2. Cəmi müzəkkər salimin irabı | 3
Cəmi Müzekkər Salimin İrabı
Müəllif dedi: Cəmi müzekkər salimə gəldikdə; vav ilə merfu olur, ya ilə isə mansub və məxfud olur.
Və deyirəm: Hərflərlə irab olunan şeylərin ikincisi cəmi müzekkər salimdir və sən əvvəlki mövzularda cəmi müzekkər salimin tərifini öyrənmisən. Onun hökmü budur ki; vav ilə merfu olur, dammənin əvəzinə; ya ilə mansub və məxfud olur, ya əvvəlində kəsrəli, sonra isə fətalı olan, fətə və kəsrənin əvəzinə; vav və ya-dan sonra ona nun qoşulur, bu nun müfrəd isimdəki tənvinin əvəzi olur və izafə zamanı bu nun silinir, müsenna isimdəki nun kimi.
Müəllif dedi Müəllif dedi ki: Cəmi müzekkər salimə gəldikdə; vav ilə merfu olur, ya ilə mansub və məxfud olur.
Və deyirəm: (Şərhçi) Mən deyirəm ki: İkincisi; hərflərlə irab olunan şeylərdən cəmi müzekkər salimdir. Sən əvvəlki mövzularda cəmi müzekkər salimin tərifini öyrənmisən. Onun hökmü budur ki; vav ilə merfu olur, dammənin əvəzinə; ya ilə mansub və məxfud olur, ya əvvəlində kəsrəli, sonra isə fətalı olan, fətə və kəsrənin əvəzinə; vav və ya-dan sonra ona nun qoşulur, bu nun müfrəd isimdəki tənvinin əvəzi olur və izafə zamanı bu nun silinir, müsenna isimdəki nun kimi.
Cəmi Müzekkər Salimin İrabı
Müəllif dedi ki: Cəmi müzekkər salimə gəldikdə, o da vav ilə merfu, ya ilə məxfud və ya mansub olur.
Mən də (Şərhçi) deyirəm ki: Hərflərlə mürəb olan sözlərin ikinci hissəsi cəmi müzəkkər salimdir. Sən daha əvvəl cəmi müzəkkər salimin tərifini öyrənmişdin. Cəmi müzəkkər salim ismin hökmü isə dammədən naib olan vav ilə mərfu, fətədən və ya kəsrədən naib -ma qabli məksur və ma badi məftuh- olan ya ilə də məhfud və ya mənsub olmasıdır. Bu vav və ya-dan sonra sözə bir nun əlavə olunur ki, bu da müfrəddəki tənvinin əvəzidir. Bu nun, məhz müsnə isimlərdəki nun kimi izafət zamanı, yəni cəmi müzəkkər salim isim cümlə içində muzaf olduqda düşür.
| مُعَلِّمٌ | Mərfu Müfrəd Müzəkkər |
| مُعَلِّمَانِ |
Mərfu Təsnə Müzəkkər |
| مُعَلِّمُونَ | Mərfu Cəmi Müzəkkər Salim |
| مُعَلِّمِينَ | Mənsub Cəmi Müzəkkər Salim |
| مُعَلِّمِينَ | Məcrur Cəmi Müzəkkər Salim |
| مُعَلِّمُو | Muzaf Mərfu Cəmi Müzəkkər Salim |
| مُعَلِّمِيَْ | Muzaf Mənsub Cəmi Müzəkkər Salim |
| مُعَلِّمِيَْ | Muzaf Məcrur Cəmi Müzəkkər Salim |