Naqis felindəki 2-ci İ'lâl əməliyyatı

Lâm əl-fiil olan vav və ya ya hərfinin elif hərfinə çevrilməsi üçün aşağıdakı 4 şərtdən birinin yerinə yetməsi lazımdır;

1.Şərt

Lâm əl-fiil olan vav və ya ya hərfinin mə qabillərindəki hərfin hərəkəli bir hərf olması lazımdır. Buna görə də غَزْوٌ və رَمْيٌ kimi sözlərdə i'lâl prosesi baş vermir. Çünki vav və ya hərflərinin mə qabillərindəki hərf səkin olur.

2.Şərt

Lâm əl-fiil olan vav və ya ya hərflərinin hərəkəli olması lazımdır. Buna görə də غَزَوْنَ və رَمَيْنَ fellərində i'lâl prosesi baş vermir. Məsələlərdə vav və ya hərfləri hərəkəli deyil, səkindir.

3.Şərt

Lâm əl-fiil olan vav və ya hərflərinin mə qabillərindəki hərfin fətəli olması lazımdır. Buna görə də لَنْ يَغْزُوَ və لَنْ يَرْمِيَ kimi fellərdə vav və ya hərfləri çevrilmir, çünki mə qabillərindəki hərflər dammə və kəsrədir.

4.Şərt

Lâm əl-fiil olan vav və ya hərflərdən sonra təsniyə üçün gətirilən elif və ya ya (nəsb və cərr halında təsniyə elif-i ya hərfinə çevrilir) hərfinin və ya cəmi müənnəs üçün gətirilən elif və ta (cəmi müənnəs salim üçün gələn elif və ta) hərflərinin olmaması lazımdır. Buna görə də təsniyə olaraq غَزَوَا və رَمَيَا fellərindəki vav və ya hərfləri, مَغْزَيَانِ ismi-məf'ulundakı vav hərfindən çevrilmiş ya hərfi və مَرْمَيَانِ ismi-məf'ulundakı lâm əl-fiil ya hərfi, مَغْزَيَيْنِ və مَرْمَيَيْنِ təsniyə isimlərindəki ya hərfləri, غَزَوَاتٌ və رَمَيَاتٌ cəmi müənnəslərindəki vav və ya hərfləri elif hərfinə çevrilə bilməz.

Şərtlər	Bina-i Vavi	Bina-i Yai
Vav və ya-nın mə qabli səkin olmamalıdır	غَزْوٌ	رَمْيٌ
Vav və ya hərəkəli olmalıdır	غَزَوْنَ	رَمَيْنَ
Vav və ya-nın mə qabli fətəli olmalıdır	لَنْ يَغْزُوَ	لَنْ يَرْمِيَ
Vav və ya-dan sonra təsniyə elif-i gəlməməlidir	غَزَوَا	رَمَيَا
	مَغْزَيَانِ	مَرْمَيَانِ
Vav və ya-dan sonra təsniyə ya-sı gəlməməlidir	مَغْزَيَيْنِ	مَرْمَيَيْنِ
Vav və ya-dan sonra cəmi müənnəs üçün olan elif və ta gəlməməlidir	غَزَوَاتٌ	رَمَيَاتٌ