Tefe'ül bəbindən vav quruluşunda müxtəlif nümunələr

Təfə'ul Babı	Mazi	Muzari	Məzdər
Vəzin	تَفَعَّلَ	يَتَفَعَّلُ	تَفَعُّلاً
Mövzun	تَوَعَّدَ	يَتَوَعَّدُ	تَوَعُّدًا

تَوَعَّدَ felinin Təfə'ul babından gələn, misal bina-i vavi olan mazi bir fel olduğu və lüğətdə "birini hədələmək" mənasına sahib olduğu bildirilir.

Emsile-i Muxtəlifə

مُتَوَعِّدٌ

مُتَوَعَّدٌ

لَمْ يَتَوَعَّدْ

لَمَّا يَتَوَعَّدْ

مَا يَتَوَعَّدُ

لاَ يَتَوَعَّدُ

لَنْ يَتَوَعَّدَ

لِيَتَوَعَّدْ

لاَ يَتَوَعَّدْ

تَوَعَّدْ

لاَ تَتَوَعَّدْ

مُتَوَعَّدٌ

تَوَعُّدَةً

تَوَعُّدَةً شَدِيدَةً

تَوَعُّدًا شَدِيدًا

تُوَيْعِدٌ

تَوَعُّدِيٌّ

أَشَدُّ تَوَعُّدًا

مَا أَشَدَّ تَوَعُّدَهُ

أَشْدِدْ بِتَوَعُّدِهِ

Təfə'ul babından gələn misal bina-i vavi bir muzari felin məchul forması düzəldilərkən felin muzaraət hərfi damməli edilir.

Məchul Muzari

Məlum Muzari

يُتَوَعَّدُ	يَتَوَعَّدُ
لَمْ يُتَوَعَّدْ	لَمْ يَتَوَعَّدْ
لَمَّا يُتَوَعَّدْ	لَمَّا يَتَوَعَّدْ
مَا يُتَوَعَّدُ	مَا يَتَوَعَّدُ
لاَ يُتَوَعَّدُ	لاَ يَتَوَعَّدُ
لَنْ يُتَوَعَّدَ	لَنْ يَتَوَعَّدَ
لِيُتَوَعَّدْ	لِيَتَوَعَّدْ
لاَ يُتَوَعَّدْ	لاَ يَتَوَعَّدْ
لِتُتَوَعَّدْ	تَوَعَّدْ
لاَ تُتَوَعَّدْ	لاَ تَتَوَعَّدْ

Hazır əmr olan تَوَعَّدْ kəlməsi müfrəd müzəkkər müxatəb siğəsi olan تَتَوَعَّدُ felindən törəmişdir. Təfə'ul babının əmr şəkli تَفَعَّلْ vəzinində olduğu üçün تَوَعَّدْ kimi meydana çıxır.

Əmr Fili	Törədiyi Fil
تَوَعَّدْ	تَتَوَعَّدُ
تَوَعَّدَا	تَتَوَعَّدَانِ
تَوَعَّدُوا	تَتَوَعَّدُونَ
تَوَعَّدِي	تَتَوَعَّدِينَ
تَوَعَّدَا	تَتَوَعَّدَانِ
تَوَعَّدْنَ	تَتَوَعَّدْنَ

Cədvəldə sağ tərəfdə olan müxatəb və müxatəbə siğələrindən hazır əmr düzəldilir. Formulumuz budur: müxatəb və müxatəbə siğələrindəki muzari fellərin əvvəlindən muzaraət hərfini atmaq, son hərfin hərəkəsini isə cəzm etmək lazımdır. Amma Təfə'ul babının muzaraət hərfi atıldıqdan sonra hərəkəli bir hərf qaldığı üçün vasıl həmzəsinə ehtiyac yoxdur. Təfə'ul babının əmr fili vəzin olaraq تَفَعَّلْ şəklindədir.

Hazır əmr düzəldilən muzari fellərdən yalnız müfrəd müzəkkər müxatəb siğəsinin, yəni تَتَوَعَّدُ felinin sonunda hərəkə olur. Bu halda hazır əmr düzəldilərkən cəzm edilir. Digərlərinin isə sonunda nun hərfi olur. Burada da həmin hərfi atacağıq. Amma cəmi müənnəs nunu heç vaxt düşmür, həmişə fətəli olur və məbnidir. Digər muzari fellər əfal-i xəmsədən olduğu üçün sonlarındakı nunlar cəzm halında düşür.

Muzari Fildən Hazır Əmr Düzəldilməsi
تَوَعَّدْ	تَوَعَّدُ	تَتَوَعَّدُ
تَوَعَّدَا	تَوَعَّدَانِ	تَتَوَعَّدَانِ
تَوَعَّدُوا	تَوَعَّدُونَ	تَتَوَعَّدُونَ
تَوَعَّدِي	تَوَعَّدِينَ	تَتَوَعَّدِينَ
تَوَعَّدَا	تَوَعَّدَانِ	تَتَوَعَّدَانِ
تَوَعَّدْنَ	تَوَعَّدْنَ	تَتَوَعَّدْنَ

Müxatəb və müxatəbə siğələrinin hazır əmrini düzəltdikdən sonra qayıb fellərin əmr-i qayıbını düzəltməyə keçək. Əmr-i qayıb, qarşımızda olmayan 3-cü şəxslərə bir əmr vermək üçün qurulan siğələrdir. 3-cü şəxslərə əmr vermək üçün lâm-ül-əmr, yəni əmr lâmından istifadə etməliyik. Əmr lâmı لِ "li" kəsrəlidir və felin əvvəlinə gəlir. Felin sonu hərəkəlidirsə, cəzm edər, cəmi müənnəs nunu istisna olmaqla digər nunlar isə düşər.

لِيَتَوَعَّدْ	لِيَتَوَعَّد	لِيَتَوَعَّدُ	يَتَوَعَّدُ
لِيَتَوَعَّدَا	لِيَتَوَعَّدَا	لِيَتَوَعَّدَانِ	يَتَوَعَّدَانِ
لِيَتَوَعَّدُوا	لِيَتَوَعَّدُوا	لِيَتَوَعَّدُونَ	يَتَوَعَّدُونَ
لِتَتَوَعَّدْ	لِتَتَوَعَّد	لِتَتَوَعَّدُ	تَتَوَعَّدُ
لِتَتَوَعَّدَا	لِتَتَوَعَّدَا	لِتَتَوَعَّدَانِ	تَتَوَعَّدَانِ
لِيَتَوَعَّدْنَ	لِيَتَوَعَّدْنَ	لِيَتَوَعَّدْنَ	يَتَوَعَّدْنَ

İsm-i Fail

Təfə'ul vəzinindən gələn misal bina-i vavi bir felin ism-i fail siğəsi muzari fildən düzəlir. Muzari felin əvvəlindəki fətəli muzaraət hərfi yerinə damməli bir mim hərfi gəlir, felin ayn əl-fili isə kəsrələnir və ism-i fail əldə edilir.

İsm-i Fail	Muzari Fil
مُتَوَعِّدٌ	يَتَوَعَّدُ

İsm-i Meful

İsm-i meful məchul muzari fildən düzəlir. Məchul muzari filin muzaraət hərfi yerinə damməli bir mim gətirilərək və ya ism-i fail olan kəlmənin ayn əl-filinin hərəkəsi fətə edilərək əldə edilir.

İsm-i Meful	Məchul Muzari Fil
مُتَوَعِّدٌ	يُتَوَعَّدُ
مُتَوَعَّدٌ	مُتَوَعَّدٌ

Emsile-i Muttaridə

Mazi Məlum
تَوَعَّدُوا	تَوَعَّدَا	تَوَعَّدَ
تَوَعَّدْنَ	تَوَعَّدَتَا	تَوَعَّدَتْ
تَوَعَّدْتُمْ	تَوَعَّدْتُمَا	تَوَعَّدْتَ
تَوَعَّدْتُنَّ	تَوَعَّدْتُمَا	تَوَعَّدْتِ
تَوَعَّدْنَا تَوَعَّدْتُ

Muzari Məlum
يَتَوَعَّدُونَ	يَتَوَعَّدَانِ	يَتَوَعَّدُ
يَتَوَعَّدْنَ	تَتَوَعَّدَانِ	تَتَوَعَّدُ
تَتَوَعَّدُونَ	تَتَوَعَّدَانِ	تَتَوَعَّدُ
تَتَوَعَّدْنَ	تَتَوَعَّدَانِ	تَتَوَعَّدِينَ
نَتَوَعَّدُ أَتَوَعَّدُ

Bu felin bütün şəkilləri təsrifat hissəsində veriləcəkdir.