Mamulun bölmələri | 2

ثُمَّ الْمَعْمُولُ عَلَى نَوْعَيْنِ؛ مَعْمُولٌ بِالْأَصَالَةِ وَ مَعْمُولٌ بِالتَّبَعِيَّةِ

ثُمَّ sonra, الْمَعْمُولُ mə'mul, عَلَى نَوْعَيْنِ iki növ üzərindədir, birincisi مَعْمُولٌ بِالْأَصَالَةِ mə'mul-u bil-əsalə, yəni əsalətən mə'mul olan sözlər, ikincisi isə وَ مَعْمُولٌ بِالتَّبَعِيَّةِ mə'mul-u bit-təbaiyyə, yəni əsalətən mə'mul olan sözə tabe olaraq mə'mul olan sözlərdir.

Mətnin Ümumi Mənası: Buraya qədər izah olunanlar bilindikdən sonra sıra mə'mul olan, yəni amil olan sözün əməlindən təsirlənən sözlərə gəldi. Mə'mul olan sözlər mə'mul-u bil-əsalə və mə'mul-u bit-təbaiyyə olmaqla iki hissədə araşdırılır.

Mə'mullar - 30
A. Mə'mul-u bil-əsalə - 25	B. Mə'mul-u bit-təbaiyyə - 5

A. Mə'mul-u bil-əsalə
A1. Mə'mul-u mərfu - 9	Fail, Naib-i Fail, Mübtəda və Xəbər, Kâne və oxşarlarının ismi, İnne və qardaşlarının xəbəri, Cinsin inkarı üçün olan Lâ-nın xəbəri, Leyse'ye bənzər olan mâ və lâ-nın ismi, Cezm və Nasb edən ədatlardan azad olan Muzari Fəil
A2. Mə'mul-u mənsub - 13	Məf'ul-u mutlaq, məf'ul-u bih, məf'ul-u fih, məf'ul-u leh, məf'ul-u məah, hal, təmiz, müstəsna, Kâne və qardaşlarının xəbəri, İnne və qardaşlarının ismi, Cinsin inkarı üçün olan lâ-nın ismi, Leyse'ye bənzər olan mâ və lâ-nın xəbəri, Özünə nasb edən ədatlardan biri daxil olan Muzari Fəil
A3. Mə'mul-u məcrur - 2	Hərf-i cərr ilə məcrur olanlar, İzafətlə məcrur olanlar
A4. Mə'mul-u məczum - 1	Özünə cezm edən ədatlardan biri daxil olan Muzari Fəil
B. Mə'mul-u bit-təbaiyyə
Sifət
Atıf
Tə'kid
Bədəl
Atf-u bəyan