4. Cəmi Mükəssər Müzekkər Fail
اَلْفَاعِلُ الْمَجْمُوعُ الْمُكَسَّرُ لِمُذَكَّرٍ
Cəm Mükkəsər Müzekkər Failə misal; keçmiş zaman ilə: حَضَرَ الْأَصْدِقَاءُ və سَافَرَ الزُّعَامَاءُ. İndiki zaman ilə: يَحْضُرُ الْأَصْدِقَاءُ və يُسَافِرُ الزُّعَمَاءُ
Failin misalına gəldikdə; cəm olan, mükkəsər (qeyri-salim) cəm, və müzekkər üçün olan, keçmiş zaman fiili ilə misal: حَضَرَ الْأَصْدِقَاءُ “Dostlar gəldi” və سَافَرَ الزُّعَامَاءُ “Rəhbərlər səfərə çıxdı” və indiki zaman fiili ilə misal: يَحْضُرُ الْأَصْدِقَاءُ “Dostlar gəlir” və يُسَافِرُ الزُّعَمَاءُ “Rəhbərlər səfərə çıxır” kimi.
Cəm Mükkəsər Müzekkər Fail
Cəm mükkəsər müzekkər failin misalına gəldikdə, keçmiş zaman fiili ilə olan misallar:
حَضَرَ الْأَصْدِقَاءُ
“Dostlar gəldi” və,
سَافَرَ الزُّعَامَاءُ
“Rəhbərlər səfərə çıxdı” kimi.
İndiki zaman fiili ilə olan misal isə:
يَحْضُرُ الْأَصْدِقَاءُ
“Dostlar gəlir” və,
يُسَافِرُ الزُّعَمَاءُ
“Rəhbərlər səfərə çıxır” kimi.
|
حَضَرَ الْأَصْدِقَاءُ Dostlar gəldi |
|
| فِعْلٌ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْفَتْحِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ | حَضَرَ |
| Keçmiş zaman fiili, fətah üzərinə məbni, i'rabda yeri yoxdur | |
| فَاعِلٌ، مَرْفُوعٌ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ لِأَنَّهُ مِنْ جَمْعِ تَكْسِيرٍ | الْأَصْدِقَاءُ |
| Fail, mərfu, ref əlaməti; cəm mükkəsər isim olduğu üçün sonunda zahir dammadır | |
|
سَافَرَ الزُّعَامَاءُ Rəhbərlər səfərə çıxdı |
|
| فِعْلٌ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْفَتْحِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ | سَافَرَ |
| Mazi feil, fətha üzərində məbni, i'rabdan məhalli yoxdur | |
| فَاعِلٌ، مَرْفُوعٌ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ لِأَنَّهُ مِنْ جَمْعِ تَكْسِيرٍ | الزُّعَامَاءُ |
| Fail, mərfu, rəf əlaməti; Cəmi təksir isimdən olduğu üçün axırındakı zahir dammədir | |
|
يَحْضُرُ الْأَصْدِقَاءُ Dostlar gəlir |
|
| فِعْلٌ مُضَارِعٌ، مَرْفُوعٌ لِتَجَرُّدِهِ عَنِ النَّوَاصِبِ وَ الْجَوَازِمِ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ | يَحْضُرُ |
| Mazi feil, fətha üzərində məbni, i'rabdan məhalli yoxdur | |
| فَاعِلٌ، مَرْفُوعٌ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ لِأَنَّهُ مِنْ جَمْعِ تَكْسِيرٍ | الْأَصْدِقَاءُ |
| Fail, mərfu, rəf əlaməti; Cəmi təksir isimdən olduğu üçün axırındakı zahir dammədir | |
|
يُسَافِرُ الزُّعَمَاءُ Liderlər səfərə çıxır |
|
| فِعْلٌ مُضَارِعٌ، مَرْفُوعٌ لِتَجَرُّدِهِ عَنِ النَّوَاصِبِ وَ الْجَوَازِمِ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ | يُسَافِرُ |
| Mazi feil, fətha üzərində məbni, i'rabdan məhalli yoxdur | |
| فَاعِلٌ، مَرْفُوعٌ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ لِأَنَّهُ مِنْ جَمْعِ تَكْسِيرٍ | الزُّعَمَاءُ |
| Fail, mərfu, rəf əlaməti; Cəmi təksir isimdən olduğu üçün axırındakı zahir dammədir | |