Türkiyədəki prezidentlik sistemi

أردوغان يبدأ ولاية رئاسية جديدة بصلاحيات غير مسبوقة

Ərdoğan misli görünməmiş səlahiyyətlərlə yeni bir prezidentlik dövrünə başladı

أدى الرئيس التركي رجب طيب أردوغان اليمين الدستورية وبدأ ولاية رئاسية جديدة لمدة خمس سنوات، في ظل نظام رئاسي جديد يمنحه صلاحيات واسعة

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, ona geniş səlahiyyətlər verən yeni prezidentlik sistemi çərçivəsində and içdi və beş illik yeni prezidentlik müddətinə başladı.

وحقق أردوغان البالغ من العمر 64 عاما والموجود في سدة الحكم منذ 2003، كرئيس للوزراء أولا ثم كرئيس، انتصارا على منافسيه في الانتخابات التي جرت في 24 حزيران/ يونيو، وحصل على 52,6 في المئة من الأصوات

2003-cü ildən hakimiyyətdə olan 64 yaşlı Ərdoğan, əvvəlcə baş nazir, sonra isə prezident kimi 24 iyun seçkilərində rəqiblərinə qarşı 52,6 faiz səslə qalib gəldi.

ويتهم معارضون أردوغان بأنه أحدث خلال 15 عاما له في السلطة تغييرات كبيرة، أعطى فيها دورا أكبر للدين الإسلامي في الحياة المدنية في تركيا، مقوضا بذلك المؤسسات العلمانية التي أنشأها مصطفى كمال أتاتورك، مؤسس تركيا الحديثة

Ərdoğanın müxalifləri onu, Türkiyədə vətəndaş həyatında İslam dininə daha böyük rol verdiyi və müasir Türkiyənin banisi Mustafa Kamal Atatürkün qurduğu dünyəvi institutların əsaslarını sarsıdaraq, hakimiyyətdə olduğu 15 il ərzində böyük dəyişikliklər etməkdə ittiham edirlər.

وبدأ أردوغان ولايته الرئاسية الثانية بعد حوالى عامين على محاولة انقلاب عسكري في 15 تموز/يوليو 2016، تلتها حملات تطهير واسعة ولا سيما في صفوف القوات المسلحة والشرطة والإدارات الرسمية، وأدت إلى توقيف وإقالة عشرات آلاف الأشخاص

Ərdoğan ikinci prezidentlik müddətinə 15 iyul 2016-cı ildəki hərbi çevriliş cəhdindən təxminən iki il sonra başladı, bundan sonra xüsusilə silahlı qüvvələr, polis və rəsmi idarələrdə genişmiqyaslı təmizləmə kampaniyaları aparıldı və on minlərlə insanın həbsinə və işdən çıxarılmasına səbəb oldu.

كيف غير أردوغان وجه تركيا؟

Ərdoğan Türkiyənin simasını necə dəyişdi?

ما صلاحيات أردوغان في ظل النظام الرئاسي؟

Prezidentlik sistemində Ərdoğanın səlahiyyətləri nələrdir?

أردوغان: الرئيس الذي روًض العسكر ويحكم دون منازع ووفقا للتعديلات الجديدة على الدستور سيلغى منصب رئيس الوزراء، فيما يمسك الرئيس بكامل السلطة التنفيذية وسيكون قادرا على إصدار مراسيم

Ərdoğan: Ordunu ram edən və mübahisəsiz idarə edən prezidentdir. Konstitusiyaya ediləcək yeni dəyişikliklərə görə, baş nazir vəzifəsi ləğv olunacaq, prezident tam icra səlahiyyətinə malik olacaq və fərmanlar verə biləcək.

كما أنه سيعين ستة من الأعضاء الـ13 في مجلس القضاة والمدعين المكلف بتعيين عناصر النظام القضائي وإقالتهم

Hakimlər və Prokurorlar Şurasının 13 üzvündən altısını, məhkəmə sisteminin üzvlərini təyin və vəzifədən azad etmək səlahiyyəti olan bu qurumun üzvlərini də prezident təyin edəcək.

وستستعين الرئاسة أيضا بـ"لجان" ومكاتب مخصصة لمختلف القطاعات، لم يعلن بعد عن تفاصيل الصلاحيات التي ستتمتع بها

Prezidentlik həmçinin müxtəlif sahələrə ayrılmış "komitə" və ofislərin köməyindən istifadə edəcək, onların səlahiyyətlərinin detalları isə hələ açıqlanmayıb.