12. Məna Hərfləri

Ərəbcədə bir sıra məna hərfləri var. Bu hərflər bəzən ismə, bəzən feilə və bəzən də həm ismə, həm də feilə daxil ola bilərlər. Məsələn, hərf-i cərrlər isimlərin əvvəlinə gəlir. Lem, lemma kimi cəhd edatları feilərin "yalnız muzari feil" əvvəlinə gəlir və ya sual şəkilçiləri, summe "sonra" kimi şəkilçilər də həm isimlərin, həm də feilərin əvvəlinə gələ bilər. 

1. İsmə Daxil Olan Məna Hərfləri

Hərf-i Cərrlər

And Hərfləri

İstisna Hərfləri

Nida Hərfləri

İnne və Bənzərləri

Müfəcat Hərfi

Təfsilat Hərfləri

Tənbeh Hərfləri

Nəfy Hərfləri

خَرَجْتُ مِنَ الْبَيْتِ

Evdən çıxdım

ذَهَبَتُ إِلَى الْبَيْتِ

Evə getdim

آمَنْتُ بِاللهِ

Allaha iman etdim

وَ اللهِ لَأَفَعَلَنَّ بِهَذَا

Allaha and olsun ki bunu edəcəyəm

تَاللهِ

Allaha and olsun

بِاللهِ

Allaha and olsun

جَاءَ زَيْدٌ إِلاَّ عَمْرًا

Zeyd gəldi, amma Amr gəlmədi

هَلَكَ النَّاسُ خَلاَ الْعَالِمِ

Alim istisna olmaqla insanlar həlak oldu

يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ

Ey aləmlərin Rəbbi

أَيْ رَبِّي

Ey Rəbbim!

إِنَّ اللهَ عَالِمٌ بِكُلِّ شَيْئٍ

Şübhəsiz ki, Allah hər şeyi bilir

أُحِبُّ أَنَّ أُسْلِمَ بِاللهِ

Allaha təslim olmağımı sevirəm

إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللهِ

Allahın köməyi gəldikdə

وَ أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا

İman gətirənlərə gəldikdə isə

إِمَّا أَسْلِمْ أَوْ أُهْرُبْ

Ya təslim ol, ya da qaç

أَلاَ إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ

Diqqət edin, ağılsız olanlar onlardır

هَا هُوَ زَيْدٌ

Bax, o Zeyddir

لَيْتَ الشَّبَابَ يَعُودُ يَوْمًا

Kaş ki, gənclik bir gün geri dönəydi

إِنِ الْكَافِرُونَ إِلاَّ فِي غُرُورٍ

Kafirlər ancaq aldanış içindədirlər

وَ لاَتَ وَقْتَ مَنْدَمٍ

Vaxt peşmanlıq vaxtı deyil

2. Feilə Daxil olan Məna Hərfləri

Nəsb edənlər

Məzdər Hərfləri

Cəzm edənlər

Şərt Hərfləri

Təxsis Hərfləri

İstiqbal Hərfləri

Təvəkkül Hərfləri

Red Hərfləri

Nəfy Hərfləri

أُرِيدُ أَنْ أَدْفَعَ

"Hesabı" ödəmək istəyirəm

لَنْ تَخْرُجَ مِنْ هُنَا

Buradan əsla çıxmayacaqsan

وَ أَنْ تَصُومُ خَيْرُ لَكُمْ

Oruc tutmağınız sizin üçün xeyirlidir

جِئْتُ كَيْ أَتَعَلَّمَ

Öyrənmək üçün gəldim

إِنْ تَعْمَلْ تَكْسِبْ

Əgər işləsən, qazanarsan

لَمْ يَخْرُجْ

Çıxmadı

لَوْ عَمَلْتَ لَكَسَبْتَ

Əgər işləsəydin, əlbəttə qazanardın

أَلاَ تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللهُ لَكُمْ؟

Allahın sizi bağışlamasını istəmirsiniz?

هَلاَّ تَزُورُنَا

Gəlin bizi ziyarət edin "etsəniz yaxşı olar"

سَوْفَ تَعْلَمُونَ

Tezliklə biləcəksiniz

سَتَعْلَمُونَ

Çox yaxın zamanda biləcəksiniz

قَدْ يَعُودُ الْمُدِيرُ غَدًا

Bəlkə direktor sabah qayıdar

كَلاَّ إِنَّ الْإِنْسَانَ لَيَطْغَى

And olsun ki, insan həqiqətən azğınlıq edir

3. İsim və Feilə Bitişən Məna Hərfləri

Ətif Hərfləri

Sual şəkilçiləri

Təfsir Hərfləri

Başlama Hərfləri

Nəfy Hərfləri

Cavab Hərfləri

أَحْمَدُ وَ زَيْدٌ يَسْجُدَانِ

Əhməd və Zeyd səcdə edirlər

جَاءَ زَيْدٌ فَجَلَسَ

Zeyd gəldi və oturdu

جَاءَ زَيْدٌ ثُمَّ أَحْمَدُ

Zeyd gəldi, sonra Əhməd gəldi

خُذِ الْكِتَابَ أَوِ الْقَلَمَ

Kitabı və ya qələmi götür

هَلَ أَنْتَ مُتَزَوِّجٌ

Evli sən?

أَ أَنْتَ تِلْمِيذٌ

Sən şagird(sən)?

لاَ رَيْبَ أَيْ لاَ شَكَّ

Şübhə, yəni şəkk yoxdur

أَمَرْتُكَ أَنِ اذْهَبْ

Getməyini istəyirəm

مَا قَرَأْتُ هَذَا الْكِتَابَ

Bu kitabı oxumadım

لاَ تَأْكُلْ

Yemə

أَجَلْ

bəli

نَعَمْ

bəli

بَلَى

bəli (olumsuz suallara müsbət cavab verəndə işlədilir)

Burada qeyd olunan bütün məna hərfləri müxtəlif başlıqlar altında tətbiqimizdə zamanla yer alacaq. Bəzən misallarda keçə bilər, amma biz mövcud olan bütün edatları əlavə etməyə çalışacağıq. Qeyd olunan bütün məna hərfləri mebnidir. Cümlədə hansı mövqedə olsalar da, heç vaxt hərəkələrində dəyişiklik olmaz. Amma bilməliyik ki, əlif-lamlı bir ismə keçid edilərkən kəsrə ilə keçid edilir.