وَ أَمَّا الْمَجْزُومُ فَوَاحِدٌ. وَ هُوَ الْفِعْلُ الْمُضَارِعُ أَلَّذِي دَخَلَهُ اِحْدَى الْجَوَازِمِ، نَحْوُ؛ إِنْ تُخْلِصْ يُقْبَلْ عَمَلُكَ
وَ أَمَّا الْمَجْزُومُ dörd hissədə (merfu, mansub, mecrur və meczum) araşdırılan və ümumilikdə 25 ədəd olan mamulü bilasale-nin dördüncü hissəsi olan meczuma gəldikdə; فَوَاحِدٌ bir dənədir. وَ هُوَ və o da; الْفِعْلُ الْمُضَارِعُ Muzari Fildir. İlk üç mamulü bilasale-nin cezm olma halları yoxdur. Yalnız muzari fiil cezm ola bilər, isimlər ola bilməz. أَلَّذِي o muzari fiil ki; دَخَلَهُ ona daxil olur, اِحْدَى الْجَوَازِمِ cezm edən ədatlardan biri. Bildiyimiz kimi, semai amillərin son hissəsi muzariyi cezm edən ədatlardır. 15 ədəd ədatdır. Xatırlamaq üçün baxınız. O 15 amildən 4-ü yalnız bir muzari fiili, qalan 11-i isə iki muzari fiili mamul edə bilir. Cezm olan 2 muzari fiilin birincisinə şərt, ikincisinə isə ceza fiili deyilir. نَحْوُ misalı belədir; إِنْ تُخْلِصْ يُقْبَلْ عَمَلُكَ "Əgər ixlaslı olsan, əməlın qəbul olar" kimidir. Burada تُخْلِصْ birinci muzari fiildir və şərtdir, يُقْبَلْ isə ikinci muzari fiildir və ceza fiilidir.
Mətnin Ümumi Mənası; Dörd hissədə (merfu, mansub, mecrur və meczum) araşdırılan və ümumilikdə 25 ədəd olan mamulü bilasale-nin dördüncü hissəsi olan meczum bir dənədir və o da Muzari fiildir. Bu muzari fiil elə fiildir ki, ona cezm edən ədatlardan biri daxil olur.
| عَمَلُكَ |
يُقْبَلْ |
تُخْلِصْ |
إِنْ |
| əməlin |
Qəbul olunur |
ixlaslısan |
Əgər |
| Muzaf və muzafun ileyh |
| Məczum Muzari 2 |
| Cəza feli |
|
| Məczum Muzari 1 |
| Şərt feli |
|
Cəzm edici ədat |
| Əgər ixlaslı olsan əməlin qəbul olunur |