Əlfiyyəyə Giriş
أَبْتَدِئُ الْقِرَاءَةَ بِأَلْفِيَّةِ ابْنِ مَالِكٍ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
Rəhman və Rəhim olan Allahın adı ilə İbn Malik’in Əlfiyəsini oxumağa başlayıram
١- قَالَ مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ مَالِكِ
Məhəmməd, yəni İbn Malik, dedi ki;
أَحْمَدُ رَبِّي اللهَ خَيْرَ مَالِكِ
Maliklərin ən xeyirlisi olan Allaha həmd edirəm
٢ - مُصَلِّيًا عَلَى النَّبِيِّ الْمُصْطَفَى
Seçilmiş olan Peyğəmbərə salavat göndərərək
وَ آلِهِ الْمُسْتَكْمِلِينَ الشُّرَفَا
Və onun şərəf baxımından kamala çatmış əhli-beytinə
٣ - وَ أَسْتَعِينُ اللهَ فِي أَلْفِيَّهْ
Əlfiyə kitabında Allahdan kömək istəyirəm
مَقَاصِدُ النَّحْوِ بِهَا مَحْوِيَّهْ
O (Əlfiyə) nahvın məqsədlərini ehtiva edir
٤ - تُقَرِّبُ الْأَقْصَى بِلَفْظٍ مُوجَزِ
Uzaq olanı (mənaca) qısa ifadə ilə yaxınlaşdırır
وَ تَبْسُطُ الْبَذْلَ بِوَعْدٍ مُنْجَزِ
Və tez yerinə yetirilən bir vəd ilə bolca təqdim edir
٥ - وَ تَقْتَضِي رِضًا بِغَيْرِ سُخْطِ
Bütün bunlara baxmayaraq, narazılıq olmadan razılıq tələb edir
فَائِقَةُ أَلْفِيَّةَ ابْنِ مُعْطِ
Bu mənim Əlfiyəm, İbn Mu’tunun Əlfiyəsindən üstündür
٦ - وَ هُوَ بِسَبْقٍ حَائِزٌ تَفْضِيلَا
Lakin o (İbn Mu’t) məndən əvvəl olduğu üçün üstünlüyə sahibdir
مُسْتَوْجِبٌ ثَنَائِيَ الْجَمِيلاَ
Mənim gözəl təriflərimi ona təqdim etməyimi vacib edib
٧ - وَ اللهُ يَقْضِي بِهِبَاتِ وَافِرَهْ
Allahım, bol-bol hədiyyələr ver
لِي وَ لَهُ فِي دَرَجَاتِ الْآخِرَهْ
Mənə və ona, axirət dərəcələrində
Künyəsi ibn-i Malik olan Məhəmməd dedi: “Mən, malik olanların ən xeyirlisi olan Allaha həmd edirəm və seçilmiş peyğəmbərə və şərəfləri kamala çatdırmış ailəsinə salavat göndərirəm. Bu Elfiye barədə Allahdan yardım istəyirəm ki, bu Elfiye nahvin məqsədlərini əhatə edir. Uzaq olanı (mənaca) qısa və veciz ifadələrlə yaxınlaşdırır və sözünü tez yerinə yetirib bol-bol tələbənin önünə sərir. Lakin bunları edərkən özünə (Elfiye kitabına qarşı) bir razılıq tələb edir. Bu Elfiye, ibn-i Mu’t adlı alimin yazdığı Elfiye kitabından tərtib və üsul baxımından üstündür. İbn-i Mu’t, məndən əvvəl (yaşca) olduğu üçün (və ondan ilham aldığım üçün) fəzilətə sahib bir şəxsdir və mən ona gözəl təriflər və mədhiyələr etməliyəm. Allah mənə və ona (ibn-i Mu’t’a) axirət dərəcələrində bol-bol hədiyyələr versin.”
قَالَ dedi, مُحَمَّدٌ Məhəmməd, هُوَ o, ابْنُ مَالِكِ ibn-i Malik, أَحْمَدُ həmd edirəm, رَبِّي mənim Rəbbim, اللهَ Allaha, خَيْرَ مَالِكِ maliklərin ən xeyirlisi, مُصَلِّيًا salavat göndərən olaraq həmd edirəm, عَلَى النَّبِيِّ الْمُصْطَفَى seçilmiş peyğəmbərə, وَ آلِهِ və ailəsinə, الْمُسْتَكْمِلِينَ kamala çatdırmış, şərəfli olan, الشُّرَفَا şərəfli, وَ أَسْتَعِينُ və yardım istəyirəm, اللهَ Allahdan, فِي أَلْفِيَّهْ Elfiye kitabı barədə, مَقَاصِدُ النَّحْوِ nahvin məqsədləri, بِهَا o Elfiye kitabında, مَحْوِيَّهْ əhatə olunub, تُقَرِّبُ o Elfiye yaxınlaşdırır, الْأَقْصَى uzaq olanı, بِلَفْظٍ ifadə ilə, مُوجَزِ qısa, özet, تَبْسُطُ sərir, yayır, الْبَذْلَ bol-bol, بِوَعْدٍ sözlə, سُخْطِ tez yerinə yetirilən, فَائِقَةُ üstündür, أَلْفِيَّةَ Elfiye kitabından, ابْنِ مُعْطِ ibn-i Mu’tun, وَ هُوَ və ibn-i Mu’t, بِسَبْقٍ əvvəl olmaqla, حَائِزٌ sahibdir, تَفْضِيلَا fəzilətə, مُسْتَوْجِبٌ mən müstəcibəm, yəni vacib etmək durumundayam, ثَنَائِيَ təriflərimi, mədhiyələrimi, الْجَمِيلاَ gözəl olan, وَ اللهُ və Allah, يَقْضِي yerinə yetirir, بِهِبَاتِ hədiyyələri, وَافِرَهْ bol-bol, لِي وَ لَهُ mənə və ona, yəni ibn-i Mu’t’a, فِي دَرَجَاتِ dərəcələrdə, الْآخِرَهْ axirətin.