Zamir növləri

وَ تَدْخُلُ الْمُضْمَرَاتُ فِي الْمَاضِي وَ أَخَوَاتِهِ وَ هِيَ تَرْتَقِي إِلَى سِتِّينَ نَوْعًا؛ لِأَنَّهَا فِي الْأَصْلِ ثَلاَثَةٌ؛ مَرْفُوعٌ وَ مَنْصُوبٌ وَ مَجْرُورٌ. ثُمَّ يَصِيرُ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهَا اثْنَيْنِ نَظَرًا إِلَى اتِّصَالِهِ وَ انْفِصَالِهِ فَاضْرِبِ الْإِثْنَيْنِ فِي الثَّلاَثَةِ حَتَّى يَصِيرَ سِتَّةٌ ثُمَّ يُخْرِجُ الْمَجْرُورُ الْمُنْفَصِلُ حَتَّى لاَ يَلْزَمَ تِقْدِيمُ الْمَجْرُورِ عَلَى الْجَارِّ. فَبَقِيَ لَكَ خَمْسَةٌ؛ مَرْفُوعٌ مُتَّصِلٌ وَ مَنْفَصِلٌ، وَ مَنْصُوبٌ مُتَّصِلٌ وَ مُنْفَصِلٌ وَ مَجْرُورٌ مُتَّصِلٌ

وَ تَدْخُلُ الْمُضْمَرَاتُ zamirlər daxil olur, فِي الْمَاضِي keçmiş zaman şəkillərinə وَ أَخَوَاتِهِ və oxşarlarına, وَ هِيَ və o zamirlər, تَرْتَقِي çatır, إِلَى سِتِّينَ altmış növə qədər, نَوْعًا növ olaraq, لِأَنَّهَا çünki zamirlər, فِي الْأَصْلِ əsasda, ثَلاَثَةٌ üç hissədir, مَرْفُوعٌ merfu, مَنْصُوبٌ mansub, مَجْرُورٌ mecrur olaraq, ثُمَّ sonra, يَصِيرُ çevrilir, كُلَّ وَاحِدٍ hər biri, مِنْهَا o üç hissədən, اثْنَيْنِ iki hissəyə, نَظَرًا nəzəri ilə, إِلَى اتِّصَالِهِ birləşməsi, وَ انْفِصَالِهِ ayrılması (yəni muttasıl və munfasıl olması nəzəri ilə), فَاضْرِبِ o halda vur, الْإِثْنَيْنِ bu iki hissəni yəni muttasıl və munfasılı, فِي الثَّلاَثَةِ üçə, حَتَّى يَصِيرَ سِتَّةٌ ki altı olsun, ثُمَّ يُخْرِجُ sonra çıxarılır, الْمَجْرُورُ الْمُنْفَصِلُ mecrur munfasıl, حَتَّى لاَ يَلْزَمَ lazım olmasın, تِقْدِيمُ الْمَجْرُورِ mecrurun öndə olması, عَلَى الْجَارِّ cər edənə. فَبَقِيَ لَكَ bu halda sənə qalır, خَمْسَةٌ beş növ, مَرْفُوعٌ مُتَّصِلٌ وَ مَنْفَصِلٌ merfu muttasıl və merfu munfasıl, وَ مَنْصُوبٌ مُتَّصِلٌ وَ مُنْفَصِلٌ mansub muttasıl və mansub munfasıl, وَ مَجْرُورٌ مُتَّصِلٌ və mecrur muttasıl olmaq üzrə.

Mətnin Ümumi Mənası: Zamirlər keçmiş zaman feli və oxşarlarına (yəni keçmiş feli də gizlənə bildiyi kimi gizlənən sözlərdə, məsələn; muzari, əmr, nəhy kimi sözlərdə) daxil olur. Zamirlər 60 növə qədər çatır. Çünki əsas olaraq zamirlər merfu, mansub və mecrur olması baxımından üç əsas hissədən ibarətdir. Bundan sonra hər üç hissə muttasıl və munfasıl olaraq iki növə malikdir, bu səbəbdən cəmdə 6 fərqli zamir ortaya çıxır. Bu altı zamir növündən mecrur munfasıl zamir çıxarılır. Çünki əsas olaraq mecrur munfasıl zamir yoxdur. Bir söz ancaq izafət və ya cər hərfi ilə mecrur olduğundan, bu mecrur munfasıl zamirin əvvəlinə cər gəlməsin deyə 6 fərqli zamir növündən çıxarılmışdır. Bu səbəbdən geriyə 5 hissə zamir qalır. Bu zamirlər isə;