7. Müzaf İsmi

وَ السَّابِعُ؛ اَلْاِسْمُ الْمُضَافُ، وَ هُوَ يَعْمَلُ الْجَرَّ وَ شَرْطُهُ أَنْ يَكُونَ اِسْمًا مُجَرَّدًا عَنْ تَنْوِينِهِ وَ نَائِبِهِ لِاَجْلِ الْاِضَافَةِ وَ أَنْ لاَ يَكُونَ مُسَاوِيًا لِلْمُضَافِ إِلَيْهِ فِي الْعُمُومِ وَ الْخُصُوصِ وَ لاَ أَخَصَّ مِنْهُ مُطْلَقًا وَ هِيَ عَلَى نَوْعَيْنِ مَعْنَوِيَّةٌ وَ لَفْظِيَّةٌ. وَ هِيَ عَلَى نَوْعَيْنِ مَعْنَوِيَّةٌ وَ لَفْظِيَّةٌ.

وَ السَّابِعُ؛ qiyasi amillərin yeddincisi; اَلْاِسْمُ الْمُضَافُ, ism-i muzafdır. وَ هُوَ və o ism-i muzaf, يَعْمَلُ الْجَرَّ cər əməl edir, yəni ismi cər edərək əməl edir. وَ شَرْطُهُ və ism-i muzafın şərti, yəni bir ismin muzaf olması üçün şərt; أَنْ يَكُونَ olmasıdır, اِسْمًا مُجَرَّدًا mücərrəd bir isim, عَنْ تَنْوِينِهِ tənvinindən, وَ نَائِبِهِ və tənvinin naibindən, لِاَجْلِ الْاِضَافَةِ başqa bir sözə izafə edilə bilməsi üçün, وَ أَنْ لاَ يَكُونَ və həmçinin olmamasıdır, مُسَاوِيً müsavi, yəni bərabər olmamasıdır, لِلْمُضَافِ إِلَيْهِ muzafun ileyhe, فِي الْعُمُومِ وَ الْخُصُوصِ ümumi və xüsusi olma baxımından, وَ لاَ أَخَصَّ fərdləri daha az olmamasıdır, مِنْهُ o muzafun ileyhdən, مُطْلَقًا mütləq olaraq. وَ هِيَ və o muzaf; عَلَى نَوْعَيْنِ iki növdür, مَعْنَوِيَّةٌ وَ لَفْظِيَّةٌ mənəvi və ləfzi olmaq üzrə.

Mətnin Ümumi Mənası; Qiyasi amillərin yeddincisi "İsm-i Muzaf"dır. İsm-i muzaf cər əməl edir. İsm-i muzafın muzaf olması üçün şərt; izafə üçün tənvin və naibindən təmizlənmiş bir isim olması, ümum və xüsusda muzafun ileyhe bərabər (müsavi) olmamasıdır. İsm-i muzaf, muzafun ileyhe nisbətdə ondan mütləq şəkildə daha da xüsusi olmamalıdır. Misal; اِنْسَانُ حَيْوَانٍ "heyvanın insanı" olmaz, حَيْوَانُ اِنْسَانٍ "insan canlısı" deyilə bilər. Muzaf, mənəvi və ləfzi olmaq üzrə iki növə ayrılır.