وَ هَمْزَةُ اَفْعَلَ müxtəlif mənalar üçün gəlir: təəddiyə üçün, məsələn; اَكْرَمْتُهُ. Səyirət üçün, məsələn; اَمْشَى الرَّجُلُ yəni, o, mal-davar sahibi oldu. Vücud üçün, məsələn; اَبْخَلْتُهُ yəni, onu xəsis gördüm. Həyunət üçün, məsələn; اَحْصَدَ الزَّرْعُ yəni, biçin vaxtı yaxınlaşdı. İzale üçün, məsələn; اَشْكَيْتُهُ yəni, ondan şikayəti aradan qaldırdım. Bir şeyə daxil olmaq üçün, məsələn; اصْبَحَ الرَّجُلُ yəni, adam səhərə daxil oldu. Kəsrət üçün, məsələn; اَلْبَنَ الرَّجُلُ əgər onun yanında süd çox olsa.
وَ هَمْزَةُ اَفْعَلَ ef’âle (if’âl) babının hemzəsi müxtəlif mənalar üçün gəlir. لِلتَّعْدِيَّةِ If’âl babının hemzəsi təəddiyə (keçidlik) üçün gəlir, misal: اَكْرَمْتُهُ “Ona ikram etdim” ifadəsindəki اَكْرَمَ felinin hemzəsi mütəəddi hemzəsidir. Əslində كَرُمَ “səxavətli oldu” felidir və lazım felidir. Başına hemze gəlib اَكْرَمَ olub mütəəddi felə çevrilmişdir. وَ لِلصَّيْرُورَةِ If’âl babının hemzəsi səyirət (dəyişmə, çevrilmə) üçün gəlir, misal: اَمْشَى الرَّجُلُ “Adam mal-davar sahibi oldu” ifadəsindəki اَمْشَى felinin hemzəsi, normalda مَشْىٌ “yürümək” felinin başına gəlmişdir. يəni, صَارَ o adam çevrildi, ذَا مَاشِيَّةٍ mal-davar sahibi oldu. مَاشِيَّةٍ “yürüyən” mənasından çıxıb heyvanlara ad olmuşdur. وَ لِلْوِجْدَانِ If’âl babının hemzəsi vücud (bir şeyin bir xüsusiyyətlə olduğunu bilmək) üçün gəlir, misal: اَبْخَلْتُهُ “onu xəsis gördüm” ifadəsində, əsli بَخُلَ “xəsis oldu” felinin if’âl babına daxil olması ilə اَبْخَلَ feli yaranır, yəni, وَجَدْتُهُ onu tapdım, بَخِيلاً xəsis olan. وَ لِلْحَيْنُونَةِ If’âl babının hemzəsi həyunət (bir anlıq zaman, felin baş vermə vaxtının yaxınlığı) üçün gəlir, misal: اَحْصَدَ الزَّرْعُ “ekin biçilməyə yaxın oldu”, yəni, حَانَ yaxın oldu, وَقْتُ حَصَادِهِ ekinin biçin vaxtı. وَ لِلْاِزَالَةِ If’âl babının hemzəsi izale (failin hadisəsini məf'uldan aradan qaldırmaq) üçün gəlir, misal: اَشْكَيْتُهُ ifadəsindəki اَشْكَى felinin hemzəsi if’âl babının hemzəsidir, yəni, اَزَلْتُ aradan qaldırdım, عَنْهُ ondan, الشِّكَايَةَ şikayəti. وَ لِلدُّخُولِ فِي الشَّئِ If’âl babının hemzəsi bir şeyə daxil olmaq üçün gəlir, misal: اَصْبَحَ الرَّجُلُ “adam səhərə daxil oldu”, yəni, دَخَلَ فِي الصَّبَاحِ səhər vaxtına daxil oldu. وَ لِلْكَثْرَةِ If’âl babının hemzəsi kəsrət (çoxluq) üçün gəlir, misal: اَلْبَنَ الرَّجُلُ əgər onun yanında süd çox olsa.
َجُلُ ifadəsi "adamın çox südü var" mənasını verir. إِذَا كَثُرَ عِنْدَهُ اللَّبَنُ — o adamın yanında çox süd olduqda deyilər. لَبَنٌ "süd" mənasındadır, cəm forması اَلْبَانٌ şəklindədir. اَلْبَنَ isə südə sahib olan adama deyilir.
| اِفْعَالْ babının həmzəsi |
| Tə'diyyə |
اَكْرَمْتُهُ |
| Seyrət |
اَمْشَى الرَّجُلُ |
| Vicdan |
اَبْخَلْتُهُ |
| Heynunət |
اَحْصَدَ الزَّرْعُ |
| İzalə |
اَشْكَيْتُهُ |
| Daxiliyyət |
اَصْبَحَ الرَّجُلُ |
| Kəsrət |
اَلْبَنَ الرَّجُلُ |