Hemzənin yazılışı

هَمْزَهْنİN YAZILIŞI

Hemze sözün evvelində bütün hallarda əlif şəkilində yazılır. Bu, əlifin yüngül olması və yazanın başlanğıcda hərəkələri qoymağa güclü olması səbəbindəndir. Sözün ortasında hemze sükunlu olarsa, əvvəlki hərfin hərəkəsinə uyğun yazılır, məsələn: رَأْسٍ (baş), لُؤْمٍ (qınamaq), ذِئْبٍ (qurd) kimi, oxşarlıq üçün. Əgər hemze ortada hərəkəli olarsa, öz hərəkəsinə uyğun yazılır ki, hərəkəsi bilinsin, məsələn: سَأَلَ (soruşdu), لَؤُمَ (qınadı), سَئِمَ (bezdi) kimi. Əgər hemze hərəkəli olub sözün axırında olarsa, əvvəlki hərfin hərəkəsinə uyğun yazılır, öz hərəkəsinə uyğun deyil, çünki axırdakı hərəkə müvəqqətidir, məsələn: قَرَأَ (oxudu), طَرُؤَ (təzə oldu), فَتِئَ (dayandı) kimi. Əgər hemzenin əvvəlindəki hərf sükunlu olarsa, hemze heç bir hərf şəkilində yazılmaz, çünki hərəkəsi müvəqqəti və əvvəlki hərfin hərəkəsi yoxdur, məsələn: خَبْءٍ (gizli), دِفْءٍ (isti), بُرْءٍ (sağalma) kimi.

Hemzenin Yazılışı

Hemze sözün əvvəlində ikən, əlifin yüngül olması və yazanın başlanğıcda hərəkələri qoymasının güclü olması səbəbindən bütün hallarda əlif şəkilində yazılır.

Hemze sözün ortasında ikən, əgər sükunlu olarsa, əvvəlki hərfin hərəkəsinə uyğun yazılır, misalları:

رَأْسٌ	Baş
لُؤْمٌ	Qınamaq
ذِئْبٌ	Canavar

Hemze sözün ortasında və hərəkəli olarsa, bu zaman hərəkəsi bilinsin deyə öz hərəkəsinə uyğun şəkildə yazılır, nümunələri;

سَأَلَ	soruşdu
لَؤُمَ	qınadı
سَئِمَ	bezdi

Hemze sözün sonunda və hərəkəli olarsa, bu halda əvvəlki hərfin hərəkəsinə uyğun şəkildə yazılır, öz hərəkəsinə görə yazılmır. Çünki bu son tərəfdə gələn hərəkə arizi, yəni müvəqqətidir, nümunələri;

قَرَأَ	oxudu
طَرُؤَ	təzə oldu
فَتِئَ	tərk etdi

Sonda gələn hemzenin əvvəlki hərfi sakin olarsa, bu zaman heç bir hərf şəklində yazılmaz. Çünki sonda olub hərəkəsi arizidir və əvvəlki hərfi də sakindir, yəni hərəkəsizdir, nümunələri;

خَبْءٌ	gizli
دِفْءٌ	istiqlik
بُرْءٌ	sağalma