Zamirlər
اَلْمُضْمَرَاتُ
فَمِنْهُ الْمُضْمَرَاتُ؛ وَ هِيَ عَلَى ضَرْبَيْنِ. مُتَّصِلٌ، نَحْو؛ أَخُوكَ وَ ضَرَبَكَ وَ مَرَّ بِكَ وَ دَارُهُ وَ ثَوْبِي وَ ثَوْبُنَا وَ ضَرَبَا وَ ضَرَبُوا وَ ضَرَبْنَ وَ ضَرَبْتُ وَ ضَرَبْنَا وَ كَذَلِكَ الْمُسْتَكِنُّ فِي؛ زَيْدٌ ضَرَبَ وَ أَفْعَلُ وَ نَفْعَلُ وَ تَفْعَلُ وَ يَفْعَلُ. مُنْفَصِلٌ، نَحْوُ؛ هُوَ وَ هِيَ وَ أَنْتَ وَ أَنَا وَ نَحْنُ وَ إِيَّاكَ
فَمِنْهُ الْمُضْمَرَاتُ və zamirlər məbni sözlərdəndir, وَ هِيَ عَلَى ضَرْبَيْنِ zamirlər iki yerə bölünür; مُتَّصِلٌ muttasıl, yəni bitişik zamirlər; أَخُوكَ "Qardaşın" və ضَرَبَكَ "Sənə vurdu" və مَرَّ بِكَ "Sənə uğradı" və دَارُهُ "Onun evi" və ثَوْبِي "Geyimim" və ثَوْبُنَا "Geyimimiz" və ضَرَبَا "İkisi vurdu" və ضَرَبُوا "Vurdular" və ضَرَبْنَ "Vurdular (qadınlar)" və ضَرَبْتُ "Vurdum" və ضَرَبْنَا "Vurduq" kimi, وَ كَذَلِكَ eyni şəkildə, الْمُسْتَكِنُّ müstəkin, yəni gizli zamir, فِي bunlarda; زَيْدٌ ضَرَبَ "Zeyd vurdu" və أَفْعَلُ və تَفْعَلُ və نَفْعَلُ və يَفْعَلُ muzari feilinin altında gizlənən أَنَا və نَحْنُ və هُوَ və أَنْتَ kimi. مُنْفَصِلٌ Munfasıl, yəni ayrıq zamir; نَحْو misalı belədir; هُوَ və هِيَ və أَنْتَ və أَنَا və نَحْنُ və إِيَّاكَ sözündəki كَ kimi.
Zamirlər
Zamirlər məbni sözlərdəndir. Zamirlər muttasıl və munfasıl olmaqla iki yerə bölünürlər.
| Mansub Muttasıl Zamirlər | ||||
| ـهُمْ | ـهُمَا | ـهُ | ||
| ـهُنَّ | ـهَا | |||
| ـكُمْ | ـكُمَا | ـكَ | ||
| ـكُنَّ | ـكِ | |||
|
||||
| Mansub Munfasıl Zamirlər | ||||
| إِيَّاهُمْ | إِيَّاهُمَا | إِيَّاهُ | ||
| إِيَّاهُنَّ | إِيَّاهَا | |||
| إِيَّاكُمْ | إِيَّاكُمَا | إِيَّاكَ | ||
| إِيَّاكُنَّ | إِيَّاكِ | |||
|
||||
| Mecrur Muttasıl Zamirlər | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| İsim | Feil | Hərf | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| بَيْتُهُ | ضَرْبُهُ | عَلَيْهِ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| بَيْتُهُمَا | ضَرْبُهُمَا | عَلَيْهِمَا | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| بَيْتُهُمْ | ضَرْبُهُمْ | عَلَيْهِمْ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| بَيْتُهَا | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ضَرْبُهَا Onun vurması | عَلَيْهَا Onun üzərinə | |
| بَيْتُهُمَا Onların (iki nəfər) evi | ضَرْبُهُمَا Onların (iki nəfər) vurması | عَلَيْهِمَا Onların (iki nəfər) üzərinə |
| بَيْتُهُنَّ Onların (qadınlar) evi | ضَرْبُهُنَّ Onların (qadınlar) vurması | عَلَيْهِنَّ Onların (qadınlar) üzərinə |
| بَيْتُكَ Sənin evin | ضَرْبُكَ Sənin vurman | عَلَيْكَ Sənin üzərinə |
| بَيْتُكُمَا Sizin (iki nəfər) eviniz | ضَرْبُكُمَا Sizin (iki nəfər) vurmanız | عَلَيْكُمَا Sizin (iki nəfər) üzərinizə |
| بَيْتُكُمْ Sizin (çoxluq) eviniz | ضَرْبُكُمْ Sizin (çoxluq) vurmanız | عَلَيْكُمْ Sizin (çoxluq) üzərinizə |
| بَيْتُكِ Sənin (qadın) evin | ضَرْبُكِ Sənin (qadın) vurman | عَلَيْكِ Sənin (qadın) üzərinə |
| بَيْتُكُمَا Sizin (iki qadın) eviniz | ضَرْبُكُمَا Sizin (iki qadın) vurmanız | عَلَيْكُمَا Sizin (iki qadın) üzərinizə |
| بَيْتُكُنَّ Sizin (qadınlar, çoxluq) eviniz | ضَرْبُكُنَّ Sizin (qadınlar, çoxluq) vurmanız | عَلَيْكُنَّ Sizin (qadınlar, çoxluq) üzərinizə |
| بَيْتِي Mənim evim | ضَرْبِي Mənim vurmam | عَلَيَّ Mənim üzərimə |
| بَيْتُنَا Bizim evimiz | ضَرْبُنَا Bizim vurmamız | عَلَيْنَا Bizim üzərimizə |
| Merfu Muttasıl Zamirler Merfu birləşmiş zamirlər | ||||
| ضَرَبُوا Onlar vurdu | ضَرَبَا İki nəfər vurdu | ضَرَب O vurdu | ||
| ضَرَبْنَ Onlar (qadınlar) vurdu | ضَرَبَتَا İki qadın vurdu | ضَرَبَتْ O (qadın) vurdu | ||
| ضَرَبْتُمْ Siz (çoxluq) vurdunuz | ضَرَبْتُمَا Siz (iki nəfər) vurdunuz | ضَرَبْتَ Sən vurdun | ||
| ضَرَبْتُنَّ Siz (qadınlar, çoxluq) vurdunuz | ضَرَبْتِ Sən (qadın) vurdun | |||
| ||||