Lakin-i Mühəffəfə

و تُخَفَّفُ لَكِنَّ، فَيَجِبُ إِلْغَاؤُهَا، نحو: مَا جَاءَنِى زَيْدٌ لَكِنْ عَمْرٌو حَاضِرٌ. و يَجُوزُ حِينَئِذٍ دُخُولُهُمَا على الفِعْلِ، نحو: كَأَنْ قَامَ زَيْدٌ و مَا قَامَ زَيْدٌ و لَكِنْ قَعَدَ

لَكِنَّ sözü yüngülləşdirilir və لَكِنْ olur. Bu halda onun əməli (təsiri) ləğv olunması vacibdir. Yəni لَكِنَّ sözünün təsiri ləğv edilir. Misal üçün: مَا جَاءَنِى زَيْدٌ لَكِنْ عَمْرٌو حَاضِرٌ – "Zeyd mənə gəlmədi, lakin Amr buradadır" kimi. Bu zaman, yəni lakinne və keenne yüngülləşdirilib təsiri ləğv edildikdə, onların fel üzərinə gəlməsi caizdir. Misal üçün: كَأَنْ قَامَ زَيْدٌ – "Zeyd sanki qalxdı" və مَا قَامَ زَيْدٌ و لَكِنْ قَعَدَ – "Zeyd qalxmadı, lakin oturdu" kimi.

Mətnin Ümumi Mənası: لَكِنَّ yüngülləşdirilir və لَكِنْ olur. Bu halda لَكِنَّ sözünün təsiri ləğv olunması vacibdir. Misal: مَا جَاءَنِى زَيْدٌ لَكِنْ عَمْرٌو حَاضِرٌ kimi. Həmçinin lakinne və keenne yüngülləşdirildikdən sonra fel üzərinə gəlməsi caizdir. Misal: كَأَنْ قَامَ زَيْدٌ və مَا قَامَ زَيْدٌ و لَكِنْ قَعَدَ kimi. Göründüyü kimi, lakinne və keenne yüngülləşdirildikdə, ortaya çıxan lakin və keen sözləri fel üzərinə gələ bilir. Əvvəllər, yəni yüngülləşdirmə olmadan, lakinne sözünü istifadə etdikdə, özündən əvvəlki hökmü tərsinə çevirir və özündən sonra gələn ismə aid edirdi. Yəni, məsələn, filan gəldi, lakinne bu gəlmədi kimi bir məna olurdu. Lakinnədən sonra mənanı mənfi etmək üçün ayrıca lem və ya ma kimi mənfi məna verən ədatlara ehtiyac olmurdu. Eyni hal keenne üçün də keçərlidir. Lakin bu ikisi, lakinne və keenne yüngülləşdirilib lakin və keen halını aldıqda, fel üzərinə gəlməyə başladılar və o fel ilə aralarına: keen ilə fel arasına lem və kad ədatı, lakin ilə fel arasına isə kad ədatı gətirmək də caiz oldu.

🤖 AI Köməkçi
📜 Söhbət tarixçəsi
📚 › Lakin-i Mühəffəfə
🎓
Xoş gəldiniz! Sual soruşun!