Mukəddimə

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

قَالَ الْمُفْتَقِرُ إِلَى اللهِ الْوَدُودِ؛ اَحْمَدُ بْنُ عَلِيٍّ بْنِ مَسْعُودٍ، غَفَرَ اللهُ لَهُ وَ لِوَالِدَيْهِ وَ أَحْسَنَ إِلَيْهِمَا وَ إِلَيْهِ. إِعْلَمْ أَنَّ الصَّرْفَ أُمُّ الْعُلُومِ وَ النَّحْوَ أَبُوهَا. وَ يَقْوَى فِي الدِّرَايَاتِ دَارُوهَا وَ يَطْغَى فِي الرِّوَايَاتِ عَارُوهَا. فَجَمَعْتُ فِيهِ كِتَابًا مَوْسُومًا بِمَرَاحِ الْأَرْوَاحِ. وَ هُوَ لِلصَّبِيِّ جَنَاحُ النَّجَاحِ وَ رَاحُ رَحْرَحٌ وَ فِي مَعِيدَتِهِ حِينَ رَاحَ مِثْلُ تُفَّاحٍ أَوْ رَاحٍ. وَ بِاللهِ أَعْتَصِمُ عَمَّا يَصِمُ وَ أَسْتَعِينُ وَ هُوَ نِعْمَ الْمَوْلَى وَ نِعْمَ الْمُعِينُ

بِسْمِ adı ilə, اللهِ Allahın, الرَّحْمَنِ Rəhman olan, الرَّحِيمِ Rəhim olan. قَالَ الْمُفْتَقِرُ Fəqir olan dedi, إِلَى اللهِ Allaha, الْوَدُودِ Vedud olan Allaha, اَحْمَدُ بْنُ عَلِيٍّ بْنِ مَسْعُودٍ Əhməd ibn Əli ibn Məsud (Məsudun oğlu Əlinin oğlu Əhməd), غَفَرَ اللهُ لَهُ Allah onu bağışlasın, وَ لِوَالِدَيْهِ və valideynlərini, وَ أَحْسَنَ إِلَيْهِمَا və o ikisinə, yəni valideynlərinə yaxşılıq etsin, وَ إِلَيْهِ və ona da, yəni musannifə də, إِعْلَمْ bil ki; الصَّرْفَ sarf, أُمُّ الْعُلُومِ elmlərin anasıdır, وَ النَّحْوَ və nahiv isə; أَبُوهَا onun, yəni elmlərin atasıdır. وَ يَقْوَى və güclənir, فِي الدِّرَايَاتِ dirayətlər, anlayışlar baxımından, دَارُوهَا onu, yəni bu elmi dərk edənlərin dərk etməsi, وَ يَطْغَى və üstün olur, فِي الرِّوَايَاتِ rəvayətlərdə qalanların, عَارُوهَا o şəxslər isə çaşır.

Mətnin Ümumi Mənası: Rəhman və Rəhim olan Allahın adı ilə... Vedud olan Allaha qarşı fəqir olan Əhməd ibn Əli ibn Məsud (Allah ona və valideynlərinə yaxşılıq etsin və ona da bağışlasın) belə demişdir; Bil ki, Sarf (yəni sarf elmi) elmlərin anasıdır və Nahiv (yəni nahiv elmi) isə elmlərin atasıdır. Kim bu elmləri təkrar edərsə (çalışarsa, məşğul olarsa) o şəxslərin dirayəti güclənir və kim yalnız rəvayətlərdə qalarsa, o şəxslər isə çaşır. (PDF Linki) https://www.noor-book.com/%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%87%D8%A7%D8%B0%D8%A7-%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AD-pdf

2. link: https://katalog.marmara.edu.tr/eyayin/pdf/GNL11954.pdf

3. link: https://data2.dawateislami.net/Data/Books/Download/ar/pdf/2012/684-1.pdf