Mərfuat

مَرْفُوعَاتُ

هُوَ مَا إِشْتَمَلَ عَلَى عَلَمِ الْفَاعِلِيَّةِ

مَرْفُوعَاتُ Merfular; Adətən مَرْفُوعَاتُ cəmi müənnəs forması مَرْفُوعَةٌ sözünün cəmi kimi görünsə də, əslində مَرْفُوعٌ sözünün cəmidir. Müfrəd müzəkkər مَرْفُوعٌ sözünün cəmi cəmi müzəkkərdir مَرْفُوعُونَ. Niyə cəmi müənnəs (مَرْفُوعَاتُ) formasında gəlir? Bunun səbəbi; merfular deyiləndə ağlımıza qeyri-aqil varlıqlar gəlir. Məsələn; Fail, xəbər, mübtəda və s. Yəni cəmi formasını istifadə etdiyimiz isimlər qeyri-aqildir. Müzəkkər olsa belə, qeyri-aqil isimlərin cəmisi vav və nun ilə deyil, əlif və te ilə edilir. Yəni qeyri-aqil müzəkkər bir isim cəmi cəmi müənnəs forması ilə gəlir.

هُوَ o merfu ki, مَا elə bir isim ki, إِشْتَمَلَ şamil (əhatə etmiş) olub, عَلَى عَلَمِ الْفَاعِلِيَّةِ faillik əlaməti üzərinə şamil olur. Bu əlamətlər vav, dammə və təsniyələrdəki əlifdir. Yəni bunlar irabda fail mövqeyində olan isimlərin alacağı əlamətlərdir. Ləfzî, təqdiri və ya məhalli irabla müəyyən olunur.

Mətnin Ümumi Mənası; Merfular; Faillik üzərinə şamil olan isimlərdir. Bu isimlərin əlamətləri dammə, vav və əlifdir. İrab yerlərinə görə bu hərf və hərəkə ilə irablanırlar. Avamil dərslərindəki İrab dərslərində və həmçinin Kafiye kitabımızın əvvəlində izah olunan irabın növləri dərslərində fail mövqeyindəki mamulləri araşdırın.