2. Elif-i Tenis

Müənnəs əlamətlərindən olan elif-i tenis, elif-i məksura və elif-i məmdude olmaqla 2 hissəyə bölünür.

Elif-i Məksura: Sözün sonuna gələn artıq bir elif hərfidir. Bildiyimiz elif hərfi əvəzinə nöqtəsiz bir ya şəklində yazılır, amma elif hərfi kimi oxunur, məsələn; لَيْلَى "leyla" və كُبْرَى "kübra" kimi. Elif-i məksuranı daşıyan müənnəs isimlərin vəzinləri aşağıdakı cədvəldə verilmişdir;

vəzin mevzun mənası
فُعْلَى حُبْلَى hamilə
فَعْلَى حَلْوَى şirin
فِعْلَى ذِكْرَى xatırlatmaq
فَعَلَى بَرَدَى bir çay
فُعَالَى حُبَارَى toyuq quşu
فُعَّالَى خُبَّازَى ebegümeci
فُعَّيْلَى قُبَّيْطَى pişmaniye
فُعَّلَى سُمَّهَى həvva
فُعُلَّى كُفُرَّى xurma çiçəyi
فِعَلَّى سِبَطْرَى sallamaq
فِعِّيلَ خِلِّيفَى xəlifəlik
فُعَلَى أُرَبَى müsibət

Elif-i Məksura Alan Müənnəs İsimlər

Mənası Müzəkkər Müənnəs
Ən böyük أَكْبَرُ كُبْرَى
Ən kiçik أَصْغَرُ صُغْرَى
Ən gözəl أَحْسَنُ حُسْنَى
Ən aşağı أَسْفَلُ سُفْلَى
Ən susuz عَطْشَانً عَطْشَى

Digərləri

دُنْيَا

dünya

ذِكْرَى

xatirə

بُشْرَى

müjdə

لَيْلَى

leyla

نَجْوَى

gizli söz

حُبْلَى

hamilə qadın

سَكْرَى

sərxoş qadın

فَتْوَى

fətva

تَقْوَى

təqva

Elif-i Məmdude: Sözün sonuna gələn artıq bir elif hərfindən çevrilmiş həmzədir. Məsələn; حَمْرَاءُ "hamra" və صَحْرَاءُ "sahra" kimi. Elif-i məmdudəni daşıyan müənnəs isimlərin vəzinləri aşağıdakı cədvəldə verilmişdir;

vəzin mevzun mənası
فَعْلَاءُ صَحْرَاءُ səhra
فُعَلَاءُ خُيَلَاءُ təkəbbür
فَعَلَاءُ حَفَقَاءُ bir yer
فِعَلاَءُ سِيَرَاءُ parça
فَعُولاَءُ دَبُوقَاءُ yapışqan
فَعَالَاءُ بَرَاسَاءُ insanlar
فَعِيلاَءُ قَرِيثَاءُ xurma
فِعَالاَءُ قِصَاصَاءُ qisas
فُعْلُلاَءُ قُرْقُصَاءُ oturuş
فَعْلَلاَءُ عَقْرَبَاءُ dişi əqrəb
فِعْلِيَاءُ كِبْرِيَاءُ təkəbbürlülük
أَفْعُلاَءُ أَرْبُعَاءُ çərşənbə
أَفْعَلَاءُ أَرْبَعَاءُ çərşənbə
أَفْعِلاَءُ أَرْبِعَاءُ çərşənbə
فَاعِلاَءُ قَاصِعَاءُ kor dovşan yuvası
فَاعُولاَءُ عَاشَورَاءُ aşura
مَفْعُولاَءُ مَشْيُوخَاءُ qarışıqlıq

Elif-i Məmdude Alan Müənnəs İsimlər

Mənası Müzəkkər Müənnəs
Mavi أَزْرَقُ زَرْقَاءُ
Qırmızı أَحْمَرُ حَمْرَاءُ
Yaşıl أَحْضَرُ حَضْرَاءُ
أَبْيَضُ بَيْضَاءُ
Qara أَسْوَدُ سَوْدَاءُ
Lal أَخْرَسُ خَرْسَاءُ
Qambur أَحْدَبُ حَدْبَاءُ
Kor أَعْمَى عَمْيَاءُ
Qəhvəyi أَسْمَرُ سَمْرَاءُ

Digərləri

عُظَمَاءُ

böyüklər

أَغْنِيَاءُ

varlılar

عُلَمَاءُ

alimlər

أَوْلِيَاءُ

vəlilər

بُخَلاَءُ

xəsislər

أَنْبِيَاءُ

peyğəmbərlər

🤖 AI Köməkçi
📜 Söhbət tarixçəsi
📚 Sarf Bilikləri › 2. Elif-i Tenis
🎓
Xoş gəldiniz! Sual soruşun!