a. Mərfu müsənnanın misalı
مِثَالُ الْمُثَنَّى الْمَرْفُوعِ
فَمِثَالُ الْمُثَنَّى الْمَرْفُوعِ؛ حَضَرَ الْقَاضِيَانِ وَ قَالَ رَجُلاَنِ. فَكُلٌّ مِنَ الْقَاضِيَانِ وَ رَجُلاَنِ؛ مَرْفُوعٌ لِأَنَّهُ فَاعِلٌ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الْأَلِفُ نِيَابَةً عَنِ الضَّمَّةِ لِأَنَّهُ مُثَنًّى وَ النُّونُ؛ عِوَضٌ عَنِ التَّنْوِينِ فِي الْاِسْمِ الْمُفْرَدِ
فَمِثَالُ الْمُثَنَّى الْمَرْفُوعِ merfu müsenna'nın misalı; حَضَرَ الْقَاضِيَانِ "İki hakim gəldi" və قَالَ رَجُلاَنِ "İki adam dedi" kimi. فَكُلٌّ مِنَ və bu; الْقَاضِيَانِ və رَجُلاَنِ sözlərinin hamısı; مَرْفُوعٌ merfudur, لِأَنَّهُ فَاعِلٌ çünki faildir, وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ ref alaməti isə; الْأَلِفُ elifdir, نِيَابَةً عَنِ الضَّمَّةِ dammeden naib olan, لِأَنَّهُ مُثَنًّى çünki bu sözlər müsenna’dır, وَ النُّونُ və sonundakı nun isə; عِوَضٌ əvəzedicidir, عَنِ التَّنْوِينِ tenvinden, فِي الْاِسْمِ الْمُفْرَدِ müfred isimdəki
Merfu Müsenna'nın Misalı
Merfu müsenna'nın misalı belədir;
حَضَرَ الْقَاضِيَانِ
"İki hakim gəldi" və,
قَالَ رَجُلاَنِ
"İki adam dedi" kimi. Bu tərkiblərdəki الْقَاضِيَانِ və رَجُلاَنِ sözləri merfudur, çünki faildirlər. Ref alamətləri dammeden naib olan elifdir, çünki bu sözlər müsennadır. Sonundakı nun isə müfredlərdəki tenvinin əvəzedicisidir.
|
حَضَرَ الْقَاضِيَانِ İki hakim gəldi |
|
| فِعْلٌ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْفَتْحِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ | حَضَرَ | Mazi feil, fətah üzərə məbni, i'rabdan məhalli yoxdur. Fəil, mərfu, rəf əlaməti müsnə isim olduğu üçün dammədən naib əlifdir. Nun: Müfrəd isimdəki tənvinin əvəzinədir. قَالَ رَجُلاَنِ İki adam dedi Fəil məzi, fətah üzərə məbni, i'rabdan məhalli yoxdur. Fəil, mərfu, rəf əlaməti müsnə isim olduğu üçün dammədən naib əlifdir. Nun: Müfrəd isimdəki tənvinin əvəzinədir.