Üləşdirmə & Paylaşdırma Sayları

Sayların bərabər şəkildə bölündüyünü ifadə etmək üçün işlədilən say ifadəsidir. Ərəbcədə üleştirmə, yəni paylama (təvzi) aşağıdakı şəkildə əldə olunur;

*Əsas sayların Fuâle فُعَالَ və mefâle مَفْعَلَ vəznində gəlməsi ilə əldə olunur. Bundan əlavə, Fuâle فُعَالَ və mefâle مَفْعَلَ vəznində gələn üleştirmə sayları və ya əsas sayların tə'kid yolu ilə təkrarlanması ilə də əldə edilir. 

Əsas Saylar	Fuâle Vəzni	Mefâle Vəzni	Mənalar
وَاحِدٌ	أُحَادَ	مَوْحَدَ	Bir-bir
إِثْنَانِ	ثُنَاءَ	مَثْنَى	İki-iki
ثَلاَثَةٌ	ثُلاَثَ	مَثْلَثَ	Üç-üç
أَرْبَعَةٌ	رُبَاعَ	مَرْبَعَ	Dörd-dörd
خَمْسَةٌ	خُمَاسَ	مَخْمَسَ	Beş-beş
سِتَّةٌ	سُدَاسَ	مَسْدَسَ	Altı-altı
سَبْعَةٌ	سُبَاعَ	مَسْبَعَ	Yeddi-yeddi
ثَمَانِيَةٌ	ثُمَانَ	مَثْمَنَ	Səkkiz-səkkiz
تِسْعَةٌ	تُسَاعَ	مَتْسَعَ	Doqquz-doqquz
عَشَرَةٌ	عُشَارَ	مَعْشَرَ	On-on

*Fuâle فُعَالَ və mefâle مَفْعَلَ vəznində gələn üleştirmə sayları qeyri-münsərifdirlər. Özləri əsas saylardan döndükləri üçün məf'ul və sifət olma səbəbilə də təsvir ismi olduqlarına görə qeyri-münsərif sayılırlar. Üleştirmə sayı hal kimi mənsub ola bilər, məsələn;

جَاءَ التَّلاَمِيذُ أُحَادَ

Tələbələr bir-bir gəldi

أُحَادَ	التَّلاَمِيذُ	جَاءَ
Hal	fail	fel

*Üleştirmə sayı hal kimi gəldikdə tə'kid ilə təkrarlana bilər, məsələn;

جَاءَ التَّلاَمِيذُ أُحَادَ أُحَادَ

Tələbələr bir-bir gəldi

أُحَادَ	أُحَادَ	التَّلاَمِيذُ	جَاءَ
tə'kid	Hal	fail	fel

جَاءَ التَّلاَمِيذُ مَوْحَدَ

Tələbələr bir-bir gəldi

جَاءَ التَّلاَمِيذُ مَوْحَدَ مَوْحَدَ

Tələbələr bir-bir gəldi

*Əsas sayların təkrarı ilə baş verir;

جَاءَ التَّلاَمِيذُ وَاحِدًا وَاحِدًا

Tələbələr bir-bir gəldi

جَاءَتِ التِّلْمِذَاتُ وَاحِدَةً وَاحِدَةً

Qız tələbələr bir-bir gəldi

جَاءَ التَّلاَمِيذُ ثَلاَثَةً ثَلاَثَةً

Tələbələr üç-üç gəldi

*Fuâle vəznindən gələn fərqli üleştirmə sayları vav-ı atıf ilə edilir, məsələn;

جَاءَ التَّلاَمِيذُ خُمَاسَ وَ سُدَاسَ

Tələbələr beş-beş və altı-altı gəldi

سُدَاسَ	وَ	خُمَاسَ	التَّلاَمِيذُ	جَاءَ
mətuf	ətaf hərfi	mətufun əleyh	fail	fel