Harf-i Cerrlərin Həzfi

Hərf-i cerrlər qiyasen (qayda daxilində) və səmaən (qaydasız olaraq) hazf oluna bilər. 

Hərf-i cerrlərin qiyasen hazfi

*En-i müxəffəfədən (en) əvvəl gələrsə hazf olunur;

عَبَسَ وَتَوَلّٰى أَنْ جَاءَهُ الْاَعْمٰى

Ona korun gəlməsi ilə üzünü turşutdu və döndü Abəsə 1 və 2-ci ayə

Ayədə أَنْ جَاءَ ifadəsindən əvvəl hazf olunmuş bir لِ "lam" hərf-i cerri var.

أَنْ جَاءَ	لِأَنْ جَاءَ
gəlməsi ilə	gəldiyi üçün

عَجِبُوا أَنْ جَاءَهُمْ مُنْذِرٌ مِنْهُمْ

Onlar özlərindən bir xəbərdarlıq edən gəldiyinə təəccübləndilər Sad 4

Ayədə أَنْ جَاءَهُمْ ifadəsindən əvvəl hazf olunmuş bir لِ "lam" hərf-i cerri var.

أَنْ جَاءَهُمْ	لِأَنْ جَاءَهُمْ
gəlmələri ilə	gəldikləri üçün

*En-i müşəddədədən (enne) əvvəl gələrsə hazf olunur;

قَدْ تَبَيَّنَ اللهُ أَنَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ

Allah, Ondan başqa ilah olmadığını bəyan etmişdir

Yuxarıdakı cümlədə أَنَّهُ ifadəsindən əvvəl بِ hərf-i cerri hazf olunub.

أَنَّهُ	بِأَنَّهُ
olduğunu	olmasını

*Cümlədə bir izah verilərkən qoyulan iki nöqtə üst-üstə işarəsindən əvvəl hazf oluna bilər;

سَئَلْتُ زَيْدًا: مَاذَا فَعَلْتَ الْيَوْمَ

Zeydə soruşdum: "Bu gün nə etdin"

Yuxarıdakı cümlədə سَئَلْتُ زَيْدًا ifadəsində hazf olunan bir hərf-i cerr var. Bu cümlənin təqdiri;

سَئَلْتُ زَيْدًا عَنْ أَنْ يَفَعَلَ الْيَوْمَ

"Zeyddən bu gün etdiyi şey barədə soruşdum" şəklindədir.

Hərf-i cerrlərin səmaən hazfi

Məna pozulmadığı müddətdə bəzi isimlərdən hərf-i cerr hazf oluna bilər. 

إِنَّ ثَمُودَ كَفَرُوا رَبَّهُمْ

Səmud qövmü həqiqətən Rəblərini inkar etdilər Hud 68

Ayədəki رَبَّهُمْ sözündən əvvəl əslində cümlədəki feilə məna baxımından dəstək olacaq bir hərf-i cerr var, bu hərf-i cerr səmaən hazf olunub, təqdiri;

إِنَّ ثَمُودَ كَفَرُوا بِرَبِّهُمْ

Səmud qövmü həqiqətən Rəblərini inkar etdilər Hud 68

Göründüyü kimi رَبَّهُمْ sözünün əvvəlinə hərf-i cerr gəldikdə mənada heç bir dəyişiklik olmamışdır.