Kəlimənin Tərifi 3

وُضِعَ

الوضع bir şeyi başqa bir şeyə təxsis etməkdir, elə təxsis ki, nə vaxt birinci deyilsə və hiss olunsa, ondan ikinci başa düşülür. Deyilib ki, hərfin təxsisi bu mənaya daxil deyil, çünki hərf deyildikdə mənası başa düşülmür, ancaq əlavə ilə deyildikdə başa düşülür. Buna cavab olaraq deyilib ki; burada məqsəd odur ki, nə vaxt düzgün şəkildə deyilsə, hərfin əlavə olmadan deyilməsi düzgün deyil və uzaq deyil ki, belə deyilsin.

الوضع Vaz: Bir şeyin başqa bir şeyə təxsis edilməsidir. Elə təxsis ki, nə vaxt birinci deyilsə və dərk olunsa, ikinci ağla gəlir. Hərfin vazının burada nəzərdə tutulan vaz’a daxil olmadığı iddia olunub. Çünki deyildikdə mənası başa düşülmür. Ancaq əlavə ilə deyildikdə başa düşülür. Kimisi cavab olaraq deyib ki, burada məqsəd odur ki, nə vaxt düzgün bir deyilişlə deyilsə, hərfi əlavə olmadan demək düzgün deyil.

Əlfazın deyilməsində məqsəd odur ki, dilin əhli öz dialoqlarında və məqsədlərini izah etməkdə istifadə edirlər, buna görə əlavə bir şərtə ehtiyac yoxdur.

Lafızların deyilməsində məqsəd, fasih və bəlağətli şəxslərin dialoqlarında və məqsədlərini izah etməkdə istifadə etmələridir. Buna görə əlavə bir şərtə ehtiyac yoxdur.