İsm-i fail və məful

Əməlli və məful isminin üçlü mücərrəd (sülasi mücərrəd) felindən düzəlməsinə gəldikdə, əksər hallarda əməlli ismi onun "fəil" vəznində olur. Deyirsən: NÂSİR, NÂSİRƏN, NÂSİRÛN və s. Əksər hallarda məful ismi isə "məf'ul" vəznində olur. Deyirsən: MƏNSUR, MƏNSURƏN, MƏNSURÛN, MƏNSURƏ, MƏNSURƏTƏN, MƏNSURÂT və MƏNASİR. Lazım fel üçün isə deyirsən: MƏMRUR BİHİ, MƏMRUR BİHİMƏ, MƏMRUR BİHİM, MƏMRUR BİHƏ, MƏMRUR BİHİMƏ, MƏMRUR BİHİNNA. Yəni, harfi-cər ilə keçişli olan məful isminə zamiri cütləşdirirsən, cəmləşdirirsən, müzekkər və müənnəs edirsən. Məful isminin sigasında dəyişiklik olmur. "Fəil" vəzni bəzən əməlli ismi mənasında gəlir, məsələn, "RƏHİM" kimi, bəzən də məful ismi mənasında gəlir, məsələn, "QƏTİL" (yəni, "məqtul" – öldürülmüş) kimi.

Əməlli və məful isminin üçlü mücərrəd felindən düzəlməsinə gəldikdə; əməlli isminin əksəriyyəti "fəil" vəznində, məful isminin əksəriyyəti isə "məf'ul" vəznində olur. "Nasara" felindən əməlli ismi üçün deyirsən: NÂSİR, NÂSİRƏN, NÂSİRÛN. Bu çəkmələr emsile dərsində verilmişdir. Siz çəkmələri təkrar edə bilərsiniz. "Nasara" felindən məful ismi üçün isə deyirsən: MƏNSUR, MƏNSURƏN, MƏNSURÛN, MƏNSURƏ, MƏNSURƏTƏN, MƏNSURÂT və MƏNASİR. Yenə emsile dərslərindən təkrar edə bilərsiniz. Lazım felindən düzələn məful ismi sigası üçün deyirsən: MƏMRUR BİHİ, MƏMRUR BİHİMƏ, MƏMRUR BİHİM, MƏMRUR BİHƏ, MƏMRUR BİHİMƏ, MƏMRUR BİHİNNA – "uğranılmış". Harfi-cər ilə keçişli olan məful ismi üçün zamirləri cütləşdirirsən, cəmləşdirirsən, müzekkər və müənnəs edirsən. Yuxarıdakı "MƏMRUR BİHİ" nümunəsində olduğu kimi, müzekkər əlaməti harfi-cərə birləşən zamir müəyyən edir. Lakin məful ismi həmişə "məf'ul" vəznində olur. "Fəil" vəzni bəzən əməlli ismi kimi gəlir, "RƏHİM" kimi, bəzən də məful ismi mənasında gəlir, "QƏTİL" kimi ki, bu "məqtul" – öldürülmüş mənasındadır.
Mətnin Ümumi Mənası; Üçlü mücərrəd felindən düzələn əməlli və məful isminə gəldikdə; əməlli isminin əksəriyyəti "fəil" vəznində, məful isminin əksəriyyəti isə "məf'ul" vəznində olur. "Nasara" felindən əməlli ismi üçün deyirsən: NÂSİR, NÂSİRƏN, NÂSİRÛN. Bu çəkmələr emsile dərsində verilmişdir. Siz çəkmələri təkrar edə bilərsiniz. "Nasara" felindən məful ismi üçün isə deyirsən: MƏNSUR, MƏNSURƏN, MƏNSURÛN, MƏNSURƏ, MƏNSURƏTƏN, MƏNSURÂT və MƏNASİR. Yenə emsile dərslərindən təkrar edə bilərsiniz. Lazım felindən düzələn məful ismi sigası üçün deyirsən: MƏMRUR BİHİ, MƏMRUR BİHİMƏ, MƏMRUR BİHİM, MƏMRUR BİHƏ, MƏMRUR BİHİMƏ, MƏMRUR BİHİNNA – "uğranılmış". Harfi-cər ilə keçişli olan məful ismi üçün zamirləri cütləşdirirsən, cəmləşdirirsən, müzekkər və müənnəs edirsən. Yuxarıdakı "MƏMRUR BİHİ" nümunəsində olduğu kimi, müzekkər əlaməti harfi-cərə birləşən zamir müəyyən edir. Lakin məful ismi həmişə "məf'ul" vəznində olur. "Fəil" vəzni bəzən əməlli ismi kimi gəlir, "RƏHİM" kimi, bəzən də məful ismi mənasında gəlir, "QƏTİL" kimi ki, bu "məqtul" – öldürülmüş mənasındadır.