c. Məxfud cəmi müzəkkər salimin misalı
مِثَالُ جَمْعِ الْمُذَكَّرِ السَّالِمِ الْمَخْفُوضِ
Və məxfud olan cəmi müzəkkər salim ismin misalı; Mən yaxşılığı əmr edənlərlə əlaqə saxladım və Allah möminlərdən razı oldu. Buradakı "الآمِرِينَ" və "المؤمنين" sözləri, üzərlərinə cər hərfi daxil olduğu üçün məxfuddur və məxfudluq əlaməti - əvvəlki hərfi kəsrəli, sonrakı hərfi fətalı olan ya hərfidir, bu isə kəsrə əvəzinədir, çünki bu sözlər cəmi müzəkkər salimdir. Nun isə müfrəd isimdəki tənvinin əvəzidir.
Məxfud cəmi müzəkkər salim ismin misalı belədir; اِتَّصَلْتُ بِالْآمِرِينَ بِالْمَعْرُوفِ “Yaxşılığı əmr edənlərlə əlaqə saxladım” və رَضِيَ اللهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ “Allah möminlərdən razı oldu” kimi. Bu tərkibdəki "الآمِرِينَ" və "المؤمنين" sözləri, üzərlərinə cər hərfi daxil olduğu üçün məxfuddur. Məxfudluq əlaməti isə kəsrə əvəzinə olan - əvvəlki hərfi kəsrəli və sonrakı hərfi fətalı olan ya hərfidir. Çünki bu "الآمِرِينَ" və "المؤمنين" sözləri cəmi müzəkkər salim isimdir. Nun isə müfrəd isimdəki tənvinin əvəzidir.
Məxfud Cəmi Müzəkkər Salimin Misalı
Məxfud olan cəmi müzəkkər salim ismin misalı isə;
اِتَّصَلْتُ بِالْآمِرِينَ بِالْمَعْرُوفِ
“Yaxşılığı əmr edənlərlə əlaqə saxladım” və,
رَضِيَ اللهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ
“Allah möminlərdən razı oldu” kimidir. Bu tərkibdəki "الآمِرِينَ" və "المؤمنين" sözləri, üzərlərinə cər hərfi daxil olduğu üçün məxfuddur. Məxfudluq əlaməti isə kəsrə əvəzinə olan - əvvəlki hərfi kəsrəli və sonrakı hərfi fətalı olan ya hərfidir. Çünki bu "الآمِرِينَ" və "المؤمنين" sözləri cəmi müzəkkər salim isimdir. Nun isə müfrəd isimdəki tənvinin əvəzidir.
|
اِتَّصَلْتُ بِالْآمِرِينَ بِالْمَعْرُوفِ Yaxşılığı əmr edənlərlə əlaqə saxladım |
|
| فِعْلٌ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ لِإِتِّصَالِهِ بِضَمِيرٍ مُتَحَرِّكٍ | اِتَّصَلَ |
| Mazi feil, özünə hərəkətli zamir birləşdiyi üçün sükun üzərində məbni | |
| ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الضَّمِّ، فِي مَحَلِّ رَفْعٍ، فَاعِلٌ | ـتُ |
| Birləşmiş zamir, dammə üzərində məbni, məhəllən mərfu, fail | |
| حَرْفُ جَرٍّ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْكَسْرِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ | بِـ |
| Cər hərfi, kəsrə üzərində məbni, i'rabdan məhəlli yoxdur | |