نْقَاسُ
Sonu cəzm olundu	نْقَاسْ
Kəsrəli vasıl həmzəsi gəldi	إِنْقَاسْ
İki sakin olduqda elif ixtisar olundu	إِنْقَسْ

Emr-i Qayıb Çəkimləri

Emr-i Qayıb şəkillərində qayıb və qayıbə olan muzari feillərin əvvəlinə kəsrəli bir "lam" ədatı (lam ul-əmr) əlavə olunur və sonu hərəkəli olan muzari feilin hərəkəsi cəzm edilir, cəmi müənnəs nunu istisna olmaqla digər muzari feillərin nunları da ixtisar olunur. Cəmi müzekkər qayıb formasında nun ixtisar olunduqda yerinə bir elif gəlir. 

لِيَنْقَسْ	يَنْقَاسُ
لِيَنْقَاسَا	يَنْقَاسَانِ
لِيَنْقَاسُوا	يَنْقَاسُونَ
لِتَنْقَسْ	تَنْقَاسُ
لِتَنْقَاسَا	تَنْقَاسَانِ
لِيَنْقَسْنَ	يَنْقَسْنَ

Emr-i Qayıb Prosesi

Müfrəd müzekkər qayıb feil	يَنْقَاسُ
Əvvəlinə lam gəldi	لِيَنْقَاسُ
Sonu cəzm olundu	لِيَنْقَاسْ
İki sakin olduqda elif ixtisar olundu	لِيَنْقَسْ
Son Hali	لِيَنْقَسْ

İsm-i Fail

İnfi'al babından gələn əcvəf bina-i yai bir feil üçün ism-i fail şəkli مُنْفَعِلٌ vəznindədir. Məlum muzari feildə muzaraət hərfinin yerinə damməli mim qoymaqla da əldə etmək olar.

İsm-i Fail	Məlum Muzari
مُنْفَعِلٌ	يَنْقَاسُ
مُنْقَاسٌ	مُنْقَاسٌ

İsm-i Fail Prosesi

İsm-i Fail şəkli	مُنْفَعِلٌ
Əsli	مُنْقَيِسٌ
Ya əlifə çevrilir	مُنْقَاسٌ

İsm-i Məf'ul

İnfi'al babından gələn bütün feillərdə ism-i məf'ul şəkli مُنْفَعَلٌ kimidir. Məchul muzari feilin muzaraət hərfi yerinə mim hərfi gətirməklə də əldə etmək olar və ya ism-i failin ayn ul-feilini fətxə ilə oxumaqla da əldə etmək mümkündür.

İsm-i Fail	Məchul Muzari
مُنْقَاسٌ	يُنْقَاسُ
مُنْقَاسٌ	مُنْقَاسٌ

İsm-i Məf'ul Prosesi

İsm-i Məf'ul şəkli	مُنْفَعَلٌ
Əsli	مُنْقَيِسٌ
Ya əlifə çevrilir	مُنْقَاسٌ

Emsile-i Muttaride

إِنْقَاسُوا	إِنْقَاسَا	إِنْقَاسَ
إِنْقَسْنَ	إِنْقَاسَتَا	إِنْقَاسَتْ
إِنْقَسْتُمْ	إِنْقَسْتُمَا	إِنْقَسْتَ
إِنْقَسْتُنَّ	إِنْقَسْتُمَا	إِنْقَسْتِ
إِنْقَسْنَا إِنْقَسْتُ

يَنْقَاسُونَ	يَنْقَاسَانِ	يَنْقَاسُ
يَنْقَسْنَ	تَنْقَاسَانِ	تَنْقَاسُ
تَنْقَاسُونَ	تَنْقَاسَانِ	تَنْقَاسُ
تَنْقَسْنَ	تَنْقَاسَانِ	تَنْقَاسِينَ
نَنْقَاسُ أَنْقَاسُ

Bu feilinin bütün şəkilləri təsrifat hissəsində veriləcəkdir.