İzzaleme إظلم Feli

وَ نَحْوُ؛ إِظَّلَمَ, bu kimi; İzzaleme, bu fel də iftiâl babında idqamlı fellərdən sayılır. يَجُوزُ فِيهِ الْإِدْغَامُ, onda idqam caizdir, بِجَعْلِ الطَّاءِ ظَاءً ta hərfini za, وَ الظَّاءِ طَاءً və za hərfini ta etməklə, لِمُسَاوَاتٍ بَيْنَهُمَا ta və za hərfləri arasında bərabərlik olduğuna görə, فِي الْعِظَمِ böyüklük baxımından, وَ يَجُوزُ الْبَيَانُ idqam etmədən açıq şəkildə demək də caizdir, لِعَدَمِ الْجِنْسِيَّةِ ta və za eyni növdən olmadıqlarına görə, فِي الذَّاتِ mahiyyətləri baxımından, مِثْلُ bu kimi deyilir; ta hərfini za hərfinə çevirib idqam edərək إِظَّلَمَ, za hərfini ta hərfinə çevirib idqam edərək إِطَّلَمَ və idqamsız açıq şəkildə deyərək də إِظْطَلَمَ demək olar.

وَ نَحْوُ؛ İzzaleme "zulmetti" felinin də iftiâl babında idqamlı fellərdən olduğu bildirilir. يَجُوزُ فِيهِ الْإِدْغَامُ, onda idqam caizdir, بِجَعْلِ الطَّاءِ ظَاءً ta hərfini za, وَ الظَّاءِ طَاءً və za hərfini ta etməklə, لِمُسَاوَاتٍ بَيْنَهُمَا ta və za hərfləri arasında bərabərlik olduğuna görə, فِي الْعِظَمِ böyüklük baxımından, وَ يَجُوزُ الْبَيَانُ idqam etmədən açıq şəkildə demək də caizdir, لِعَدَمِ الْجِنْسِيَّةِ ta və za eyni növdən olmadıqlarına görə, فِي الذَّاتِ mahiyyətləri baxımından, مِثْلُ bu kimi deyilir; ta hərfini za hərfinə çevirib idqam edərək إِظَّلَمَ, za hərfini ta hərfinə çevirib idqam edərək إِطَّلَمَ və idqamsız açıq şəkildə deyərək də إِظْطَلَمَ demək olar.

Mətnin Ümumi Mənası: إِظَّلَمَ felinin əsli إِظْتَلَمَ şəklindədir. Sonra iftiâl babının te hərfi ta hərfinə, əvvəlki إِطَّلَبَ felində olduğu kimi, mahreçdə yaxın olduqlarına görə çevrilir və felimiz إِظْطَلَمَ olur. Bundan sonra te hərfindən çevrilmiş ta hərfini za hərfinə və ya felin kökündə olan za hərfini te hərfindən çevrilmiş ta hərfinə çevirib idqam etmək caizdir. Çünki böyüklük baxımından ta və za hərfləri arasında bərabərlik var. Lakin إِظْطَلَمَ felində idqam etməyib, ta və za hərfləri mahiyyətləri baxımından eyni növdən olmadıqları üçün açıq şəkildə demək də caizdir.

Qısası, bu feli açıq şəkildə إِظْطَلَمَ və idqamla da إِظَّلَمَ və ya إِطَّلَمَ kimi tələffüz etmək caizdir.