İfti'âl إِفْتِعَالْ Babı
Sülasi mücərrəd bir feilinin əvvəlinə kəsrəli bir elif və fa əl-feili ilə ayn əl-feili arasına da məftuh bir te hərfi gətirilməklə, mazi feilinin 5 hərf üzərində olması ilə bina edilir.
| عَ | مَ | جَ | جَمَعَ |
| lam əl-feil | ayn əl-feil | fa əl-feil | Sülasi mücərrəd mazi feil |
| ـلَ | ـعَـ | ـتَـ | فْـ | إِ |
| ـعَ | ـمَـ | ـتَـ | جْـ | إِ |
| إِجْتَمَعَ - جَمَعَ | ||||
Sülasi mücərrəd bir feil bu baba daxil olduqda mənasında bir sıra dəyişikliklər baş verir. Əvvəllər məlum olan feil bu baba daxil olduqda məchul olur. Bununla yanaşı, mutavaat (dönüşlülük) və müşareket (ortaqlıq) mənaları da əldə edilir.
| إِجْتَمَعَ | جَمَعَ |
| İftial babından mazi | Sülasi mücərrəd mazi |
| toplandı | topladı |
| إِفْتِعَالاً | يَفْتَعِلُ | إِفْتَعَلَ |
| إِجْتِهَادًا | يَجْتَهِدُ | إِجْتَهَدَ |
|
çalışmaq səy göstərmək döyüşmək |
çalışır səy göstərir döyüşür |
çalışdı səy göstərdi döyüşdü |
إِشْتَرَكَ كُلُّ الْأَعْضَاءِ فِي الْإِجْتِمَاعِ
Bütün üzvlər iclasa qatıldı
إِكْتَسَبَ التُّجَّارُ مَالاً كَثِيرًا
Tüccar çox mal qazandı
يَفْتَخِرُ الْمُؤْمِنُ بِإِيمَانِهِ
Mömin imanı ilə fəxr edir
إِنْتَقَلْتُ إِلَى بَيْتٍ جَدِيدٍ
Yeni bir evə köçdüm
إِشْتَرَيْتُ قَلَمًا
Bir qələm aldım
| Məna | Vezinlər | Mövzunlar |
| Mazi feil | إِفْتَعَلَ | إِجْتَهَدَ |
| Muzari feil | يَفْتَعِلُ | يَجْتَهِدُ |
| Mimsiz məsdər | إِفْتِعَالاً | إِجْتِهَادًا |
| İsm-i fail | مُفْتَعِلٌ | مُجْتَهِدٌ |
| İsm-i meful | مُفْتَعَلٌ | مُجْتَهَدٌ |
| Cəhd-i mutlaq | لَمْ يَفْتَعِلْ | لَمْ يَجْتَهِدْ |
| Cəhd-i mustağraq | لَمَّا يَفْتَعِلْ | لَمَّا يَجْتَهِدْ |
| Nəfy-i hal | مَا يَفْتَعِلُ | مَا يَجْتَهِدُ |
| Nəfy-i istiqbal | لاَ يَفْتَعِلُ | لاَ يَجْتَهِدُ |
| Tə'kid-i nəfy-i istiqbal | لَنْ يَفْتَعِلَ | لَنْ يَجْتَهِدَ |
| Əmr-i qayıb | لِيَفْتَعِلْ | لِيَجْتَهِدْ |
| Nəhy-i qayıb | لاَ يَفْتَعِلْ | لاَ يَجْتَهِدْ |
| Əmr-i hazır | إِفْتَعِلْ | إِجْتَهِدْ |
| Nəhy-i hazır | لاَ تَفْتَعِلْ | لاَ تَجْتَهِدْ |
| Mimli məsdər | مُفْتَعَلٌ | مُجْتَهَدٌ |
| Məsdar-i mərre | إِفْتِعَالَةً | إِجْتِهَادَةً |
| Məsdar-i növ | إِفْتِعَالَةً حَسَنَةً | إِجْتِهَادَةً حَسَنَةً |
| İsm-i təsğir | فُتَيْعِيلٌ | جُتَيْهِيدٌ |
| İsm-i mənsub | إِفْتِعَالِيٌّ | إِجْتِهَادِيٌّ |
| İsm-i təfdil | أَحْسَنُ إِفْتِعَالاً | أَحْسَنُ إِجْتِهَادًا |
| Təəccüb ül-əvvəl | مَا أَحْسَنَ إِفْتِعَالَهُ | مَا أَحْسَنَ إِجْتِهَادَهُ |
| Təəccüb üs-sani | أَحْسِنْ بِإِفْتِعَالِهِ | أَحْسِنْ بِإِجْتِهَادِهِ |
İftial babından gələn bir sıra feil və mənaları;
| İftialMəzdər | İftial Muzari | İftial Mazi | Sülasi mazi |
| إِفْتِعَالاً | يَفْتَعِلُ | إِفْتَعَلَ | فَعَُِلَ |
|
إِمْتِحَانًا imtahan etmək |
يَمْتَحِنُ imtahan edir |
إِمْتَحَنَ imtahan etdi |
مَحَنَ yoxladı |
|
إِقْتِصَادًا qənaətcil olmaq |
يَقْتَصِدُ qənaətcil olur |
إِقْتَصَدَ qənaətcil oldu |
قَصَدَ qənaətcil oldu |
|
إِحْتِرَامًا hörmət etmək |
يَحْتَرِمُ hörmət edir |
إِحْتَرَمَ hörmət etdi |
حَرَمَ hörmət göstərdi |
|
إِفْتِخَارًا fəxr etmək |
يَفْتَخِرُ fəxr edir |
إِفْتَخَرَ fəxr etdi |
فَخُرَ fəxr etdi |
|
إِنْتِقَالاً köçmək |
يَنْتَقِلُ köçür |
إِنْتَقَلَ köçdü |
نَقَلَ daşıdı |
|
إِنْتِحَارًا özünü öldürmək |
يَنْتَحِرُ özünü öldürür |
إِنْتَحَرَ özünü öldürdü |
نَحَرَ kəsdi |
|
إِنْتِظَامًا nizamlı olmaq |
يَنْتَظِمُ nizamlı olur |
إِنْتَظَمَ nizamlı oldu |
نَظَمَ düzdü |
|
إِرْتِفَاعًا qalxmaq |
يَرْتَفِعُ qalxır |
إِرَتَفَعَ qalxdı |
رَفَعَ yüksəltdi |
İftial babından mazi, muzari və əmr nümunələri;
|
إِجْتَهَدُوا onlar çalışdılar |
إِجْتَهَدَا ikisi çalışdı |
إِجْتَهَدَ o çalışdı |
||
|
إِجْتَهَدْنَ onlar çalışdılar |
إِجْتَهَدَتَا ikisi çalışdı |
إِجْتَهَدَتْ o çalışdı |
||
|
إِجْتَهَدْتُمْ siz çalışdınız |
إِجْتَهَدْتُمَا ikiniz çalışdınız |
إِجْتَهَدْتَ sen çalışdın |
||
|
إِجْتَهَدْتُنَّ siz çalışdınız |
إِجْتَهَدْتُمَا ikiniz çalışdınız |
إِجْتَهَدْتِ sen çalışdın |
||
|
||||
|
يَجْتَهِدُونَ onlar çalışır |
يَجْتَهِدَانِ ikisi çalışır |
يَجْتَهِدُ o çalışır |
||
|
يَجْتَهِدْنَ onlar çalışır |
تَجْتَهِدَانِ ikisi çalışır |
تَجْتَهِدُ o çalışır |
||
|
تَجْتَهِدُونَ siz çalışırsınız |
تَجْتَهِدَانِ ikiniz çalışırsınız |
تَجْتَهِدُ sen çalışırsan |
||
|
تَجْتَهِدْنَ siz çalışırsınız |
تَجْتَهِدَانِ ikiniz çalışırsınız |
تَجْتَهِدِينَ sen çalışırsan |
||
|
||||
|
إِجْتَهِدُوا çalışın |
إِجْتَهِدَا çalışın |
إِجْتَهِدْ çalış |
|
إِجْتَهِدْنَ çalışın |
إِجْتَهِدَا çalışın |
إِجْتَهِدِي çalış |