1. Fellərdə İrab

Yalnızca muzari feil mürəbtdir və irabdan payı var. Bu da ism-i failə bənzəməsindən irəli gəlir. Muzari feilinin irab halları hərəkə və hərf ilə olur. Muzari feilinin sonu heç vaxt kəsrə ilə bitməz.

-Hərəkə ilə olan irab

يَكْتُبُ زَيْدٌ الرِّسَالَةَ

Zeyd bir məktub yazır

لَنْ يَكْتُبَ زَيْدٌ الرِّسَالَةَ

Zeyd bir məktub yazmayacaq

لَمْ يَكْتُبْ زَيْدٌ الرِّسَالَةَ

Zeyd bir məktub yazmadı

Yuxarıdakı nümunələrdə muzari feilinin əvvəlinə zahir bir amil gəlmədikdə, amil-i mənəvidən dolayı dammə ilə mərfudur, əvvəlinə nəvasıb gələndə fəthə ilə mənsub olur, əvvəlinə cevazim gələndə sükun üzərinə məczum olur. 

-Hərf ilə olan irab

Əgər muzari feilinin sonu ilətli bir hərf ilə bitirsə və muzari feilinin əvvəlinə cezm edici ədatlardan biri gəlirsə, bu halda muzari feilinin sonundakı o ilətli hərf hazf olunur, yəni silinir.

يَرْمِي زَيْدٌ الْحَجَرَ

Zeyd daşı atır

لَنْ يَرْمِيَ زَيْدٌ الْحَجَرَ

Zeyd daşı atmayacaq

لَمْ يَرْمِ زَيْدٌ الْحَجَرَ

Zeyd daşı atmadı

Yuxarıdakı nümunələrdə muzari feilinin əvvəlinə zahir bir amil gəlmədikdə, amil-i mənəvidən dolayı dammə ilə mərfudur, əvvəlinə nəvasıb gələndə fəthə ilə mənsub olur, əvvəlinə cevazim gələndə ilətli hərfin hazfı ilə məczum olur.

Əfal-i Xəmsə (Sonundakı Nun hərfi cezm və nasb halında düşən 5 muzari feil)

Təsniyə olan muzari feillər, cəmi müzekkər olan muzari feillər və müfrəd müənnəs müxatəbə olan muzari feilinin əvvəlinə cezm edici və nasb edici ədatlardan biri gəlirsə, sondakı nun hərfləri düşür. Rəf halında sondakı nun qalır və cəmi müənnəs nunları isə həmişə məbnidir.

5 Muzari Feilin Rəf Hali Nasb Hali Cezm Hali
Cəmi Müzekkər Qayib یًكْتُبُونَ لَنْ يَكْتُبُوا لَمْ يَكْتُبُوا
Təsniyə Müzekkər Qayib یًكْتُبَانِ لَنْ يَكْتُبَا لَمْ يَكْتُبَا
Təsniyə Müənnəs Qayibə تَكْتُبَانِ لَنْ تكْتُبَا لَمْ تكْتُبَا
Cəmi Müzekkər Muxatab تَكْتُبُونَ لَنْ تَكْتُبُوا لَمْ تَكْتُبُوا
Müfrəd Müənnəs Muxatabə تَكْتُبِينَ لَنْ تكْتُبِي لَمْ تكْتُبِي
🤖 AI Köməkçi
📜 Söhbət tarixçəsi
📚 Nahiv Bilikləri › 1. Fellərdə İrab
🎓
Xoş gəldiniz! Sual soruşun!