Mənəvi Amil

وَ الْعَامِلُ الْمَعْنَوِيُّ مَا لاَ يَكُونُ لِلِّسَانِ فِيهِ حَظٌّ وَ إِنَّمَا هُوَ مَعْنًى يُعْرَفُ بِالْقَلْبِ

وَ الْعَامِلُ الْمَعْنَوِيُّ amil-i mənəvi, مَا elə bir şeydir ki, لاَ يَكُونُ olmur, لِلِّسَانِ dil üçün, فِيهِ o mənəvi amil haqqında, حَظٌّ bir pay, وَ إِنَّمَا هُوَ və mənəvi amil ancaq, مَعْنًى bir mənadır ki, يُعْرَفُ bilinir, بِالْقَلْبِ ürək ilə.

Mətnin Ümumi Mənası: Amillər ləfzi və mənəvi olaraq iki yerə bölünür. Ləfzi olan (qiyasi və səmai) 58 amili gördükdən sonra, 2 dənə olan amil-i mənəviyə gəldikdə, o mənəvi amil elə bir amildir ki, dildə bir yeri yoxdur. Tələffüzü mümkün deyil və ancaq ürək ilə başa düşülür. Məsələn, muzari feilinin əvvəlində onu nəsb və ya cəzm edəcək bir ədad yoxdursa, hər halda sonu damməli olmalıdır. Bax, bu irab mənəvi amil tərəfindən həyata keçirilir.