3-cü Bab: Mehmuz Feiller

اَلْبَابُ الثَّالِثُ فِي الْمَهْمُوزِ

وَ لاَ يُقَالُ لَهُ صَحِيحٌ لِصَيْرُورَةِ هَمْزَتِهِ حَرْفَ عِلَّةٍ فِي التَّلْيِينِ وَ هُوَ يَجِيءُ عَلَى ثَلاَثَةِ أَضْرُبٍ؛ مَهْمُوزُ الْفَاءِ، نَحْوُ؛ أَخَذَ وَ مَهْمُوزُ الْعَيْنِ، نَحْوُ؛ سَئَلَ وَ مَهْمُوزُ اللَّامِ، نَحْوُ؛ قَرَأَ

وَ لاَ يُقَالُ və mehmuz (hemzəli) feilərə deyilmir, صَحِيحٌ səhhih feil deyilmir, لِصَيْرُورَةِ هَمْزَتِهِ hemzəsi çevrildiyi üçün, حَرْفَ عِلَّةٍ illət hərfinə, فِي التَّلْيِينِ telyin, yəni yumşaltma məsələsində, وَ هُوَ يَجِيءُ mehmuz feil gəlir, عَلَى ثَلاَثَةِ أَضْرُبٍ üç hissə üzrə; مَهْمُوزُ الْفَاءِ mehmuz əl-fa, نَحْوُ misalı belədir; أَخَذَ “aldı” və مَهْمُوزُ الْعَيْنِ mehmuz əl-ayn, نَحْوُ misalı belədir; سَئَلَ “soruşdu” (SƏƏLƏ kimi də yazılır), وَ مَهْمُوزُ اللَّامِ mehmuz əl-lam, نَحْوُ misalı belədir; قَرَأَ “oxudu” kimi.

Üçüncü Bab: Mehmuz Feillər Haqqındadır

Hemzəsi yumşaltma məsələsində illət hərfinə çevrildiyi üçün mehmuz feillərə səhhih feillər deyilmir. Mehmuz feillər üç hissə üzrə gəlir. Hemzə fa əl-feildə olarsa mehmuz əl-fa, misalı; أَخَذَ və hemzə ayn əl-feildə olarsa mehmuz əl-ayn, misalı; سَئَلَ və ya سَأَلَ və hemzə lam əl-feildə olarsa mehmuz əl-lam, misalı; قَرَأَ kimi.