Kade, Kerube və digər naqis fellər

وَ كَادَ وَ خَبَرُهُ غَالِبًا مُضَارِغٌ بِلاَ أَنْ، نَحْوُ؛ كَادَ زَيْدٌ يَخْرُجُ. وَ قَدْ يَكُونُ مَعَ أَنْ. وَ كَرُبَ وَ هُوَ مِثْلُ كَادَ فِي وَجْهَيْنِ وَ هَلْهَلَ وَ طَفِقَ وَ أَخَذَ وَ اَنْشَأَ وَ اَقْبَلَ وَ هَبَّ وَ جَعَلَ وَ عَلِقَ وَ اَخْبَارُهَا الْفِعْلُ الْمُضَارِعُ بِلاَ أَنْ.

وَ كَادَ və kâde "yaxın oldu, az qala oldu" mənasındadır. وَ خَبَرُهُ və bu kâde naqis feilinin xəbəri غَالِبًا adətən, مُضَارِغٌ müzari feildir, بِلاَ أَنْ en-i masdariyyəsiz. نَحْوُ nümunəsi belədir; كَادَ زَيْدٌ يَخْرُجُ "Zeyd az qala çıxacaqdı, Zeyd çıxmağa yaxın oldu" kimidir. وَ قَدْ يَكُونُ bəzən müzari feil olur, مَعَ أَنْ en-i masdariyyə ilə birlikdə, buna nümunə; كَادَ زَيْدٌ أَنْ يَكْتُبَ "Zeyd az qala yazacaqdı, yazırdı" kimidir. وَ كَرُبَ və kerebe "yaxın oldu, az qala oldu" mənasındadır. وَ هُوَ və o kerebe feili, مِثْلُ كَادَ tıpkı kâde kimidir. Bu bənzərlik فِي وَجْهَيْنِ iki cəhətə aiddir; bu da müzari feillərinin başına en-i masdariyyə gəlib-gəlməməsi məsələsidir. وَ هَلْهَلَ və "yaxın oldu, az qala olacaqdı", وَ طَفِقَ "... olmağa başladı", وَ أَخَذَ "... olmağa başladı", وَ اَنْشَأَ "... olmağa başladı", وَ اَقْبَلَ "... olmağa başladı", وَ هَبَّ "... olmağa başladı", وَ جَعَلَ "... olmağa başladı", وَ عَلِقَ "... olmağa başladı", وَ اَخْبَارُهَا və bu sadalanan naqis feillərin xəbərləri, الْفِعْلُ الْمُضَارِعُ müzari feildir, amma بِلاَ أَنْ en-i masdariyyəsiz.

Mətnin Ümumi Mənası; Naqis feillərdən كَادَ feilinə gəldikdə; Bu naqis feilinin xəbəri adətən en-i masdariyyəsiz müzari feildir. Nümunə; كَادَ زَيْدٌ يَخْرُجُ kimidir. كَادَ naqis feilinin xəbəri olan müzari feilinin başına bəzən en-i masdariyyə gələ bilər. وَ كَرُبَ feilinə gəldikdə; Bu naqis feil, xəbərinin başına en-i masdariyyə gəlib-gəlməməsi məsələsində كَادَ feilinə bənzərdir. Digər naqis feillərə gəldikdə; هَلْهَلَ və طَفِقَ və أَخَذَ və اَنْشَأَ və اَقْبَلَ və هَبَّ və عَلِقَ kimidir və bu naqis feillərin xəbərləri en-i masdariyyəsiz müzari feildir.