3. Əsma-i xamsənin irabı

الْأَسْمَاءُ الْخَمْسَةُ-nin İ'rabı

Müəllif dedi: الْأَسْمَاءُ الْخَمْسَةُ isə vav ilə merfu, əlif ilə mənsub, ya ilə məxfud olur.

Və mən deyirəm: Hərflərlə i'rab olunan şeylərin üçüncüsü الْأَسْمَاءُ الْخَمْسَةُ-dir və onların izahı və bu i'rabın şərtlərinin izahı əvvəl verilmişdir. Onların hökmü budur: dammə yerinə vav ilə merfu, fətə yerinə əlif ilə mənsub, kəsrə yerinə ya ilə məxfud olurlar.

Müəllif dedi: الْأَسْمَاءُ الْخَمْسَةُ-nə gəldikdə; vav ilə merfu olur, əlif ilə mənsub olur, ya ilə məxfud olur.

Və mən (şərhçi) deyirəm: Hərflərlə i'rab olunan şeylərdən üçüncüsü الْأَسْمَاءُ الْخَمْسَةُ-dir. الْأَسْمَاءُ الْخَمْسَةُ-nin və i'rabının şərtlərinin izahı əvvəl verilmişdir. الْأَسْمَاءُ الْخَمْسَةُ-nin hökmü isə budur: dammə yerinə vav ilə merfu, fətə yerinə əlif ilə mənsub, kəsrə yerinə ya ilə məxfud olurlar.

Esma-i Hamse'nin İ'rabı

Müəllif dedi: "Esma-i hamse'ye gəldikdə; vav ilə merfu, əlif ilə mənsub və ya ilə məxfud olur."

Mən (şərhçi) deyirəm: Hərflərlə i'rab olunan şeylərdən üçüncüsü esma-i hamse'dir. Esma-i hamse'nin və müəllifin qeyd etdiyi şəkildə i'rabının şərtlərinin izahı əvvəl verilmişdir. Esma-i hamse'nin hökmü isə budur: dammə yerinə vav ilə merfu, fətə yerinə əlif ilə mənsub və kəsrə yerinə ya ilə məxfud olurlar.

Merfu	Mansub	Mahfud
أَبُوهُ Onun atası	أَبَاهُ Onun atasını	أَبِيهِ Onun atasına
أَخُوهُ Onun qardaşı	أَخَاهُ Onun qardaşını	أَخِيهِ Onun qardaşına
حَمُوكِ Sənin qayınatan	حَمَاكِ Sənin qayınatanı	حَمِيكِ Sənin qayınatana
فُوكَ Sənin ağzın	فَاكَ Sənin ağzını	فِيكَ Sənin ağzına
ذًو Sahib olan (Merfu)	ذَا Sahib olanı (Mansub)	ذِي Sahib olana (Mahfud)