a1. İsim cümləsi

اَلْجُمْلَةُ الْاِسْمِيَّةُ

فَالْجُمْلَةُ الْاِسْمِيَّةُ؛ هِيَ مَا تَأَلَّفَتْ مِنْ مُبْتَدَأٍ وَ خَبَرٍ، نَحْوُ؛ أَبُوهُ كَرِيمٌ مِنْ قَوْلِكَ؛ مُحَمَّدٌ أَبُوهُ كَرِيمٌ

فَالْجُمْلَةُ الْاِسْمِيَّةُ isim cümləsinə gəldikdə; هِيَ مَا o da elə bir şeydir ki; تَأَلَّفَتْ bir araya gəlmişdir, müəlləfdir, tərtib olunmuşdur; مِنْ مُبْتَدَأٍ وَ خَبَرٍ mübtəda və xəbərdən, نَحْوُ؛ أَبُوهُ كَرِيمٌ مِنْ قَوْلِكَ misalı sənin bu; مُحَمَّدٌ أَبُوهُ كَرِيمٌ "Məhəmməd, atası səxavətli olandır" ifadəsindəki أَبُوهُ كَرِيمٌ sözünə bənzəyir.

İsim Cümləsi

İsim cümləsinə gəldikdə; o da mübtəda və xəbərdən tərtib olunan cümlədir. Misalı isə sənin bu;

مُحَمَّدٌ أَبُوهُ كَرِيمٌ

"Məhəmməd, atası səxavətli olandır" ifadəsindəki أَبُوهُ كَرِيمٌ sözünə bənzəyir. أَبُوهُ كَرِيمٌ ifadəsində أَبُوهُ mübtəda, كَرِيمٌ isə onun xəbəridir. Eyni zamanda أَبُوهُ كَرِيمٌ ifadəsi birinci mübtəda olan مُحَمَّدٌ sözünün xəbəri olaraq mahallen merfudur.

كَرِيمٌ	أَبُوهُ	مُحَمَّدٌ
Xəbər		Mübtəda
Xəbər	Mübtəda
İsim Cümləsi
Mahallen Merfu

Birinci Mübteda, ibtidaya görə merfu, ref əlaməti axırında aşkar olan dammadır. İkinci Mübteda, merfu, ref əlaməti; Esma-i hamse olduğu üçün dammadan əvəzinə vav ilədir. Muzafdır. Bitişik zamir, damma üzərində məbni, izafət ilə məhəllən məcrur, muzafun ileyhdır. İkinci Mübteda'nın xəbəri, merfu, ref əlaməti axırında aşkar olan dammadır. أَبُوهُ كَرِيمٌ İsim cümləsi, birinci mübteda olan محمد sözünün xəbəri olmaq üçün məhəllən merfudur. 🤖

مُحَمَّدٌ أَبُوهُ كَرِيمٌ Məhəmməd, atası səxavətli olandır