a. Tə'kid-i Ləfzi

لَفْظِيٌّ وَ هُوَ تَكْرِيرُ اللَّفْظِ الْأَوَّلِ أَوْ مُرَادِفِهِ فِي الضَّمِيرِ الْمُتَّصِلِ وَ يَجْرِي فِي الْأَلْفَاظِ كُلِّهَا، نَحْوُ؛ جَاءَنِي زَيْدٌ زَيْدٌ وَ ضَرَبْتَ أَنْتَ وَ ضَرَبَ ضَرَبَ زَيْدٌ وَ زَيْدٌ قَائِمٌ زَيْدٌ قَائِمٌ

لَفْظِيٌّ tə’kidin birinci hissəsi tə’kid-i ləfzidir, وَ هُوَ və ləfzi tə’kid; تَكْرِيرُ təkrarıdır, اللَّفْظِ الْأَوَّلِ ilk ləfzın, أَوْ və ya, مُرَادِفِهِ birinci ləfzın müradifinin, yəni birinci ləfz ilə eyni olmayan, amma eyni mənaya gələn başqa bir ləfzın, yəni sinoniminin, فِي الضَّمِيرِ الْمُتَّصِلِ müttəsil zamirdə, وَ يَجْرِي və ləfzi tə’kid cari olur, yəni keçərlidir, فِي الْأَلْفَاظِ ləfzlərdə, كُلِّهَا ləfzlərin hamısında, نَحْوُ nümunələri belədir; جَاءَنِي زَيْدٌ زَيْدٌ “Mənə Zeyd Zeyd gəldi” və ضَرَبْتَ أَنْتَ “Sən sən vurdun” və ضَرَبَ ضَرَبَ زَيْدٌ “Zeyd vurdu vurdu” və وَ زَيْدٌ قَائِمٌ زَيْدٌ قَائِمٌ “Zeyd ayaqdadır Zeyd ayaqdadır” kimi.

Mətnin Ümumi Mənası: İki hissəyə bölünən Tə’kidin birinci hissəsi tə’kid-i ləfzidir. Tə’kid-i ləfzi; birinci ləfzın və ya müttəsil zamirdəki müradifinin, yəni sinoniminin təkrar edilməsidir.

İlk ləfzın müradifi ilə tə’kidə nümunələr;

صَمَتَ سَكَتَ زَيْدٌ

“Zeyd susdu susdu”

زَيْدٌ حَقِيقٌ جَدِيرٌ

“Zeyd layiqdir layiqdir”

نَعَمْ أَجَلْ

“Bəli bəli”

قَعَدَ جَلَسَ

“Oturdu oturdu”

إِنْزِلْ نَزَالِ

“En en”

*Tə’kid-i ləfzi bütün ləfzlərdə keçərlidir, nümunələri;

جَاءَنِي زَيْدٌ زَيْدٌ

“Mənə Zeyd Zeyd gəldi” və

ضَرَبْتَ أَنْتَ

“Sən sən vurdun” və

ضَرَبَ ضَرَبَ زَيْدٌ

“Zeyd vurdu vurdu” və

زَيْدٌ قَائِمٌ زَيْدٌ قَائِمٌ

“Zeyd ayaqdadır Zeyd ayaqdadır” kimi.