Ləfif-i Məqrun Təsniyə Müənnəs

وَ تَقُولُ فِي تَثْنِيَةِ الْمُؤَنَّثِ فِي حَالَتِ النَّصْبِ وَ الْحَفْضِ؛ رَيَّيَيْنِ مِثْلُ عَطْشَيَيْنِ. وَ إِذَا أَضَفْتَهُ إِلَى يَاءِ الْمُتَكَلِّمِ، قُلْتَ؛ رَأَيْتُ رَيَّيَيِّ بِخَمْسِ يَاءَاتٍ. اَلْأُولَى: مُنْقَلِبَةٌ عَنِ الْوَاوِ الَّتِي هِيَ عَيْنُ الْفِعْلِ، وَ الثَّانِيَةُ: لاَمُ الْفِعْلِ، وَ الثَّالِثَةُ: مُنْقَلِبَةٌ عَنْ أَلِفِ التَّأْنِيثِ، وَ الرَّابِعَةُ: عَلاَمَةُ النَّصْبِ، وَ الْخَامِسَةُ: يَاءُ الْإِضَافَةِ

وَ تَقُولُ Lefif-i makrun felinin müənnəs olan təsniyəsində nəsb və cərr halında رَيَّيَيْنِ deyirsən, ref halı isə رَيَّيَانِ olur, tıpkı ref halı عَطْشَيَانِ olan sözün nəsb və cərr halında عَطْشَيَيْنِ olduğu kimi. وَ إِذَا أَضَفْتَهُ əgər sən nəsb və ya cərr halında olan müənnəs təsniyə رَيَّيَيْنِ kimi lefif-i makrun felini ya-i mütəkəllimə əlavə etsən, قُلْتَ bu misalda olduğu kimi deyirsən; رَأَيْتُ رَيَّيَيِّ "məni sulayan iki qadını gördüm" kimi, بِخَمْسِ يَاءَاتٍ ümumilikdə beş ya hərfi ilə birlikdə. Bu رَيَّيَيِّ sözündəki beş ya hərfinin; اَلْأُولَى birincisi; مُنْقَلِبَةٌ عَنِ الْوَاوِ vav hərfindən çevrilmiş ya hərfidir ki, الَّتِي هِيَ عَيْنُ الْفِعْلِ o da felin köküdür, وَ الثَّانِيَةُ ikincisi; لاَمُ الْفِعْلِ felin lamıdır, وَ الثَّالِثَةُ üçüncüsü; مُنْقَلِبَةٌ عَنْ أَلِفِ التَّأْنِيثِ təsniyə elifindən çevrilmiş ya hərfidir, وَ الرَّابِعَةُ dördüncüsü; عَلاَمَةُ النَّصْبِ nəsb əlamətidir, وَ الْخَامِسَةُ beşincisi isə; يَاءُ الْإِضَافَةِ izafət ya'sıdır.

Mətnin Ümumi Mənası: Lefif-i makrun təsniyə müənnəs olan sifət-i müşəbbəhə sözünü, yəni رَيَّيَانِ olan sözü nəsb və cərr halında رَيَّيَيْنِ kimi deyirsən, tıpkı عَطْشَيَانِ sözünü عَطْشَيَيْنِ dediyin kimi. Əgər رَيَّيَيْنِ sözünə ya-i mütəkəllimi əlavə etsən, ümumilikdə beş ya hərfi ilə birlikdə رَيَّيَيِّ deyirsən. Bu beş ya hərfinin birincisi felin kökü olan vav hərfindən çevrilmiş ya hərfidir, ikincisi felin lamı olan ya hərfidir, üçüncüsü təsniyə elifindən çevrilmiş ya hərfidir, dördüncüsü nəsb əlaməti olan ya hərfidir və beşincisi isə izafət ya'sıdır.