1. İzafət & Muzafun İleyh
Bir ismin mənasını daha aydın etmək və ya mənasına aydınlıq gətirmək üçün ikinci bir ismi ona bağlamağa (əlavə etməyə) izafət deyilir.
İzafət tərkibinə Azərbaycan türkcəsində "isim birləşməsi" deyirik və bir birləşmədə mütləq tamlayan və tamlanan olmalıdır. İzafət tərkibində isə birinci ismə muzaf (tamlanan), ikinci ismə isə muzafun ileyh (tamlayan) deyilir.
بَابُ الْبَيْتِ
Evin qapısı
| الْبَيْتِ | بَابُ |
| Muzafun İleyh | Muzaf |
| Tamlayan | Tamlanan |
Muzaf: Əlif-lam və tənvin almaz, cümlədəki vəziyyətinə görə məbni və ya mürəb sözlərdən ola bilər. Muzafun ileyhdən əvvəl gəlir.
Muzafun İleyh: Əlif-lam və ya tənvin alan və həmişə məcrur olan isimdir, muzafdan sonra gəlir. Məbni və mürəb sözlərdən ola bilər.
جَاءَ صَدِيقُ مُحَمَّدٍ
Məhəmmədin dostu gəldi
| مُحَمَّدٍ | صَدِيقُ | جَاءَ |
| muzafun ileyh | muzaf & fail | Fəil |
رَأَيْتُ صَدِيقَ مُحَمَّدٍ
Məhəmmədin dostunu gördüm
| مُحَمَّدٍ | صَدِيقَ | رَأَيْتُ |
| muzafun ileyh | muzaf & məf'ul | Fəil+fail |
سَلَّمْتُ عَلَى صَدِيقِ مُحَمَّدٍ
Məhəmmədin dostuna salam verdim
| مُحَمَّدٍ | صَدِيقِ | عَلَى | سَلَّمْتُ |
| muzafun ileyh | muzaf & məcrur | h. cərr | fəil+fail |
*Muzaf, təsniyə və ya cəmi müzəkkər salim olarsa, sonunda olan nun hərfi düşər;
-Təsniyə halı;
جَاءَ مُعَلِّمَا الْمَدْرَسَةِ
Məktəbin iki müəllimi gəldi
| الْمَدْرَسَةِ | مُعَلِّمَا | جَاءَ |
| muzafun ileyh | muzaf & fail | Fəil |
رَأَيْتُ مُعَلِّمَيِ الْمَدْرَسَةِ
Məktəbin iki müəllimini gördüm
| الْمَدْرَسَةِ | مُعَلِّمَيِ | رَأَيْتُ |
| muzafun ileyh | muzaf & məf'ul | Fəil+fail |
سَلَّمْتُ عَلَى مُعَلِّمَيِ الْمَدْرَسَةِ
Məktəbin iki müəlliminə salam verdim
| الْمَدْرَسَةِ | مُعَلِّمَيِ | عَلَى | سَلَّمْتُ |
| muzafun ileyh | muzaf & məcrur | h. cərr | fəil+fail |
-Cəmi halı;
جَاءَ مُعَلِّمُو الْمَدْرَسَةِ
Məktəbin müəllimləri gəldi
| الْمَدْرَسَةِ | مُعَلِّمُو | جَاءَ |
| muzafun ileyh | muzaf & fail | Fəil |
رَأَيْتُ مُعَلِّمِيِ الْمَدْرَسَةِ
Məktəbin müəllimlərini gördüm
| الْمَدْرَسَةِ | مُعَلِّمِيِ | رَأَيْتُ |
| muzafun ileyh | muzaf & məf'ul | Fəil+fail |
سَلَّمْتُ عَلَى مُعَلِّمِيِ الْمَدْرَسَةِ
Məktəbin müəllimlərinə salam verdim
| الْمَدْرَسَةِ | مُعَلِّمِيِ | عَلَى | سَلَّمْتُ |
| muzafun ileyh | muzaf & məcrur | h. cərr | fəil+fail |
*İzafət ikidən çox isimdə də baş verir, buna zəncirvari isim birləşməsi deyilir;
بَابُ حَدِيقَةِ الْبَيْتِ
Evin bağçasının qapısı
| الْبَيْتِ | حَدِيقَةِ | بَابُ |
| muzafun ileyh | muzaf & muzafun ileyh | muzaf |
بَابُ حَدِيقَةِ بَيْتٍ
(Hər hansı bir) evin bağçasının qapısı
| بَيْتٍ | حَدِيقَةِ | بَابُ |
| muzafun ileyh | muzaf & muzafun ileyh | muzaf |