İsm-i Meful

وَ أَمَّا الْمَفْعُولُ; bütün üçlü (sülasi) bablardan olan meful; onun vezni: məcbur (məcbur edilmiş) və kəsir (qırılmış) və biz fail və mefulu üçlü bablara əlavə olunanlardan, mimli məstər və mübaliğə vezinləri haqqında qeyd etmişik: cəhul (çox cahil), siddiq (çox sadiq), kəzzab (çox yalançı), guful (çox qafil) – ayn və fa hərfinin damməsi ilə; yaqız (çox ayıq) – ya hərfinin fətası və qaf hərfinin damməsi ilə; midrar (çox yağış yağdıran), mikthir (çox danışan), ləanə (çox lənət edən) – lam hərfinin damməsi və ayn hərfinin fətası ilə. Əgər son vezində (fəalə) ayn hərfini sakin etsən, yəni fəələ etsən, bu, meful mənasına çevrilir.

وَ أَمَّا الْمَفْعُولُ və mefulə gəldikdə; مِنْ جَمِيعُ الثُّلاَثِىّ üçlü mücərrəd babların hamısından olan ism-i meful; فَوَزْنُهُ; vezni, مَفْعُولٌ şəklindədir və məvzunu مَجْبُورٌ "məcbur edilmiş, məcbur olan" kimi və فَعِيلٌ veznində كَسِيرٌ "qırılmış, yəni məksur" kimi. وَ قَدْ ذَكَرْنَا الْفَاعِلَ وَ الْمَفْعُولَ ism-i fail və ism-i mefulu qeyd etdik, مِنَ الزَّائِدِ عَلَى الثُّلاَثِىِّ üçlü bablara əlavə olunanlardan, فِي الْمَصْدَرِ الْمِيمِىّ mimli məstər mövzusunda, وَ اَوْزَانُ الْمُبَالَغَةِ və mübaliğə vezinləri; جَهُولٌ "çox cahil" yəni فَعُولٌ vezni, وَ صِدِّيقٌ və "çox sadiq" yəni فِعِّیلٌ vezni, وَ كَذَّابٌ və "çox yalançı" فَعَّالٌ vezni, وَ غُفُلٌ və "çox qafil" فُعُلٌ vezni, ayn və fa hərfinin damməsi ilə. وَ يَقُظ və "çox ayıq" فَعُلٌ vezni, ya hərfinin fətası və qaf hərfinin damməsi ilə. وَ مِدْرَارٌ və "çox yağış yağdıran" مِفْعَالٌ vezni, وَ مِكْثِيرٌ və "çox danışan" مِفْعِیلٌ vezni, وَ لُعَنَةٌ və "çox lənət edən" فُعَلَةٌ vezni, lam hərfinin damməsi və ayn hərfinin fətası ilə. Əgər sən فُعَلَةٌ veznində aynül fiilini sakin etsən, yəni فُعْلَةٌ etsən, son vezindən, yəni dediyimiz kimi فُعَلَةٌ veznindən, bu, meful mənasına çevrilir.
Mətnin Ümumi Mənası; İsm-i mefulə gəldikdə: üçlü mücərrəd bütün bablardan ism-i meful مَفْعُولٌ və فَعِيلٌ vezinlərindən gəlir. Misal: مَجْبُورٌ və كَسِيرٌ kimidir. Üçlü mezid fellərdən törədilən ism-i fail və ism-i mefulun vezinlərinin nə olacağını mimli məstər mövzusunda qeyd etmişik.

Mübaliğə Vezinləri

Vezin	Məvzun
فَعُولٌ	جُهُولٌ
فِعِّيلٌ	صِدِّيقٌ
فَعَّالٌ	كَذَّابٌ
فُعُلٌ	غُفُلٌ
فَعُلٌ	يَقُظٌ
مِفْعَالٌ	مِدْرَارٌ
مِفْعِيلٌ	مِكْثِيرٌ
فُعَلَةٌ	لُعَنَةٌ

Lakin son vezin olan فُعَلَةٌ vezninin aynül fiilini əgər sakin etsən və فُعْلَةٌ vezninə daxil etsən, bu halda mübaliğəli ism-i fail mənası olan feil məful mənasına çevrilir.