8. Cəmi Mükəssər Müənnəs Fail

الفاعل المجموع المکسر لمؤنث

و الفاعل المجموع جمع تکسیر و هو لمؤنث، مع الماضی؛ حضرت الهنود و سافرت الزیانب. و مع المضارع؛ تحضر الهنود و تسافر الزیانب

و الفاعل misalı; المجموع cem olunan, جمع تکسیر yani mükesser olan, و هو لمؤنث ve müennes üçün, مع الماضی mazi feli ile misalı; حضرت الهنود “Hindlilər gəldi” və سافرت الزیانب “Zeynəblər səfərə çıxdı” və مع المضارع muzari feli ilə misalı; تحضر الهنود “Hindlilər gəlir” və تسافر الزیانب “Zeynəblər səfərə çıxır” kimi.

Cəmi Mükəssər Müənnəs Fail

Cəmi Mükəssər Müənnəs Failin misalına gəldikdə, mazi feli ilə olan misalları;

حضرت الهنود

“Hindlilər gəldi” və,

سافرت الزیانب

“Zeynəblər səfərə çıxdı” kimi.

Muzari feli ilə olan misalı isə;

تحضر الهنود

“Hindlilər gəlir” və,

تسافر الزیانب

“Zeynəblər səfərə çıxır” kimi.

حضرت الهنود Hindlilər gəldi
فعل ماضی، məbni fətə üzərinə, i'rabda yeri yoxdur	حضرت
Mazi fel, fətə üzərinə məbni, i'rabda yeri yoxdur
Tə-i tə'nis sakin, lakin iki sakin birləşməsindən qurtarmaq üçün kəsrə ilə hərəkələndi, i'rabda yeri olmayan bir hərf	تِ
Sakin Tə-i Tə'nis, iki sakin birləşməsindən qurtarmaq üçün kəsrə ilə hərəkələndi, i'rabda yeri olmayan bir hərf
Fail, mərfu, rəf alaməti; Cəmi mükəssər isimdən olduğu üçün axırında zahir dammə	الهنود
Fail, mərfu, rəf alaməti; Cəmi mükəssər isimdən olduğu üçün axırında zahir dammə

سافرت الزیانب Zeynəblər səfərə çıxdı
فعل ماضی، məbni fətə üzərinə, i'rabda yeri yoxdur	سَافَرَ
Mazi feil, fətha üzərinə məbni, i'rabdan məhəlli yoxdur
تَاءُ التَّأْنِيثِ السَّاكِنَةُ لَكِنَّ حُرِّكَ بِالْكَسْرِ لِتَخَلُّصٍ مِنِ الْتِقَاءِ السَّاكِنَيْنِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ	تِ
Sakit tə'nis Ta'sı, iki sakitin qarşılaşmasından qurtulmaq üçün kəsrə ilə hərəkələndi, i'rabdan məhəlli olmayan bir hərfdir
فَاعِلٌ، مَرْفُوعٌ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ، لِأَنَّهُ مِنْ جَمْعِ تَكْسِيرٍ	الزَّيَانِبُ
Fail, mərfu, rəf əlaməti; Cəm-i təksir isim olduğu üçün sonunda zahir dammə

تَحْضُرُ الْهُنُودُ Hindlilər gəlir
فِعْلٌ مُضَارِعٌ، مَرْفُوعٌ لِتَجَرُّدِهِ عَنِ النَّوَاصِبِ وَ الْجَوَازِمِ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ	تَحْضُرُ
Muzari feil, Nasb və Cezm edicilərdən təcrid olunması ilə mərfu, rəf əlaməti sonunda zahir dammə
فَاعِلٌ، مَرْفُوعٌ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ، لِأَنَّهُ مِنْ جَمْعِ تَكْسِيرٍ	الْهُنُودُ
Fail, mərfu, rəf əlaməti; Cəm-i təksir isim olduğu üçün sonunda zahir dammə

تُسَافِرُ الزَّيَانِبُ Zeynəblər səfərə çıxır
فِعْلٌ مُضَارِعٌ، مَرْفُوعٌ لِتَجَرُّدِهِ عَنِ النَّوَاصِبِ وَ الْجَوَازِمِ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ	تُسَافِرُ
Muzari feil, Nasb və Cezm edicilərdən təcrid olunması ilə mərfu, rəf əlaməti sonunda zahir dammə
فَاعِلٌ، مَرْفُوعٌ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ، لِأَنَّهُ مِنْ جَمْعِ تَكْسِيرٍ	الزَّيَانِبُ
Fail, mərfu, rəf əlaməti; Cəm-i təksir isim olduğu üçün sonunda zahir dammə