İf'îlâl إِفْعِلاَلْ Babı
Sülasi mücərrəd bir feilə əvvəlinə kəsrəli bir elif və sonuna da lam ul-feil cinsindən bir hərf əlavə olunmaqla, mazisinin 5 hərf üzrə olması ilə əldə edilir. Bu bab lazım feilinin mübaliğəsi üçündür, yəni keçidli olmayan bir feil subyektdə güclü təsir göstərməsini ifadə edir.
| Artıq Lam ul-feil | Lam ul-feil | Ayn ul-feil | Fa ul-feil | Artıq Elif |
| ـلَ | ـلَـ | ـعَـ | فْـ | إِ |
| ـرَ | ـرَ | ـمَـ | حْـ | إِ |
| حَمِرَ - إِحْمَرَّ | ||||
* حَمِرَ "qızardı" sülasi mücərrəd feil lazım bir feildir. Bu feil if'îlâl babına daxil olaraq إِحْمَرَّ "çox qızardı" olmuş və mənasını gücləndirmişdir.
حَمِرَ زَيْدٌ
Zeyd qızardı (Üzü qırmızı oldu)
إِحْمَرَّ زَيْدٌ
Zeyd büsbütün qırmızı oldu
-Göründüyü kimi, bu bab subyektin özündə baş verən təsiri gücləndirmişdir. Bu bab həmçinin qüsurlar və rənglər üçün də işlədilir.
إِعْوَرَّ زيْدٌ
Zeyd çəpgöz oldu
| Məzdər | Müzarə | Mazi |
| إِفْعِلاَلاً | يَفْعَلُّ | إِفْعَلَّ |
| إِحْمِرَارًا | يَحْمَرُّ | إِحْمَرَّ |
*Bu babın mazisinin əsli إِفْعَلَلَ və müzarəsinin əsli يَحْمَرِرُ şəklindədir. İdqam səbəbilə cədvəldəki kimi olmuşdur.
| يَفْعَلُّ | إِفْعَلَّ |
| يَفْعَلِلُ | إِفْعَلَلَ |
-İdqam olduqda sondakı hərf şəddələnir. Lakin müzari feilinin əvvəlinə cəzm edən bir ədad gələrsə, bu zaman idqam pozular və müzari feil ilkin halına qayıdar. Çünki son hərf cəzm olunmalıdır. Son hərf hazf edildikdə iki səkin hərf yanaşı gəlir və fetha və ya kəsrə bu hərf üçün uyğundur.
| Əsli | يَحَمَرِرُ |
| İdqamlı Hali | يَحْمَرُّ |
| Cəzmlə Hali | لَمْ يَحْمَرِرْ |
| Fətha və ya Kəsrə alır | لَمْ يَحْمَرَِّ |
İndi if'îlâl babının müxtəlif şəkillərinə baxaq;
| Məna | Vəzilər | Ölçülər |
| Mazi Feil | إِفْعَلَّ | إِحْمَرَّ |
| Müzarə Feil | يَفْعَلُّ | يَحْمَرُّ |
| Mimsiz Məzdər | إِفْعِلاَلاً | إِحْمِرَارً |
| İsm-i Fail | مُفْعَلٌّ | مُحْمَرٌّ |
| İsm-i Meful | مُفْعَلٌّ لَهُ | مُحْمَرٌّ لَهُ |
| Cəhd-i Mutlaq | لَمْ يَفْعَلَِّ | لَمْ يَحْمَرَِّ |
| Cəhd-i Mustağraq | لَمَّا يَفْعَلَِّ | لَمَّا يَحْمَرَِّ |
| Nəfy-i Hal | مَا يَفْعَلُّ | مَا يَحْمَرُّ |
| Nəfy-i İstiqbal | لاَ يَفْعَلُّ | لاَ يَحْمَرُّ |
| Tə'kid-i Nəfy-i İstiqbal | لَنْ يَفْعَلَّ | لَنْ يَحْمَرَّ |
| Əmr-i Qayıb | لِيَفْعَلَِّ | لِيَحْمَرَِّ |
| Nəhy-i Qayıb | لاَ يَفْعَلَِّ | لاَ يَحْمَرَِّ |
| Əmr-i Hazır | إِفْعَلَِّ | إِحْمَرَِّ |
| Nəhy-i Hazır | لاَ تَفْعَلَِّ | لاَ تَحْمَرَِّ |
| Mimli Məzdər | مُفْعَلٌّ | مُحْمَرٌ |
| Məzdər-i mərrə | إِفْعِلاَلَةً | إِحْمِرَارَةً |
| Məzdər-i növ | إِفْعِلاَلَةً شَدِيدَةً | إِحْمِرَارَةً شَدِيدَةً |
| İsm-i Təsgir | فُعَيْلِيلٌ | حُمَيْرِيرٌ |
| İsm-i Mənsub | إِفْعِلاَلِيٌّ | إِحْمِرَارِيٌّ |
| İsm-i Təfdil | أَشَدُّ إِفْعِلاَلاً | أَشَدُّ إِحْمِرَارًا |
| Təəccüb ül-əvvəl | مَا أَشَدَّ إِفْعِلاَلَهُ | مَا أَشَدَّ إِحْمِرَارَهُ |
| Təəccüb üs-sani | أَشْدِدْ بِإِفْعِلاَلِهِ | أَشْدِدْ بِإِحْمِرَارِهِ |
*İf'îlâl babının mazi, müzarə və əmr feilinin sabit şəkilləri;
|
إِحْمَرُّوا onlar qızardı |
إِحْمَرَّا ikisi qızardı |
إِحْمَرَّ qızardı |
||
|
إِحْمَرَرْنَ onlar qızardı |
إِحْمَرَّتَا ikisi qızardı |
إِحْمَرَّتْ o qızardı |
||
|
إِحْمَرَرْتُمْ siz qızardınız |
إِحْمَرَرْتُمَا ikiniz qızardınız |
إِحْمَرَرْتَ sen qızardın |
||
|
إِحْمَرَرْتُنَّ siz qızardınız |
إِحْمَرَرْتُمَا ikiniz qızardınız |
إِحْمَرَرْتِ sen qızardın |
||
|
||||
|
يَحْمَرُّونَ onlar qızarır |
يَحْمَرَّانِ ikisi qızarır |
يَحْمَرُّ qızarır |
||
|
يَحْمَرِرْنَ onlar qızarır |
تَحْمَرَّانِ ikisi qızarır |
تَحْمَرُّ o qızarır |
||
|
تَحْمَرُّونَ siz qızarırsınız |
تَحْمَرَّانِ ikiniz qızarırsınız |
تَحْمَرُّ sen qızarırsan |
||
|
تَحْمَرِرْنَ siz qızarırsınız |
تَحْمَرَّانِ ikiniz qızarırsınız |
تَحْمَرِّينَ sen qızarırsan |
||
|
||||
|
إِحْمَرُّوا siz qızarın |
إِحْمَرَّا ikiniz qızarın |
إِحْمَرَِّ qızar |
|
إِحْمَرِرْنَ siz qızarın |
إِحْمَرَّا ikiniz qızarın |
إِحْمَرِّي sen qızar |