2. İsimlərdə İrab
İsimlərdə irab müfrəd, təsniyə və cəmi isimlərə görə fərqlənir.
*Müfrəd isimlərin rafa halı dammə ilə, nəsb halı fəthə ilə və cərr halı isə kəsrə ilə olur;
رَكِبَ الضَّابِطُ الْفَرَسَ
Zabit ata mindi
رَأَيْتُ الضَّابِطَ
Zabiti gördüm
مَرَرْتُ بِالضَّابِطِ
Zabiti yolumda gördüm
| Müfrəd İsim | Rafa Hali | Nəsb Hali | Cərr Hali |
|
ضَابِطٌ Müfrəd Munsərif |
ضَابِطُ dammə ilə |
ضَابِطَ fəthə ilə |
ضَابِطِ kəsrə ilə |
*Təsniyə isimlər rafa halında elif, nəsb və cərr halında isə ya hərfi ilə irablanır;
جَاءَتْ بِنْتَانِ
İki qız gəldi
رَأَيْتُ بِنْتَيْنِ
İki qızı gördüm
مَرَرْتُ بِبِنْتَيْنِ
İki qıza rast gəldim
| Təsniyə İsim | Rafa Hali | Nəsb Hali | Cərr Hali |
|
بِنْتَانِ Təsniyə |
بِنْتَانِ elif ilə |
بِنْتَيْنِ ya ilə |
بِنْتَيْنِ ya ilə |
*Cəmi müzəkkər salim isimlərin rafa halı vav ilə, nəsb və cərr halı isə ya ilə olur;
جَاءَ مُحَاسِبُونَ
Mühasiblər gəldi
رَأَيْتُ مُحَاسِبِينَ
Mühasibləri gördüm
مَرَرْتُ بِمُحَاسِبِينَ
Mühasiblərə rast gəldim
| Cəmi İsim | Rafa Hali | Nəsb Hali | Cərr Hali |
|
مُحَاسِبُونَ Cəmi Müzəkkər Salim |
مُحَاسِبُونَ vav ilə |
مُحَاسِبِينَ ya ilə |
مُحَاسِبِينَ ya ilə |
*Əsma-i Xamse (5 isim) rafa halında vav ilə, nəsb halında elif ilə və cərr halında isə ya ilə olur;
جَاءَ أَبُوكَ
Atan gəldi
رَأَيْتُ أَبَاكَ
Atanı gördüm
مَرَرْتُ بِأَبِيكَ
Atana rast gəldim
| Əsma-i Xamse | Rafa Hali | Nəsb Hali | Cərr Hali |
|
أَبٌ أَخٌ حَمٌ فَمٌ ذُو Cəmi Müzəkkər Salim |
أَبُوكَ أَخُوكَ حَمُوكِ فُوكَ ذُو vav ilə |
أَبَاكَ أَخَاكَ حَمَاكِ فَاكَ ذَا elif ilə |
أَبِيكَ أَخِيكَ حَمِيكَ فِيكَ ذِي ya ilə |