Mövzu ilə Əlaqəli Suallar və Cavablar

سواللار و جوابلار

Suallar və Cavabları

١. Kesrə nə vaxt nəsb əlaməti olur?

1. Kesrə nə zaman nəsb əlaməti olur?

Kesrə yalnız bir yerdə fətədən əvəzetmə olaraq nəsb əlaməti olur. O yer də cəm müənnəs salim isimlərdir.

Kesrə, yalnız bir yerdə fətədən əvəzetmə olaraq nəsb əlaməti olur. Bu da cəm müənnəs salim isimlərdir.

٢. Ya nə vaxt nəsb əlaməti olur?

2. Ya nə zaman nəsb əlaməti olur?

Ya iki yerdə nəsb əlaməti olur. Birinci yer təsniyə isimlərdir (müsənna mənasında), ikinci yer isə cəm müzəkkər salim isimlərdir.

Ya, iki yerdə nəsb əlaməti olur. Birinci yer təsniyə isimlərdir (müsənna mənasında), ikinci yer isə cəm müzəkkər salim isimlərdir.

٣. Nəsb əlaməti olaraq nunun hazfi neçə yerdə olur?

3. Nəsb əlaməti olaraq nunun hazfi neçə yerdə olur?

Nun hərfinin hazfi, əf'al-i xamsə isimlərdə fətədən əvəzetmə olaraq nəsb əlaməti olur.

٤. Mansub cəm müənnəs salimə iki misal ver və birinin irabını et!

4. Mansub cəm müənnəs salimə iki misal ver və birinin irabını et!

Şübhəsiz, Rəbbiniz o Allahdır ki, göyləri və yeri altı zaman dövrəsində yaratdı (Əraf surəsi, 54-cü ayə)

“Şübhəsiz, Rəbbiniz o Allahdır ki, göyləri və yeri altı zaman dövrəsində yaratdı” Əraf surəsi, 54-cü ayə.

السَّمَوَاتِ

Məf'ulun bih, mansub, nəsb əlaməti cəm müənnəs salim olduğu üçün fətədən əvəzetmə olaraq axırındakı zahir kesrədir

Şübhəsiz Allah sizə əmanətləri əhlinə verməyi əmr edir (Nisa surəsi, 58-ci ayə)

“Şübhəsiz Allah sizə əmanətləri əhlinə verməyi əmr edir” Nisa surəsi, 58-ci ayə.

الْأَمَانَاتِ

Məf'ulun bih, mansub, nəsb əlaməti cəm müənnəs salim olduğu üçün fətədən əvəzetmə olaraq axırındakı zahir kesrədir

٥. Mansub əf'al-i xamsəyə üç misal ver və birinin irabını et!

5. Mansub əf'al-i xamsəyə üç misal ver və birinin irabını et!

O ikisi sizi yurdunuzdan çıxarmaq istəyir (Taha surəsi, 63-cü ayə)

“O ikisi sizi yurdunuzdan çıxarmaq istəyir” Taha surəsi, 63-cü ayə.

يُخْرِجَا

Muzari feil, 'ən' ilə mansub, nəsb əlaməti əf'al-i xamsədən olduğu üçün fətədən əvəzetmə olaraq nunun hazfidir. Əlif: fail, sükun üzərində məbni, məhəllən mərfu

Siz sevdiyiniz şeylərdən infak etməyincə yaxşılığa nail ola bilməzsiniz (Ali İmran surəsi, 92-ci ayə)

“Siz sevdiyiniz şeylərdən infak etməyincə yaxşılığa nail ola bilməzsiniz.” Ali İmran surəsi, 92-ci ayə.

تُنْفِقُوا

تَنَالُوا

Muzari feil, 'lən' və 'hatta' ilə mansub, nəsb əlaməti əf'al-i xamsədən olduğu üçün fətədən əvəzetmə olaraq nunun hazfidir. Vav: fail, sükun üzərində məbni, məhəllən mərfu. Əlif: farıqə

Əgər etməzsiniz və heç vaxt etməyəcəksiniz, onda oddan qorunun (Bəqərə surəsi, 24-cü ayə)

“Buna baxmayaraq edə bilməzsiniz, heç vaxt etməyəcəksiniz, onda oddan qorunun” Bəqərə surəsi, 24-cü ayə.

تَفْعَلُوا

Muzari feil, 'lən' ilə mansub, nəsb əlaməti əf'al-i xamsədən olduğu üçün fətədən əvəzetmə olaraq nunun hazfidir. Vav: fail, sükun üzərində məbni, məhəllən mərfu. Əlif: farıqə

٦. Mansub cəm müzəkkər salimə iki misal ver!

6. Mansub cəm müzəkkər salimə iki misal ver!

Allah ədalətlə iş görənləri sevir (Mümtəhinə surəsi, 8-ci ayə)

“Allah ədalətlə iş görənləri sevir” Mümtəhinə surəsi, 8-ci ayə.

الْمُقْسِطِينَ

Məf'ulun bih, mansub, nəsb əlaməti cəm müzəkkər salim olduğu üçün fətədən əvəzetmə olaraq ya'dır. Nun: Müfrədindəki tənvindən əvəzetmədir

إِنَّ الْمُنَافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ سورة النساء ١٤٥

"Şübhəsiz ki, münafiqlər odun ən aşağı təbəqəsindədirlər" Nisa surəsi 145-ci ayə.

الْمُنَافِقِينَ

اِسْمُ إِنَّ، مَنْصُوبٌ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْيَاءُ نِيَابَةً عَنِ الْفَتْحَةِ لِأَنَّهُ جَمْعُ مُذَكَّرٍ سَالِمٌ وَ النُّونُ؛ عِوَضٌ عَنِ التَّنْوِينِ فِي مُفْرَدِهِ

İnnənin ismi, mənsub, nəsb əlaməti cəm müzəkkər salim olduğu üçün fətədən naib olan ya'dır. Nun: Müfrəddəki tənvindən əvəzetmədir

٧. مَثِّلْ لِجَمْعِ الْمُذَكَّرِ السَّالِمِ الْمَرْفُوعِ بِمِثَالَيْنِ

7. Mərfu cəm müzəkkər salimə iki misal ver!

قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُحْسِنُونَ عِنْدَ اللهِ تَعَالَى

"İman edənlər və yaxşılıq edənlər Allah yanında uğur qazandılar"

الْمُؤْمِنُونَ

فَاعِلٌ، مَرْفُوعٌ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الْوَاوُ نِيَابَةً عَنِ الضَّمَّةِ لِأَنَّهُ جَمْعُ مُذَكَّرٍ سَالِمٌ وَ النُّونُ؛ عِوَضٌ عَنِ التَّنْوِينِ فِي مُفْرَدِهِ

Fail, mərfu, rəf əlaməti cəm müzəkkər salim olduğu üçün dammadan naib vavdır. Nun: Müfrəddəki tənvindən əvəzetmədir

الْمُحْسِنُونَ

مَعْطُوفٌ عَلَى الْمُؤْمِنُونَ وَ إِعْرَابُهُ كَإِعْرِابِ الْمُؤْمِنُونَ

"Muminun" sözünə matufdur və i'rabı onun i'rabı kimidir

٨. مَثِّلْ لِلْمُثَنَّى الْمَنْصُوبِ بِمَثَالَيْنِ

8. Mənsub müsnə isimə iki misal ver!

وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهَارَ آيَتَيْنِ سورة الإسراء ١٢

"Biz gecəni və gündüzü iki ayə etdik" İsra surəsi 12-ci ayə

آيَتَيْنِ

مَفْعُولٌ بِهِ، مَنْصُوبٌ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْيَاءُ نِيَابَةً عَنِ الْفَتْحَةِ لِأَنَّهُ مُثَنًّى وَ النُّونُ؛ عِوَضٌ عَنِ التَّنْوِينِ فِي مُفْرَدِهِ

Məfulun bih, mənsub, nəsb əlaməti müsnə isim olduğu üçün fətədən naib ya'dır. Nun: Müfrəddəki tənvindən əvəzetmədir

وَ اسْتَشْهِدُوا شَهِيدَيْنِ مِنْ رِجَالِكُمْ سورة البقرة ٢٨٢

"Kişilərinizdən iki şahidi şahid göstərin" Bəqərə surəsi 282-ci ayə.

شَهِيدَيْنِ

Məfulun bih, mənsub, nəsb əlaməti müsnə isim olduğu üçün fətədən naib ya'dır. Nun: Müfrəddəki tənvindən əvəzetmədir

٩. مَثِّلْ لِلْمُثَنَّى الْمَرْفُوعِ بِمَثَالَيْنِ

9. Mərfu müsnə isimə iki misal ver!

قَالَ رَجُلاَنِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَيْهِمَا سورة المائدة ٢٣

"Qorxanlardan, Allahın onlara nemət verdiyi iki kişi dedi ki..." Maidə surəsi 23-cü ayə.

وَ دَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيَانِ سورة يوسف ٣٦

"Onunla birlikdə iki gənc həbsə girdi" Yusuf surəsi 36-cı ayə.

رَجُلاَنِ

فَتَيَانِ

فَاعِلٌ، مَرْفُوعٌ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الْأَلِفُ نِيَابَةً عَنِ الضَّمَّةِ لِأَنَّهُ مِنَ الْمُثَنَّى وَ النُّونُ؛ عِوَضٌ عَنِ التَّنْوِينِ فِي مُفْرَدِهِ

Fail, mərfu, rəf əlaməti müsnə isim olduğu üçün dammadan naib əlifdir. Nun: Müfrəddəki tənvindən əvəzetmədir

١٠. مَثِّلْ لِلْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ الْمَرْفُوعَةِ بِمِثَالَيْنِ

10. Mərfu əfal-i xamseyə iki misal ver!

قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيَانِ سورة يوسف ٤١

"Siz ikinizin (həbsdəki) təfsirini soruşduğunuz iş qəti oldu" Yusuf surəsi 41-ci ayə.

تَسْتَفْتِيَانِ

فِعْلٌ مُضَارِعٌ، مَرْفُوعٌ لِتَجَرُّدِهِ عَنِ الْجَوَازِمِ وَ النَّوَاصِبِ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ ثُبُوتُ النُّونِ نِيَابَةً عَنِ الضَّمَّةِ لِأَنَّهُ مِنَ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ وَ الْأَلِفُ؛ ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ فِي مَحَلِّ رَفْعٍ، فَاعِلٌ

Muzari fiil, cəzm və nəsb edicilərdən təcrid olunduğu üçün mərfu, rəf əlaməti əfal-i xamse olduğu üçün dammadan naib olan sondakı nunun sabit qalmasıdır. Əlif: Rəf məhəlində müttəsil zamir, fail

وَ الَّذِينَ لاَ يَشْهَدُونَ الزُّورَ سورة الفرقان ٧٢

"Onlar yalan yerə şahidlik etməzlər" Furqan surəsi 72-ci ayə.

يَشْهَدُونَ

فِعْلٌ مُضَارِعٌ، مَرْفُوعٌ لِتَجَرُّدِهِ عَنِ الْجَوَازِمِ وَ النَّوَاصِبِ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ ثُبُوتُ النُّونِ نِيَابَةً عَنِ الضَّمَّةِ لِأَنَّهُ مِنَ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ وَ الْوَاوُ؛ ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ فِي مَحَلِّ رَفْعٍ، فَاعِلٌ

Muzari fiil, cəzm və nəsb edicilərdən təcrid olunduğu üçün mərfu, rəf əlaməti əfal-i xamse olduğu üçün dammadan naib olan sondakı nunun sabit qalmasıdır. Vav: Rəf məhəlində müttəsil zamir, fail