Müxataba Ya'sına müsnəd muzari

اَلْمُسْنَدُ إِلَى يَاءِ الْمُؤَنَّثَةِ الْمُخَاطَبَةِ

أَمَّا الْمُسْنَدُ إِلَى يَاءِ الْمُؤَنَّثَةِ الْمُخَاطَبَةِ، فَنَحْوُ؛ أَنْتِ يَا هِنْدُ تَعْرِفِينَ وَاجِبَكِ. فَتَعْرِفِينَ؛ فِعْلٌ مُضَارِعٌ، وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ ثُبُوتِ النُّونِ وَ الْيَاءُ الْمُؤَنَّثَةِ الْمُخَاطَبَةُ؛ فَاعِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، فِي مَحَلِّ رَفْعٍ. وَ لاَ يَكُونُ الْفِعْلُ الْمُسْنَدُ إِلَى هَذِهِ الْيَاءِ إِلاَّ مَبْدُوءًا بِالتَّاءِ وَ هِيَ دَالَّةٌ عَلَى تَأْنِيثِ الْفَاعِلِ

Müsned olan muzari felə gəldikdə, müfred müənnəs müxatəbə ya’sına isnad olunan felin misalı belədir; أَنْتِ يَا هِنْدُ تَعْرِفِينَ وَاجِبَكِ “Sən, ey Hind! vəzifəni bilirsən” kimi. Bu cümlədəki تَعْرِفِينَ sözü muzari feldir. Ref alaməti isə axırındakı nunun qalmasıdır. Müfred müənnəs müxatəbə ya’sı isə sükun üzərində mebni olan, mahallən merfu faildir. Müsned olan muzari fel bu müfred müənnəs müxatəbə ya’sına yalnız ta hərfi ilə başlayır və bu ta hərfi failin müənnəs olmasına işarədir.

Müfred Müənnəs Muxatəbə Ya’sına Müsned Muzari Fel

Müfred müənnəs müxatəbə ya’sına isnad olunan muzari felə gəldikdə, misalı belədir;

أَنْتِ يَا هِنْدُ تَعْرِفِينَ وَاجِبَكِ

“Sən, ey Hind! vəzifəni bilirsən” misalındakı تَعْرِفِينَ felinə bənzərdir. Bu تَعْرِفِينَ sözü muzari feldir. Ref alaməti nunun sabit qalmasıdır. Müfred müənnəs müxatəbə ya’sı isə sükun üzərində mebni olan, mahallən merfu faildir.

Müfred müənnəs müxatəbə ya’sına isnad olunan bu muzari fel yalnız ta hərfi ilə başlayır. Bu ta hərfi isə failin müənnəs olmasına işarədir.

Nida hərfi, sukun üzərində məbni, i'rabda yeri yoxdur. Müfrəd və alim olan münada, dammə üzərində məbni, mahallən mənsub. "Ya Hind" cümləsi, itiraz cümləsidir və i'rabda yeri yoxdur. Muzari feil, mərfu, rəf əlaməti əf'al-i xamsədən olduğu üçün sondakı nunun sabit olmasıdır. Ya: birləşmiş zamir, mahallən mərfu, fail. Məf'ulun bih, mənsub, nəsb əlaməti sondakı zahir fətadır və muzafdır. Birləşmiş zamir, müənnəs üçün kəsrə üzərində məbni, izafətlə mahallən məcrur, muzafun ileyh. "Tə'rifinə" cümləsi mübtədanın xəbəridir. 🤖

أَنْتِ يَا هِنْدُ تَعْرِفِينَ وَاجِبَكِ Sən, ey Hind! vəzifəni bilirsən
ضَمِيرٌ مُنْفَصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْكَسْرِ لِلْأُنْثَى، فِي مَحَلِّ رَفْعٍ، مُبْتَدَأٌ	أَنْتِ
Müstəqil zamir, müənnəs üçün kəsrə üzərində mebni, mahallən merfu, mübtəda